Sayı 6

Nükleersiz! Kampanyası Nükleersiz Mektuplar Göndermeye Başladı!

AKP milletvekillerini hedef alan kampanyanın amacı, milletvekillerinin seçmenlerin sesini dikkate alarak nükleer santral ihalesini durdurmak ve nükleer enerji planlarını iptal ettirmek için harekete geçmeye çağırmak. www.nukleersiz.org adresinden gönderilebilen Nükleersiz Mektuplar, Yeşiller tarafından her hafta ilgili milletvekiline zarf içerisinde ulaştırılacak.

Mektup Göndermek İçin Tıklayın...

---

Haberiniz Olsun!

Nükleersiz! Mektuplar Yola Çıktı!
Yeşiller'in düzenlediği Nükleersiz! kampanyasının bir parçası olan Milletvekillerine Nükleersiz Mektuplar'ın ilk 600 tanesi bugün gönderildi.

Nükleersiz Mektuplar Basın Açıklaması Metni




Ali Yurttagül ile Röportaj 2.Kısım (Yeni!) - Sevgi Mutlu
Ali Yurttagül (Avrupa Parlamentosu yeşiller Grubu Türkiye Danışmanı)


Bir Öğrencinin Geleceği İçin Bir İmza
Küçük bir grubun başlattığı girişim, "Platform Ortaköy Gazi Osman Paşa" adı altında sivil bir inisiyatife dönüşerek, yüzlerce mezun ve mezun olmayan destekçiye ulaşarak yeni bir kampanya başlatıyor.

Platform Ortaköy Gazi Osman Paşa Manifestosu

---

Kınayan Benlik - Dilaver Demirağ
Her kültürün içinde derinden akan bir metafizik gelenek vardır. Bu gelenek aslında anaerkil toplumsal ilişkilerden kopmak istemeyen bütüncül düşünme çabasının bir tezahürü olarak ortaya çıkmıştır. Bu Gelenek çeşitli adlarla anılsa da onu üç temel ögesinden ayırd edebiliriz. Dişil bir yapı taşır, yani şefkat, bağlanma, teslimiyet, sabır vb ahlaki ögelerin ve dahası Tanrı kavrayışının kökeninde anacıl duygular taşır, bir anlamda uygarlık öncesi ana soylu toplumların kokusu, izi ya da anısıdır bu. Bu öğretide bilinç durumu aktif, yargılayıcı, ayır edici değil senkretik yani bağdaştırmacı, pasif ve alıcı bir zihin durumu eksenlidir.



Organik Gıda Yoksa Bir Truva Atı Olmasın? - Savaş Çömlek
Çünkü mevcut hali ve yönelimiyle organik gıda, endüstrialist sistemin muhalefetin direncini kırmak için yontup şekil verdiği bir Truva atına dönüşmüş durumda...




Gelin Bir Kez de Kafamızın İçindeki Yargıçları Yargılayalım - Derya Özgüzel
"Madem ki hepimiz suçluyuz öncelikli olarak kendimizi yargılamalıyız ki başkalarını yargılamaya hak kazanalım. Ve hepimiz bir gün ceza alacağımıza göre önce cezalı olmalıyım ki; sonunda yargıç olabileyim"




Gaziosmanpaşa Ortaokulunun Tarihsel Süreci Nasıl Sonlanacak? - Mustafa C Arslan
Ortaköy'de bir yalıda bir ortaokul varmış bir yokmuş! İstanbul yağmasına bir kurban daha...

---

Yüksek Topuklarla Bisiklet - Efe Göktoğan

Sosyal Güvenlik Reformu Değil Yıkım Yasası - Engin Bodur

Eskimo Muzları - Osman Yorgun

Nükleersiz! Mektuplar Yola Çıkıyor

Yeşiller'in düzenlediği Nükleersiz! kampanyasının bir parçası olan Milletvekillerine Nükleersiz Mektuplar'ın ilk 600 tanesi bugün gönderildi.

Galatasaray postanesinin önünde kampanya sözcüsü Ayşe Akdeniz tarafından okunan basın açıklamasına basının ilgisi yoğundu.

Aşağıda basın açıklamasının (tarafımızdan amatörce çekilmiş) videosunu izleyebilirsiniz.

Nükleersiz Mektuplar Basın Açıklaması Metni

Türkiye Yeşilleri olarak “Nükleersiz Türkiye, Nükleersiz Dünya” sloganıyla başlattığımız NÜKLEERSİZ! kampanyası kapsamında düzenlenen AKP Milletvekillerine Nükleersiz Mektuplar Gönderme eyleminin ilk 3 gününde toplanan 600 mektubu Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne gönderiyoruz. Kampanyanın ilk üç gününde Türkiye’nin dört bir yanından 600 kişinin seçtikleri bir AKP milletvekiline gönderdiği ilk mektuplar bir araya getirildi ve posta yoluyla milletvekillerine ulaştırılıyor.

Kampanyanın amacı, Türkiye’yi nükleer çıkmaza sürükleyen nükleer santral ihalesini durdurmak için milletvekillerinin girişimde bulunmasını sağlamak. AKP milletvekilleri içinde nükleer enerjinin en tehlikeli, en pahalı ve en kirletici enerji üretim biçimi olduğunu bilen, Türkiye’yi bu yanlış ve ölümcül tercihten geri döndürmek için bir şeyler yapma cesaretine sahip olan, halkın ve seçmenlerinin kaygılarını önemseyen ve sesine kulak verebilecek kişiler olduğuna inanarak başlattığımız kampanyada, isteyen herkes www.nukleersiz.org adresinden seçtiği bir AKP milletvekiline bizim aracılığımızla mektup yollayabiliyor.

Mektubun metni şöyle:

Sayın ............. Milletvekili ............. ..............

TBMM ANKARA

Enerji üretiminde nükleer santrallerin çözüm olarak sunulmasını uygun bulmuyorum. Enerji politikaları yasamsal ihtiyaçlara göre belirlenmelidir. Rüzgar, güneş gibi yenilenebilir enerjilerin öncelikli olması ve enerjinin tasarruflu ve verimli kullanılması enerji politikalarının esası olmalıdır.

Bu nedenle hükümetin nükleer santraller için ihale açmasını endişeyle izliyorum. Bölgemiz milletvekilli olan sizin de, seçmenlerinizin düşüncelerine önem vereceğini ve demokrasinin gereği olarak bu kaygılarımı TBMM'ye yansıtacağınızı umuyorum.

Nükleer santral ihalesinin durdurulması için gerekli çabayı göstermenizi ve gereğinin yapılmasını arz ediyorum.

Saygılarımla,

Ad, Soyad, adres, e-posta

Biz, internet üzerinden yazılan bu mektupların çıkışını alıyor ve posta yoluyla milletvekillerine ulaştırıyoruz. Kampanya boyunca her hafta toplanan mektuplar TBMM’ye topluca postalanacak.

İlk 3 günde en fazla mektup alan ilk 20 AKP milletvekili ve aldıkları mektup sayısı şöyle:

1. İstanbul Milletvekili Recep Tayyip ERDOĞAN – 53
2. İstanbul Milletvekili Ertuğrul GÜNAY – 32
3. İstanbul Milletvekili Abdülkadir AKSU – 30
4. Mersin Milletvekili Zafer ÜSKÜL – 22
5. Ankara Milletvekili Ali BABACAN – 20
6. Sinop Milletvekili Abdurrahman DODURGALI – 18
7. İstanbul Milletvekili Nimet ÇUBUKÇU – 17
8. İzmir Milletvekili Fatma Seniha Nükhet HOTAR GÖKSEL – 17
9. Edirne Milletvekili Necdet BUDAK – 14
10. Mersin Milletvekili Kürşad TÜZMEN – 10
11. İstanbul Milletvekili Egemen BAĞIŞ – 10
12. Muğla Milletvekili Yüksel ÖZDEN – 10
13. Ankara Milletvekili Cemil ÇİÇEK – 9
14. Adana Milletvekili Dengir Mir Mehmet FIRAT – 9
15. Muğla Milletvekili Mehmet Nil HIDIR – 9
16. İzmir Milletvekili Taha AKSOY – 9
17. İzmir Milletvekili Mehmet Vecdi GÖNÜL – 9
18. Sinop Milletvekili Kadir TINGIROĞLU – 8
19. İstanbul Milletvekili Özlem PİLTANOĞLU TÜRKÖNE – 8
20. Ankara Milletvekili Zeynep DAĞI – 8

Bu listede İstanbul, Ankara ve İzmir milletvekilleri ve hükümet üyeleri kadar, nükleer santral planlarına hedef olan Mersin ve Sinop milletvekillerine de çok sayıda mektup gönderildiği dikkati çekiyor. Türkiye Yeşilleri’nin Nükleersiz! kampanyası nükleer ihale iptal edilinceye kadar devam edecek. İlk hedefimiz ihalenin sonuçlanacağı gün olarak ilan edilen 24 Eylül 2008. Bugün 24 Eylül’e 154 gün kaldı ve biz bu süre boyunca nükleere karşı kampanyalarımızı arttırarak sürdüreceğiz.

Bu Cumartesi günü de Nükleer karşıtı büyük bir mitingimiz var. Herkesi önümüzdeki Cumartesi günü, 26 Nisan’da, yani Çernobil felaketinin 22. yıldönümünde İstanbul-Kadıköy meydanında yapılacak olan “Nükleer Santral İstemiyoruz!” mitingine çağırıyoruz. Biz, Yeşiller olarak 26 Nisan’da Kadıköy’de olacağız ve nükleer tehlike önlenene kadar bütün nükleer karşıtlarıyla birlikte sokakta olacağız.

Nükleer Santrala Hayır! – Nükleersiz Türkiye, Nükleersiz Dünya!

Türkiye Yeşilleri

AÇIKLAMA KAMPANYA SORUMLUSU AYŞE AKDENİZ TARAFINDAN YAPILMIŞTIR.

Yüksek Topuklarla Bisiklet...

Efe Göktoğan


Kophenhag'da bisiklete binen, binerken stil'i ön plana çıkaran, kendi seçimleriyle kentsel mekanın şekillenmesinde etkili olduğunun bilincinde, manifestosu da olan kadınların bir blogu var. (Blog'da şehrin yerleşik bir parçası olarak bisikletin önemini görüp kıskançlıktan çatlamamak için zorlanıyorum.)


İşte manifestolarından bir kaç alıntı:

• Her fırsatta bisiklete binmeyi, stili hıza tercih etmeyi seçiyorum.
• Kişiliğimi ve stilimi yansıtan bir bisiklet kullanacağım.
• Ancak bisikletimi bir ulaşım aracı ve kişisel stilime bir katkı olarak göreceğim. Bisikletimin benden sahne çalmasına izin vermeyeceğim.
  

Sosyal Güvenlik Reformu Değil Yıkım Yasası

Engin Bodur - İşçi


Son yıllarda reform adıyla yapılan tüm düzenlemelerde ortak nokta fiilen uygulanan güvencesiz iş yaşamının yasalaştırılmasıdır.

Evet, bir eşitlikten söz edilebilir ama bu eşitlik bütün çalışanları güvencesiz hale getirmiştir.

Yaklaşık ilk 25 yıl emeklisi olmadan prim toplayan SSK’nın paraları önceleri kamu yatırımlarına aktarıldı; bu gün de hepsi yağmalandı. Sonraki yıllarda kamudan prim alacakları affedildi. Özel sektör ise aflarla adeta ödememeye teşvik edildi. İşletilmeyen ilaç fabrikaları kapatıldı; hastaneler tek elde toplatıldı. Sağlığın tek elde toplanması gerekli ama özelleştirme adımları düşünülünce imha süreci daha iyi görülecektir. Şu anda bile çalışanlarının büyük çoğunluğu özelleştirilmiş ya da taşerona devredilmiş, sendikalı işçi sayısı yok denecek kadar az bir sosyal güvenlik kurumuyla karşı karşıyayız.

Sağlığın ve emeklilik fonlarının kar alanı olması bile bütün bu uygulamaların varacağı yeri göstermeye yeter.

Hatırlayalım, İzmit depreminin ölüleri kaldırılmadan meclisten geçen şu anki yasa kadınlara 58, erkeklere 60 yaş, 7000 gün primi getirmişti (önceden 25 yıl, 5600 prim gün sayısı idi). Yeni düzenlemede prim gün sayası 7200’e, yaş kademeli olarak 65'e çıkarılıyor.

20-25 milyonun üstünde işçinin sadece 6 milyonu biraz geçeni SSK'lı olduğuna göre, bu demektir ki şu anda bile en az 4 milyon işçi geçici süreli sigortalı. Biliyoruz ki tam gün zorunluluğu olmadığı gibi, ayda da kaç gün istenirse o kadar sigortalı gösterilebiliyor ve işsizlik korkusu yüzünden bu korkunç tabloya karşı çıkmak çok zor. Sadece en iyimser sayıyla bile 700.000 işçi sendikalı ve toplu sözleşme yapabiliyor. Geriye kalanı piyasanın insafında Yani 20 tam yıl primli, 40 tam yıl yarım gün primle 50-60 senenin 3-4 gününü sigortalı çalışırsanız priminiz dolar ama bu da yetmez, 65 yaşına kadar beklemeniz gerekir. Bu işsizlik ve yoksulluk ortamında kaç kişi 65 yaşına kadar yaşayacak? Çalışmayan kızlar da kapsam dışına düştüğüne göre, çalışan ölünce eşi de ölmeyecek mi? Yani istenen, artık şu an açlık sınırında olan emekli maaşı artık ödenmek istemiyor ve eğer bu tabloyla hala sigortalı çalışan kalırsa, çalışan çocuklar, torunlar; babalarının, dedelerinin emekli maaşlarını ödeyecekler.

En iyi tabloya bakalım; 25 yaşında işe girdik. 20 yıl tam primimiz yatırıldı. Geldik 45 yaşına, 20 yıl beklememiz gerekiyor. Hadi iş bulduk 5, daha iyimser olalım, 10 yıl daha çalıştık ve artık işe yaramaz olduk. Kaldı 10 yıl. Hiçbir gelir olmadan geçmesi gereken 10 yıl. Kendi kirasını bile ödeyemeyen çocuklarınızla mı yaşayacaksınız? Geliriniz yok ki yaşlılar evi sizi alsın. Artık ölme vaktiniz geldi demektir. Her yerde işe yaramayan asalak olarak görüleceksiniz.

Tabi kapitalizm seçenek sunuyor: Özel sağlık sigortası. Seçeceğimiz bir sermaye grubunun fonuyla kumar oynama özgürlüğünüz hayırlı olsun.

Doğayı, üretimi, yaşamı ve insan onurunu yıkan bu barbarlık düzeni 19.y.y.’da da vardı ve isçiler yıktılar. Bugün de ya patronlar gözü dönmüş her hırslarıyla her şeyi yıkacak, ya da bizler gerekeni yapacağız.

Yaşamın kazanacağına olan inançla, daha kararlı ve örgütlü olarak birleşik mücadelede dayanışma duyguları ile hepiniz selamlıyorum.

Gaziosmanpaşa Ortaokulunun Tarihsel Süreci Nasıl Sonlanacak?

Mustafa C Arslan


Ortaköy'de bir yalıda bir ortaokul varmış bir yokmuş! İstanbul yağmasına bir kurban daha;

Ortaköy – Arnavutköy caddesi üzerinde, kıyıda beyaz konaklardan birinde bulunan Gaziosmanpaşa Ortaokulu, Beşiktaş İttihat Terakki Cemiyeti tarafından, Beşiktaş- Akaretler semtinde 1909 yılında açıldı. 5 yıl sonra Gazi Osman Paşa'nın Beşiktaş'taki yalısına taşındı. İttihat Terakki Cemiyetinin Maarif işleri ile ilgisi kesilince, evkaf idaresine verildi. Okulun ismi "Beşiktaş İttihat ve Terakki Vakfı Mektebi" olarak değiştirilerek zamanın Evkaf Nazırı olan Hayri Efendi tarafından kurulan Müessesat-ı İlmiye idaresine bağlandı..


Okul 1914 yılında Gaziosmanpaşa yalısına taşınmış, Vakıf Mekteplerinin Milli Eğitime devrinden bir sene sonra, tekrar ismi değiştirilerek 1917 yılında, "İttihat ve Terakki Sultanisi" oldu. 1927 yılına kadar Beşiktaş'taki yalıda çalışan okul, bu tarihten itibaren Kabataş'taki Fındıklı Okuluna nakledilmiş, burada 1933 yılına kadar eğitim ve öğretim çalışmalarına devam etmiş, daha sonra Ortaköy'deki Fehime Sultan için yaptırılan yalıya taşınmıştır.

1881 yılında II. Abdülhamit'in kızı Fehime Sultan için yaptırılmıştır. 1923-1925 yılları arasında tütün deposu olarak kullanılıp 1925 yılından itibaren Kurtuluş Savaşında şehit olan erlerin çocukları için "İnönü Darüleytami" olarak isimlendirilen yatılı okul olmuştur. Gaziosmanpaşa adını alarak eğitim ve öğretim çalışmalarına devam etmekte iken 13.07.2002 tarihinde yakılarak Ortaköy'de bulunan Burakreis İlköğretim Okulu'nun ek binasına taşınmış, eğitim öğretimine burada devam etmek zorunda kalmıştır;

Üç katlı okulun çatı katında saat 14.45'te başlayan yangın kısa sürede diğer katlara yayıldı. Yangına Beşiktaş, Beyoğlu, Şişli, Fatih ve Seyrantepe itfaiyelerinin yanı sıra denizden de Söndüren-1 gemisi müdahale etti. Üç saat sonunda kontrol altına alınabilen yangın nedeniyle tarihi binanın çatısı ile bazı duvarları kısmen çöktü. Dönemin İstanbul İl Milli Eğitim Müdürü Balıbey, 'Yangının kazan dairesinden çıktığını düşünüyoruz' demişti. Olaydan sonra veliler, çevredeki diskoların okul bahçesini otopark olarak kullanmak için böyle bir yönteme başvurmuş, olabileceğini iddia etmişler, eski okul müdürü Vedat Balcı, okul bahçesini yasadışı şekilde otopark olarak kullandırdığı gerekçesiyle 12 kişiyle birlikte gözaltına alınmış, hakkında da Milli Eğitim İl Müdürlüğü'nce de soruşturma açılmıştı.
2002'de otopark mafyası tarafından yakılarak harabe haline getirilmiş. Şimdi ise Otel ve Otopark olması yolunda ihale süreci başlatılmış durumda...

Platform Ortaköy Gazi Osman Paşa adlı sivil inisiyatif, 20 Nisan 2008 Pazar günü Ortaköy sahilinde, "Ranta dönük farklı yatırımlar istemiyoruz. En büyük yatırım, çocuklarımızın geleceği değil midir? Kabataşlılar Derneği, Kabataş Erkek Lisesi Mezunları Derneği, Mimarlar Odası, Tarih Vakfı, Boğaziçi Arnavutköy'lüler Derneği, Ortaköy MAGDER, Ortaköy Güzelleştirme Derneği, İstanbul Yeşiller, Sulukule Platformu, Sultanahmet İnisiyatifi ve diğer dernek ve platformların desteği ile imza kampanyamıza başladık." dediler.

Şimdi sıra sizlerde kamuoyunda; Gaziosmanpaşa İnisiyatifiyle (gopekibi@gmail.com ve 0 534 637 76 04) gösterilecek dayanışmanın gücü bu sürecin nasıl sonlanacağını da belirleyecek!

Platform Ortaköy Gazi Osman Paşa Manifestosu

13 Temmuz 2002'de bir bina yandı, bir okul, bir tarihi yalı yandı... Bir dönem, içinde Plevne kahramanlarını ağırlayan, bir zaman, binlerce çocuğun seslerine tanık olan ve şu an otopark olmaya layık görülen bu yer, Ortaköy'deki Gazi Osman Paşa İlköğretim Okulu idi.

Bizim, semtine, tarihine ve kültürüne sahip çıkan duyarlı insanlar olarak çok istediğimiz bir şey var:

Eğitim gördüğümüz yuvamızı, Gazi Osman Paşa İlköğretim Okulu'nu, geri istiyoruz!

Deniz kokusu ile büyümüş ve eğitilmiş bizler, bu mirası, çocuklarımıza ve onların da çocuklarına aktarmak istiyoruz.

Amacımız, Ortaköy'ün ve İstanbul'un kaybolan değerlerinden birini geri kazanmanın yanı sıra, yüz yılı aşan geleneğimizi de devam ettirmektir. İşte bu sayede ''Boğaz'ın Kelebeği'', dünya kültür başkenti olan İstanbul'umuzun üzerinde özgürce kanat çırpacaktır.

İstanbul çatısı altında hepimiz, Boğaziçiliyiz. Burada yaşıyorsak, burada okuyabilmeliyiz.

Ranta dönük farklı yatırımlar istemiyoruz. En büyük yatırım, çocuklarımızın geleceği değil midir?

Kabataşlılar Derneği, Kabataş Erkek Lisesi Mezunları Derneği, Mimarlar Odası, Tarih Vakfı, Boğaziçi Arnavutköylüler Derneği, Ortaköy MAGDER, Ortaköy Güzelleştirme Derneği, İstanbul Yeşilleri, Sulukule Platformu, Sultanahmet İnsiyatifi

ve diğer dernek ve platformların desteği ile imza kampanyamıza başladık.

Küçük bir grubun başlattığı bilinçlendirme girişimi, "Platform Ortaköy Gazi Osman Paşa" adı altında bir sivil inisiyatife dönüşerek, yüzlerce mezun ve mezun olmayan destekçiye ulaşarak harekete geçti. Bundan sonra da her geçen gün katılımı büyüyen bir platform haline gelmek, amacımıza ulaşmamız konusunda bizleri güçlendirecektir.

Mücadelemiz, okulumuzu bir gün yeniden eğitime kazandırıp, önünde öğrencileriyle birlikte fotoğraf çektirene kadar devam edecektir.

Bu köklü okul ve gelenek sahipsiz değildir.

Eşi olmayan tavan işlemelerinin üzerinden, nice karlar, yağmurlar geçmişken, okul binamıza yeniden eski fonksiyonunun kazandırılacağına dair verilen sözleri hatırlatırız.

İstanbul 3 Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu kararlarını hatırlatırız. Birinci derece tarihi eser sayılan yalının, 121 yıllık geçmişini hatırlatırız.

Devlete bağışlandığından beri okul olan bu yalı ile ilişkili olarak, Anayasanın 35. ve 63. maddelerini hatırlatırız.

Biz, 'Üzülüp Geçmedik, Harekete Geçtik' Derkenar:Anayasa'nın 63. maddesi, bu çağdaş yaklaşım çerçevesinde daha öze inmekte ve "Devlet, tarih, kültür ve tabiat varlıklarının ve değerlerinin korunmasını sağlar, bu amaçla destekleyici ve teşvik edici tedbirleri alır. Bu varlıklar ve değerlerden özel mülkiyet konusu olanlara getirilecek sınırlamalar ve bu nedenle hak sahiplerine yapılacak yardımlar ve tanınacak muafiyetler kanunla düzenlenir" ,Anayasa'nın 35. maddesi, "...Bu haklar (mülkiyet ve miras hakları) ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabilir. Mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz" demektedir.

gopekibi@gmail.com

0 534 637 76 04

İmza Kampanyamız, 20.04.2008 tarihinde, saat 10.00'da Ortaköy Gümüş Pazarı'nda kuracağımız standlarımızda başlayacaktır.

Bir Öğrencinin Geleceği İçin Bir İmza

Küçük bir grubun başlattığı girişim, "Platform Ortaköy Gazi Osman Paşa" adı altında sivil bir inisiyatife dönüşerek, yüzlerce mezun ve mezun olmayan destekçiye ulaşarak yeni bir kampanya başlatıyor. İmza kampanyasının amacı;

"Bizim, semtine, tarihine ve kültürüne sahip çıkan duyarlı insanlar olarak çok istediğimiz bir şey var:

Eğitim gördüğümüz yuvamızı, Gazi Osman Paşa İlköğretim Okulu'nu, geri istiyoruz!

Deniz kokusu ile büyümüş ve eğitilmiş bizler, bu mirası, çocuklarımıza ve onların da çocuklarına aktarmak istiyoruz." Sözleriyle ortaya konuyor.

Çok sayıda kurum ve kuruluşun da destek verdiği kampanyayla İstanbul'a sahip çıkma konusunda duyarlılığın artması gereği de vurgulanıyor.

Kaynak: www.aktivistanbul.org

Eskimo Muzları

Osman Yorgun


Alaska, Grönland ve Sibirya hiç olmadığı kadar ısındığında

Buzullar hep var oldukları yerlerden yok olduklarında

Donmuş toprak yüzeyleri çözülüp, evler yamulduğunda

Eskimo büyükleri artık havayı tahmin edemez olduklarında

Eskimo kadınları kürkünü asıp mayosunu giydiğinde ve yaza doğru rejime başladığında

Eskimo adamları, balık avlamak için buzu kırmaya gerek duymadığında

Eskimo çocukları, kutup ayılarını boyama kitaplarında gördüğünde

Eskimo köpekleri, kızaklara asılamadığında

Eskimo kızakları, paslanıp çürüdüğünde

Eskimo buz evleri, fotoğraflarda içini ısıttığında

Don lastiğine benzemiş, gevşeyip duran ahlağınla

Sen buralara da halk plajları açarsın, otoyollar yaparsın, devasa oteller dikersin insanoğlu

Sen buralarda da yaza merhaba partileri düzenlersin, muza adam bindirip gezdirirsin insanoğlu


Not: Dünya buzulları hızla eriyor. Bilim adamları uyarı üstüne uyarı yapıyor. Dünyanın birçok yerinde, küresel ısınmada hiçbir suçu olmayan halklar cehennemi yaşıyorlar. Eskimolar buzullar içindeki yaşamlarını kaybediyorlar; ada toplumlarının adaları, deniz seviyelerindeki yükselmeler nedeniyle kayboluyor, Afrika’nın fakir insanları kuraklıkla boğuşuyor. Unutmayalım, bu işin ucu bize dokunmaz demeyelim. Onların kaderi, eninde sonunda bizim de kaderimiz olacaktır. Unutmayalım, unutturmayalım.

Kınayan Benlik

Dilaver Demirağ


Her kültürün içinde derinden akan bir metafizik gelenek vardır. Bu gelenek aslında anaerkil toplumsal ilişkilerden kopmak istemeyen bütüncül düşünme çabasının bir tezahürü olarak ortaya çıkmıştır. Bu Gelenek çeşitli adlarla anılsa da onu üç temel ögesinden ayırd edebiliriz. Dişil bir yapı taşır, yani şefkat, bağlanma, teslimiyet, sabır vb ahlaki ögelerin ve dahası Tanrı kavrayışının kökeninde anacıl duygular taşır, bir anlamda uygarlık öncesi ana soylu toplumların kokusu, izi ya da anısıdır bu. Bu öğretide bilinç durumu aktif, yargılayıcı, ayır edici değil senkretik yani bağdaştırmacı, pasif ve alıcı bir zihin durumu eksenlidir.

Değerler büyük oranda kişinin kendi insani sınırların özellikle de dürtüsel yanlarını aşma, ondan doğan enerjiyi dönüştürüp farklı bilinç durumlarına ve bilinç durumlarından devşirilmiş bilgiyi rasyonel bilgiye tercih etme halidir. Bu anlamda bu bilgi anlayışında bilgi sezgilere, deneyime dayalıdır. Diğer yandan ahlak biçimi de bu aşma haline dönüktür, bir anlamda kişinin varlığını yeryüzünde karınca adımları ile dolaşmak olarak özetleyebiliriz. Ahlakın temeli kişinin dürtüsel bilinçten gelenlere kulak vermek yerine vicdanından geleni merkeze koymaktır. Bunun tezahürü de kişinin içinde yaşadığı toplumda insanlara ve diğer varlıklara zarar vermemesidir. Haa bu gelenek tamamen barışçıl da değildir. Şiddeti bir değer olarak benimsemese de şiddeti ehlileştirerek onu zorunluluk için kullanmak esastır.

Mesela Çin’deki ünlü Şaolin tapınağında kişiye estetize edilmiş en incelikli şiddet sanatı öğretilir daha doğrusu şiddet bir sanata dönüştürülerek evcilleştirilir. Kişi bir yandan şiddet eğitimi alırken diğer yandan içinden gelen saldırganlık duygularına da egemen olmayı onu kontrol edip yönlendirmeyi öğrenir. Bu gelenek seksi de aynı biçime sokar, seks bir sanata dönüşür salt teknik bir olgu olmaktan çok kişinin cinsel enerjiyi aşkın bilinç durumuna dönüştürmek için kullandığı bir araçtır cinsellik. Ama bunu yaparken de hazzın en yoğunu yaşanır. Bu yolla haz ve ondan doğabilecek çeşitli riskler evcilleştirilmiş ve ondan doğan enerji daha aşkın bir amaç için yararlanılan bir şey olur. Deyim yerindeyse uzak doğu geleneği mistik bilgi ile ya da o geleneğe özgü gnosiş yani sezgisel bilgiyle şiddeti de seksi de yani yaşam ve ölümün doğurduğu gücü kontrol altına alıp onu kişinin kendini aşmasında kendini dönüştürmesinde bir taşıyıcıya dönüştürür.

Bu anlayış egemen olsaydı eğer cinselliği ve şiddeti bu biçimde evcilleştirmeyi öğrenebilseydik dünyada ne cinayetler yaşanırdı, ne tecavüz gibi yapanı da yapılanı da korkunç derece de kirleten, iğrenç bir arzu tatmin yöntemi olanaklı olurdu.

Bir kadının tecavüze dair yaptığı bir değerlendirmeyi okuduğumdan beridir konuya daha çok cinsellik eksenli bakıyorum. Bir kadın hazzı anlık algılayan ve cinselliği organlara indirgeyen cinselliğin erkeksi, bunu yapmayan cinselliğin yani ruh ve bedeni birlikte hazza çağıran bütünsel bir doyumu ise kadınsı olarak yorumluyor ve erkeklerin cinselliği anlık birleşmeye ve hemen boşalmaya indirgediği için cinsellikte bütünsel tatmini umursamayıp kadının içine girip boşalmayı yeterli gördüğünü söylemişti.

Açıkçası o günden beridir bu konuyu düşünüyorum ve cinsellik, saldırganlık ekseninde kadınlığı erkekliği düşünüyorum. Bunları düşünürken de sezgisel bilgiyi eksene alan gnostik gelenekleri onların cinselliği ele alışlarını, kadınlığı ya da dişil olanı yüceltişlerini düşünüyorum. Ama daha önemlisi bu geleneğin kendini kınamak üzerine kurulu insanları yargılamadan önce kendine dönmeyi kendi kusurlarını yetersizliklerini görerek kendini merkeze koyan egoist mantığı düşünüyorum. İşte bilgelik yolu kişinin öncelikle kendine yönelmesini, kendi kusurlarını gidermesini amaçlayan bir söylem alanı kurarak bu kendini merkez alma hamlesine son verir. Çünkü bu öğretide merkez yoktur, merkez de herşeye hüküm veren, herkesi hizaya çeken bir kral benlik yoktur. Bu öğretiye göre yeryüzündeki tüm olumsuzluklar aslında bu tür bir benlik biçiminden kaynaklanır. İnsan bunu aşmak için öncelikle kendi benliğini dönüştürüp, herşeye tahakküm etmeye neden olan erk tarzına neden olan sahip olma, kendine kibir üretme ama asıl olarak da zevk veren herşeye büyük bir tutku ile sahip olma, ona bağlanmadan vazgeçmeyi, bu vazgeçişi yapabilirsek o zaman merkezcil bir benlik ve onun hükmetme arzusuna da son verebilmemizi önerir. O yüzden şiddette, cinselikte amaç değil araçtır. İşte bu bakıştan dolayı cinsellik ve saldırganlık olgusuna dönük batılı mantıkla, doğulu mantığın kökten farklılaştığını düşünüyorum. Bu meseleyi başka bir yazıda ele almayı düşündüğümden konuya bu kadarlık bir değinmekle yetineyim. Ve asıl eleştirime neden olan İtalya’dan çıktığı barış yolculuğu sırasında Türkiye’deyken tecavüze uğrayıp öldürülen sanatçı Pippa Baca ve onun ardından başlayan feminist mantığa eğilmek istiyorum.


Kınamayı Kınamak

Pippa Bacca’nın uğradığı ve insanı gerçekten öfkeye garkeden olay karşısında iki tür tavır gösterildi. Birisi tecavüzü özsel bir erkeklikle özdeş kılan hatta bir feministimsi bu konuda erkekleri hayvan olarak görecek kadar özcü bir tutum takındı.

Özcü sözünü kullandığımız zaman değişmez, mutlak bir öze gönderme yapmış oluruz.

Felsefe ve sosyolojide özcülük dendiğinde anlaşılan Sosyal düşünsel görünümlerin anlaşılmasının anahtarını şeylerin gerçek tabiatını/mahiyetini (özünü) idrak etmede gören ve bu özün şeylerin dışsal yansımasının ardında yatan esas neden olduğuna inanan bir felsefi, sosyolojik anlayışı anlıyoruz demektir. Türkiye’deki feminist ideoloji de ne yazık ki ikici dediğimiz zihniyet biçiminden ve erkekliği değişmez, sabit bir öz olarak görme hatasından korunaklı değiller. Bu nedenle bir kimlik siyaseti olarak feminizmin bazı biçimleri yarı dinsel bir bakışla erkekliği bir tür sosyal felaket, sosyal bir kötülük olarak konumlandırmak gibi bir hata ile maluller.

Oysaki erkeklik ile ataerkillik bir cinsiyet düzeni simgesi olsalar da bütünü ile aynı değildir. Çünkü tıpkı bir kapitalistin kendi iradesine rağmen uymak zorunda olduğu bir kapitalist düzen olarak ataerkillik erkekleri aşan bir yapıya sahiptir. Kurduğu kültürel toplumsal düzen olarak kadın erkek ikiliğini bozan erkeklere karşı bir hizaya getirici olarak iş gören baskı mekanizması olarak çalışır. Bu bakımdan erkeklik bir toplumsal cinsiyet kimliği olmakla birlikte özsel olarak ataerkini içermez. Bu söz konusu sosyal model içinde kurulan rol modeli ile benimsetilir. Erkeklik rolü çoğu kez kadınlar tarafından beslenerek inşa edilir. Ve bu rol modeli küçük yaştan benimsetildiğinden çoğu kez rasyonel olarak bu modelle araya mesafe konsa bile bir yerlerden yine de patlak verir.

Elbette erkekliğin aşılamaz bir yük olduğunu erkekliğin her zaman aynı sonucu vereceği gibi bir tür sosyal felsefi kadercilik savunuyor değilim. Ancak kimlik ve rol modelinin bilişsel olarak farkına varılabilerek önemli ölçüde aşılabilmesi mümkün, ama onu besleyen kültürel yapılar oldukça da aşılması bir hayli zor olacak bir toplumsal bilinçdışı nitelikte taşıdığını göz önüne alıyorum. Bu nedenle kimi erkeklerin kendilerin sorgulamaları, ya da erkeklerin kadın bakışı ile kendilerini yargılamaları sosyal bir olgu olarak ataerkilliği ortadan kaldırmaz.

Ataerkillik ancak besinsiz kaldığında onu benimseyenleri o ağdan dışarı çıkaracak sosyal dönüşümlerle ortadan kaldırılır. Bu nedenle feminizmin her erkeği ataerkinin suç ortağı gören anlayışı sonuç verici olmaktan çok bir kimlik inşasıdır aslında.

Bu nedenle bizdeki feminist yansıma ucu lezbiyenliğe varabilecek radikal ve ayrılıkçı bir feminizm ve onun kurban siyaseti üzerine kuruludur. Bu mantığa göre kadınlar ataerkil sistemin suç ortakları değil, onun kurbanları ve mağdurlarıdır. Bu nedenle de onlar erkeğin yoldaşı değil hasmıdır. Marksizm’in sınıf mücadeleci anlayışını içerecek biçimde kadının kurtuluşu erkekle mücadele vermesinden ve erkekleri hasım ilan etmesinden geçer.

Ayrılıkçı feminizm kadın ve erkek arasındaki cinsel farklılıkların giderilemeyeceği inancına bağlı olarak heteroseksüel ilişkileri desteklemeyen bir feminizm türüdür. Ayrılıkçı feministler, genellikle, erkeklerin feminist harekete katkı yapamayacağına ve iyi niyetli erkeklerin dahi ataerkilliğin dinamiklerini birebir kopya ettiklerine inanırlar. Ayrılıkçı feministler, enerjilerini kullanmayı ve diğer kadınlarla olan bağlarını kuvvetlendirmeyi ataerkil çerçevenin dışından dolaşarak gerçekleştirmeye çalışırlar. Bu durum, çok tipik olarak politik ve sosyal hedefleri elde etmek için yalnızca kadınlarla çalışmayı, sadece kadınları içeren yaşam alanları ve aileler oluşturmayı, çalışma yaşamında ise erkekler için/erkeklerle birlikte çalışmamayı ve erkek çalışan tutulmamasını içerir.

Hatta bunda öylesine aşırılığa varılır ki Julie McCrossin gibi feministler "ölü adamlar tecavüz edemez" ve "onları kümeslerinde öldürün" cümlelerinin aşırı lezbiyen ayrılıkçılığının sloganları olduğunu söyler. Ayrılıkçı feminist Valerie Solanas'ın SCUM Manifesto'su "erkek cinsini yok etme"nin dişilerin görevi olduğunu gündeme getirse de Solanas daha sonra manifestosunun "yalnızca edebi bir araç" olduğunu söylemiştir. Bazı aşırı ayrılıkçı feministler erkeklerin evrim, cinayet veya kürtaj yoluyla zayi edilmesinin savunuculuğunu yaparlar.1

Hiç kuşku yok Türkiye’deki genel feminist söylem erkek karşıtlığını, kimliksel inşa da ötekini dışlama pratiklerini bu kadar aşırı noktalara vardırmamıştır-zaten ayrılıkçı feminizm de ana feminist akım içinde bir azınlık sayılır-ama bu söylemin ayrımcı yanlarını içeren bir söyleyiş biçimi geliştirmişlerdir.

İşte kınamayı kınamak da burada başlar. Nasıl ataerkillik eleştirmeni erkekler kendilerini de ezdiğini düşündüğü egemen erkeklik modeline kafa tutuyor ve bunu yaparken de kendilerinin suç ortaklığını ciddi biçimde ele alıyorsa feministler de kadınların da iktidardan pay aldığını ve doğrudan ya da dolaylı olarak ataerkinin yani erkeksi iktidarı beslediklerini dikkate almalıdır.

Bunu yapmadıkça cinsiyetler arası ilişki bir siyasal-toplumsal sorunu gidermekten çok o siyasal-toplumsal sorun etrafında düşman kamplar oluşturmak ve bu düşmanlık ilişkisinden siyasal fayda devşirmek olacaktır. Bu tür bir mücadelenin ise ne ataerkini ortadan kaldırmak, ne de kadınların bu sistem içindeki mağduriyetini ortadan kaldırmak olanaklı olmayacaktır.

Söze gnostisizm ve onu tezahürleri ile başladık o zaman onunla son bulduralım. Mevlana derki “Sevgide güneş gibi ol, dostluk ve kardeşlikte akarsu gibi ol, hataları örtmede gece gibi ol, tevazuda toprak gibi ol, öfkede ölü gibi ol, her ne olursan ol, ya olduğun gibi görün, ya göründüğün gibi ol” Umarım bu bilgenin sözleri yolumuzu aydınlatan bir ilke olur.

Ali Yurttagül ile Röportaj - 2. Kısım

Türkiye’deki Son politik Gelişmelerin Türkiye-AB İlişkilerine Yansımaları

Ali Yurttagül (Avrupa Parlamentosu yeşiller Grubu Türkiye Danışmanı)
Yeşil Gazete adına: Sevgi Mutlu

3 Nisan 08, Brüksel


SM: Pekala şimdi yine son gelişmelere dönecek olursak AKP kapatılırsa ne olur? Türkiye AB ilişkileri 80 darbesi sonrası gibi yine donar mı? Yoksa şimdi koşullar farklı olduğu ve müzakere surecine resmen başlandığı için daha farklı mı olur?

AY: AB açısından baktığımız zaman bu çok önemli buradaki hassasiyeti Türkiye anlamıyor ve AKP'nin kapatılmasına yönelik Avrupa'dan gelen tepkileri Türkiye’nin hukuk sistemine müdahale olarak görüyorlar.

Aslında hem Avrupa Komisyonu hem de Avrupa Parlamentosunun üyelik müzakeresi suren bir ülkenin politik yapısını incelemek zorunda. Bu yapılan anlaşmalar gereği yerine getirilmek zorunda, bir müzakerenin başlanması için bile Kophenag kriterlerinin belli şartlarda yerine getirilmesi gerekiyor. Bu sadece müzakerenin başlaması için değil müzakere suresince de geçerli. Avrupa Komisyonu ve Avrupa kurumları, üyelik müzakereleri devam eden bir ülkeyi yakından incelemek zorundadır. Eğer o ülke kökten islamcı bir yöne gidiyor ve temel haklar ihlal ediliyorsa, zaten bu kurumlar üyelik müzakerelerini durdurmakla yükümlüler. Bu üye ülkeler için de geçerli eğer bugün 27 üye ülkeden birinde darbe olur veya demokrasi sekteye uğrarsa AB bu ülkenin üyeliğini dondurmak zorunda.

Bu anlamada bir ülkeyi gözlemlemek Türkiye’nin ve diğer ülkelerin AB ile imzalamış olduğu anlaşmalar gereği bir zorunluluk. Bu bağlamda Türkiye’deki tüm gelişmelerle ilgili hem Avrupa Komisyonu hem de parlamento çok hassas.

Çok ilginçtir son raporlara baktığımızda Brüksel’de hiç kimse Türkiye’deki seküler devlet yanı laikliğin tehlikede olduğunu kimse düşünmüyor. Çünkü son beş yıl içinde hiç bir kanun, medeni ne ceza kanunu dahil ve devletin yayınladığı genelgelerde Türkiye'de kökten islamın yerleşmeye başladığına dair bir ipucu yok.

Fakat Türkiye gerçeğinde insan haklarının zarar gördüğü 301 uygulamalarının olduğu, parti kapatmaların yaşandığını görüyoruz. AKP iktidarı sonrası hatta parlamenter demokrasinin yani halkın iradesi ile seçilmiş bir meclisin de tehlike altında olduğunu görüyoruz. Yani Türkiye’de şu anda sorun laiklik değil, parlamenter demokrasinin tehdit altında olmasıdır.

Eğer ordu olsun polis olsun, şu anda yaşadığımız durumdaki gibi yargı olsun bir kurum hangi gerekçe ile olursa olsun parlamenter demokrasiyi tehdit oluşturuyorsa, bu Türkiye’de çok ciddi bir sorun olduğunu gösterir. Şimdi darbevari bir hukuk sureci yaşanırsa 367 kararı gibi AKP'yi kapatmayı hedefleyen ve 70 yakın insana siyasi yasak getiren bir süreç yaşanırsa, ben bunun AB Türkiye ilişkileri açısından cevapsız kalmayacağını düşünüyorum.

SM: Sence müzakereler durdurulur mu? Yoksa süreç dondurulup ilişkiler askıya mı alınır?

AY: Şüphesiz müzakerenin durdurulması çok ağır bir karar. Bunu yaparlar mı bilemiyorum, bu mekanizmanın nasıl işleyeceği anlaşma metinlerinde yer almakta. İşin en açı tarafı müzakerelerin açılması çoğunluk kararı ile mümkün, fakat yeniden başlaması oy birliği ile olabiliyor. Kapatma kararını vermek bu anlamada çok kolay bir karar olmasa da bunun tartışılacağını kesinlikle düşünüyorum. Tabii, Anayasa Mahkemesinin kararını ve uygulama şeklini görmek gerek.

SM: Pekala sen Brüksel’den bakınca bu kapatma davasının geleceğini nasıl görüyorsun? Kapatılır mı gerçekten?

AY: Aslında bu dava surecinin başlaması bile çok büyük bir tehdit. Türkiye açısından bu önümüzdeki 7-8 ay mahkeme suresince, tamamen politik belirsizlik onun doğuracağı ekonomik istikrarsızlık dönemi olacağını görüyoruz. Bu Türkiye için çok ciddi bir yük.

Tabii davanın nasıl sonuçlanacağı da önemli eğer AKP kapatılırsa bedelleri Türkiye’nin iç siyaseti açısından çok ağır olacak. Türkiye köklü bir iç krize doğru yol alacak. Eğer AKP kapatılmazsa bu 8-9 ay kayıp aylar olacak.

SM: Evet herkes kaybedecek.

AY: Evet Türkiye şu anda kaybediyor.

SM: Türkiye’de AKP'nin gizli bir gündemi olduğunu savunan ve bu nedenle AKP'nin kapatılmasını direkt savunmasalar bile, iktidarda olmasından ve güçlenmesinden endişelenen geniş bir kesim var. Tabii bu biraz da yaratılmış bir korku ama bu kesim parti kapatmaya karşı olsa bile AKP söz konusu olduğu için çok ses çıkarmayabiliyor.

AY: Tabii bunu gördük geçek yıl Abdullah Gül’ün cumhurbaşkanlığına seçiminden önce binlerce yüz binlerce insan sokağa döküldü. Türkiye'de bir kesimin bu konuda çok hassas olduğunu görüyoruz. Evet, Türkiye’de pek çok konuda koşulsuz bir siyasi tırmanışa gidilmesi kaygı verici. Mesela turban meselesi; gerilimi bayağı tırmandırdı. Hatta başsavcının açtığı bu kapatma davası bu olaya da endekslendi.

SM: Evet ama Ergenekon sonrası olası da çok ilginç aslında, rastlantıdan ziyade birileri rahatsız olduğu için gündem değiştirip, zamanlaması dolayısıyla AKP’ye gözdağı vermek için açılmış bir dava gibi algılanabiliyor.

AY: Ona da gelebiliriz o da Türkiye’de tartışılan bir konu. Ben de onunla ilgisi olduğunu da düşünüyorum.


SM: Peki son yapılan ve bir turlu uygulanamayan yasa değişikliği ve turban konusunda ne düşünüyorsun?

Başörtüsü konusunda Avrupa çok rahat, bir bakıma haklı başörtüsü taşıyanlar azınlık ve hiç bir ülkede başörtüsü iç düzeni tehdit edici bir sembol değil. Bu temel haklar bağlamında inanç hürriyeti kapsamında tartışılıyor. Hatta birçok ülkede Fransa hariç ilkokula bile çocuklar başörtüsü ile gidebiliyorlar. Avrupa bu konuda rahat, Türkiye başörtüsünü dini ve laik düzeni tehdit eden bir sembol olarak görmekte. Bu konuya yakından baktığımız zaman bunun yine çok abartıldığını görüyoruz. Birincisi bu üniversitelerdeki başörtüsü yasağı çok yeni bir olay. Seksenlerde başörtüsü yasağı yoktu ve başörtüsü ile üniversiteye giden kızları laikliğe tehdit olarak görülmüyordu.

İkincisi çok komik bir şey yaşanıyor, bu benim en zoruma giden şey, siyasi ideolojisini İslam dahil, bıyığı ile şapkası ile selamlaşması ile kafa tokuşturması ile gösterebilen binlerce erkek, ne üniversiteye gitmesinde engelleniyor nede devlet içerisinde kariyerinde siyasi sembol yasağı ile karşılanıyor. Bu tür semboller günlük yaşamda yer alan şeyler, fakat bir kadın yarım metrelik bir kumaş parçasını basına doladığı zaman bu kadına bir üniversitelerin kapısını kapatıyoruz. İnanç özgürlüğünü hiçe sayarak, neymiş bu başörtüsü Türkiye’deki laik düzeni tehdit ediyormuş. Bu korkunç abartılı bir şey. Aslında esas tehdit üniversiteye başörtüsü ile giden 3-5 kadından gelmez, esas tehdit daha bağnaz ve daha tutucu olan erkeklerin devletin üst kadrolarına yerleşmesinden gelir. Buna gözümüzü kapatıyoruz, fakat 3-5 kızın üniversiteye girmemesi için ayağa kalkıyoruz.

Özünde başörtüsüne direnen kızlarımızın bir nevi eminsapatif (modern) bir sembol olduğunu da söyleyebiliriz. Çünkü şimdi başörtüsü ile üniversiteye girmek isteyen kesim bundan yirmi yıl önce üniversiteye gitmiyordu. Türk toplumu olarak o kadar geri ve bağnazdık ki bu kızları okula bile göndermiyorduk. Bugün bu kızlarımız üniversiteye gitmek istiyor ve kendi inançlarını sembolize eden başörtüsü için mücadele veriyorsa, bu Türkiye’nin son yirmi otuz yıl içinde çok yol aldığını gösteriyor. Aslında bu gösterildiği gibi bir gerileme değil toplumsal bir ilerlemedir. Sancı da zaten oradan geliyor ve kriz bundan kaynaklanıyor.

Bundan yirmi otuz yıl önce toplumda Anadolu’nun şehir ve kasabalarında yaşayan ve karar alma süreçlerini etkilemek bir yana hiç katılmayan bir kesimdiler. Fakat yirmi otuz sene içerisinde ne oldu? Bu güne kadar yaşamı ile giyimi ile politik görüşleri ile sistemin dışında olan insanlar son 30 yıl içinde sistemin içine girdi. Su şekilde gelişti bu süreç; Birincisi ekonomik olarak: adam hacı ama zengin, bu adamlar yoktular.
İkincisi politik olarak girdi partisi için mücadele veriyor ve iktidar olmak istiyor.
Uçuncu ilginç taraf kurumsal olarak girdi, tiyatrosu ile sanatı ile müziği ile yayın evleri ile daha görünür oldular.

Eskiden görünmezdiler, varlıklarından bihaberdik, şimdi her taraftalar. Şimdi belirli bir kesim birden bire yanında oturan ve onu sorgulayan bir adam görüyor. Bu soru kendisine daha önce hiç sorulmamış ve denetime alışkın olmayan birisi

Bir de kendisinin devlet merkezci dünya görüşü ile ekonomik olarak daha fakir kaldığını görüyor. Kendi ve çocuklarının geleceği hakkında şüpheye düşmeye başlıyor, diğerlerinin yıkıldığını düşünüyor. İşte bu çelişki Türkiye’nin bugünlerdeki en temel çelişkisi.

AKP'yi iktidara taşıyan kitlelerin sadece devletle sorunu yok din açısından her kademede sorun yaşmaktadırlar. Aslında başörtüsü gibi bu kitlelerin devlete entegre olması çok büyük pozitif bir gelişme. Bu gelişmeleri daha yakından okuduğumuzda Türkiye’deki toplum çok geniş tabanlı olarak örgütlendiğini, devletle ilişki içerisine girdiğini ve en önemlisi politik katılım göstermeye başladığını görüyoruz.

Öğrenci sayılarına da bakmak gerek tabii, 60-70 yıllarda 120.000 üniversite öğrencisi vardı. Ancak şimdi 1 milyonun üzerinde öğrenci var. 10-20 misli. Türkiye’de geniş kitleler üniversiteye girmeye başladı, bu geniş kitlelerle birlikte tutucu gruplar da geldi tabii. Sayısal bir faktör söz konusu. İkinci bir faktör de göç 1,5 milyondan 12 milyona çıkan İstanbul nüfusu göç etti, köyden kırsaldan gelip İstanbul’a yerleşti. Kendi yerelinde karşılaşmadıkları pek çok sosyal problemle karşılaşıyorlar ve ister istemez uyum sorunu yaşıyorlar. Bu kapsamda önemli dini inançlar önem kazanıyor. Aidiyet ve kimlik ön plana çıkıyor. Çoğu insan kendi sorunlarının ortaklığını dinde buluyor.

SM: Türkiye’de böyle İslam’a yatkınlık ve tutuculuk eylemli sosyolojik bir yapısı varken, AKP’yi sonuna kadar desteklemek biraz riskli değil mi? Türkiye toplumu hem sosyolojik hem coğrafi olarak tutuculuğa yatkın bir toplum.

AY: O bakımdan haklısınız AKP bu bakımdan sonuna kadar savunulacak bir parti değil, Yeşiller açısından özellikle AKP’yi savunmak Avrupa'da Hıristiyan Demokratları savunmak gibi bir şey. Bu bizim açımızdan mümkün değil, biraz yakından baktığımız zaman AKP çok tutucu, bizim savunduğumuz değerlerden çok uzak bir parti. Kadına bakışı, aileye bakışı, bizim değer verdiğimiz homoseksüel azınlıklara karşı ve son dere hoşgörülü olduğumuz pek çok konuda AKP çok tutucu bir parti. Bu açıdan AKP'yi tartışmaya gerek yok. Tartışma bu değil, esas tartışma AKP Türkiye’yi kökten dinci bir yola mı itiyor, gizli gündemleri var mı? AB konusunda ne kadar samimiler?

Ben şuna inanıyorum AKP siyasi yelpazedeki diğer tüm partilerden hem gerek ANAP, gerek DYP gerekse CHP’den çok daha fazla AB projesine endeksli politikalar yapıyor. Kendi çıkarları için de Türkiye’nin demokratikleşmesini savunuyor, çünkü bu onu güçlü kılmakta. Şimdi böyle bir ortamda siyasi arenada AKP'nin alternatifi yoksa AKP’yi desteklemek en akıllıca şey. Bunun alternatifi ne? CHP mi? Kesinlikle değil!

Bunun alternatifi AB konusunda baskı yapan, daha iyi bir sosyal politika isteyen, Türkiye’nin demokratikleşmesini savunan modern demokratik laik bir parti. Bu gün mecliste böyle bir parti yok. CHP’nin AKP'ye karşı kazanması mümkün değil. Zaten bugün Türkiye’nin sorunu da AKP'nin alternatifsizliği. Çünkü CHP her bakımdan onun çok daha sağında yer alıyor.

Röportajın 1. kısmı için tıklayınız...

İnsanlık Rapsodisi - 3. Kısım

Kaan Benli - Ayten Aydın


İyileşme Süreci

Şüphesiz yerelliğin olduğu bir dünyada kaybedilen şeyler büyük acılar ve çabalar karşılığında yeniden elde edilebilir. Hitit uygarlığının çöküşü ile kaybedilenler bir bakıma başka uygarlıklarda yeniden canlanmış, ve büyük kayıplara karşın bir ölçüde de olsa başka uygarlıklar için kullanılma imkanı bulmuştur. En azından bilgi ve birikim topluluklar arasında hareket ederek bütünüyle yok olmamış ve bir uygarlığın menzilinden çıksa bile başka bir uygarlık tarafından değerlendirilebilmiştir. İşte tam burada yazının başında değindiğimiz olmak ya da olmamak noktasını tekrar hatırlatmak ihtiyacı duyuyoruz. Zira artık tek bir uygarlığın parçaları olmaya ve birbirimize görünmez ağlarla bağlanmaya başladığımız bir dönemdeyiz. Tek bir uygarlığa dönüşmenin, ya da tek bir uygarlığın yerkürenin bütününe hakim olmasının tehdidi altındayız. Bu kez içinde yaşadığımız mekanistik, materyalistik düşünce ve maksimizasyon kültürü, bizleri küresel olarak elit ile halk arasındaki kopma ve birikimin bütünüyle kaybolması ihtimali ile karşı karşıya bırakıyor. Geçmiş uygarlıklardan edindiğimiz bilgi halen bizi bu noktada uyarıyor: Hitit Uygarlığının ayrışmasını andıran ancak ondan çok daha şiddetli bir çözülmeyi yaşamamalı ve birikimi bir eksen üzerinde döndürerek süreğenleştirmeliyiz, aksi takdirde her şey bir anda çökecek ve en iyi ihtimalle yeni bir uygarlık kurmayı hayli kan kaybederek yeniden deneyeceğiz.

İyileşmenin oluşumu bir süreç ister. Yaşayan sistemler canlı karma sistemler oldukları ve giderek değiştikleri için sadece içinde bulundukları süreç için uygundurlar. Sağlıklı ilişkilere ve iletişime açık oldukları sürece, zamanın akışıyla birbirleriyle bütünleşmeleri ve karmalaşmaları mümkün olur. Bu yolla öncekini aşan daha iyi ve yeni sistemler doğurmaları beklenir. Tarihin akışını algılamamızda, gelmiş-geçmiş medeniyetlerin ruhunu taşıyan sanatsal kalıntılar çok şey söyleyecek ve algılama gücümüze göre pek çok şey öğretecektir. Hakim kültürün değişimine, iyileştirilmesine ihtiyaç var. Bunun için sanattan, bilimden ve tarihten dersler çıkarmak ve ince ince, parça parça bir iyileştirme çabasını başlatmak gerekiyor. Bu çabanın nasıl olması gerektiği ile ilgili yine bu topraklardan bir örnek verip yazıya burada nokta koymak istiyoruz. 13. yüzyıl İslam sanatına iyi bir örnek teşkil eden Sivas Divriği Ulu Cami’ye birleşik olarak yapılan hastane binasının restorasyonu ülkemizde bu alanda ender başarılı çalışmalardan biri kabul edilir. Bu çalışmanın öncesinde bir grup minyatürcünün, dekoratörün ve sanatçının binanın duvarlarındaki sembolleri ve motifleri 2 sene boyunca elden geçirdiğini, bir bir kırıntılardan ekstrapolarasyon yaparak bunların tümünü yeniden tespit ettiğini biliyoruz. Bu motiflerin canlanması ile bina benzerlerinden farklılaşıp ruhunu geri kazanmış olmalı. İşte şimdi de aynı yöntemle insanlığın uygarlık birikimi sürecinde kaybolan parçaları yeniden bulup çıkarmamız gereken bir dönemin içindeyiz. Belki böylelikle toplumsal hafızayı geri getirebilir ve bu çöküşün önüne geçebiliriz.

Yazının 1. Kısmı İçin Tıklayınız...

Yazının 2. Kısmı İçin Tıklayınız...

Organik Gıda Yoksa Bir Truva Atı Olmasın?

Savaş Çömlek

Çünkü mevcut hali ve yönelimiyle organik gıda, endüstrialist sistemin muhalefetin direncini kırmak için yontup şekil verdiği bir Truva atına dönüşmüş durumda...

Çeşitli ülkelerde farklı kuruluşlar tarafından özel standartlarla ölçülüp, belgelendirilen ürünlere organik gıda diyoruz. Bu ürünlerin öne çıkan özelliklerinden biri de pahalı oluşlarıdır. Bu ürünler içe hazırlanan belgeyle temel olarak, üretim aşamasında pesti sit adı verilen kimyasalı içeren böcek ilaçları ve suni gübrelerin kullanılmadığı garanti ediliyor. Yine aynı süreçte insan artıkları ve lağım atıklarının kullanılması yasaklanırken, iyonize radyasyon ve koruyucu katkı maddelerinin kullanılması da engelleniyor. Genetiği değiştirilmiş tohum kullanılmadığı gibi, ürünlerin hormon adı verilen maddeler içermemesi için gerekli tedbirler alınıp koşullar sağlanıyor. Organik gıdaların bu özellikleriyle birey ve toplum sağlığı acısından önemli olduğunu inkâr edecek değiliz. Doğa dostu oluşlarına ilişkin de söylenecek sözümüz yok. 2008 verilerine göre dünya gıda üretiminin sadece %1-2 organik gıda olarak sınıflanabiliyor. Dünya nüfusunun önemli bir bölümünün açlık sınırında olduğu göz önünde tutup, yine aynı büyük çoğunluğun organik gıdayı tarif eden sertifikaya ulaşmalarının olanaksızlığını düşünürsek, organik gıda üretiminin tek başına gezegenin ve onun bir parçası olan insanlığın konuyla ilgili sorunlarının çözümünü sağlayamayacağı açıktır.

Başlangıçta yani doksanlı yıllarda küçük üreticilerin yerel olarak üretip, yerel olarak pazarladıkları bir süreç olan organik gıda üretimi, günümüzde bu temel ve ekolojik karakterini yitirme tehlikesiyle karşı karşıyadır.

Sertifikaya ulaşma güçlüğü olmayan büyük üreticiler, geniş alanlarda organik besin üretmeye başladıkları gibi, bu ürünler artık üretici tarafından tüketiciye doğrudan ulaştırılamıyor. Artık büyük market zincirlerinde dünyanın öbür ucunda üretilmiş organik gıdalara ulaşmak son derece kolay ve sıradan... Önceki deneyimlerden bildiğimiz gibi kapitalizm özellikle de kendine muhalif olan her şeyi içine alıp yok etmek konusun da son derece mahir...

Pahalı oluşu, sertifika sürecinin bürokratik zorunluluklarının dünya nüfusunun önemli bir bölümü için ulaşılmaz oluşu, üretim ve pazarlama sürecindeki endüstrialist gelişim süreci organik gıda kavramının savunulmasını güçleştiriyor. Bu yüzden de ''etik gıda'' kavramını inşa edip, organik gıda yerine kullanmanın bir zorunluluk olduğunu düşünüyorum. Çünkü mevcut hali ve yönelimiyle organik gıda, endüstrialist sistemin muhalefetin direncini kırmak için yontup şekil verdiği bir Truva atına dönüşmüş durumda...

Etik gıda kavramının tanımlanması için, geleneksel üretim tarzı, adil ticaret ve karbon ayak izinin azaltılmasına dönük önerilerin bir arada değerlendirilmesi gereklidir. Bu haliyle de etik gıda kavramının üç temel özelliği ortaya çıkıyor.

• Doğanın bilgeliğinden beslenen geleneksel üretim tarzı kullanıldığında sertifika dışında organik gıdanın insan sağlığının korunmasına dönük ve doğa dostu özelliklerinin tamamı tarif içine alınmış olur.

• Daha çok küçük üreticiler tarafından üretilip doğrudan tüketiciye ulaştırılan, piyasaya sunulduğu zaman da vahşi piyasa kuralları yerine küçük üreticiyi koruyan adil ticaret yasalarının geçerli olduğu bir tarzı savunursak da etik gıda kavramına biraz daha yaklaşmış oluruz.

• İklim değişikliğinin yaşamımızın bir parçası olduğu günümüzde, günlük yaşamımızı düzenlemeye bu gerçeği durdurmak en azından yavaşlatmak için ne gerekli sorusuyla başlamanın gerekliliği konusunda herhalde kuşkumuz yoktur. Üretim sürecinde kullanılan fosil yakıtların yanında, gıdaların bir yerden başka bir yere taşınırken ortaya çıkacak karbon miktarını da hesaba katmak zorundayız. Yani bir gıda üretildiği yere en yakın yerde tüketilmelidir. Bu arada hayvansal gıda yerine bitkisel gıda tüketiminin karbon ayak izinin azaltılmasında oldukça önemli bir etken olduğunu da unutmamak gerekir

Yeni liberal ekonomi politikalarına karşı geniş yığınların adalet talebinin yanında yer almak istiyoruz. Tüm diğer yöntemlerle birlikte tüketim alışkanlıklarını değiştirerek verilen mücadelenin de ne kadar önemli olduğunun farkındayız. Organik gıda kavramının verdiğimiz politik mücadelenin içeriğini doğru tarif etmediğini düşündüğümden ben kendi adıma etik gıda kavramını kullanmaktan yanayım.

Yani ben organik gıda değil etik gıda tüketmekten yanayım.

Ya siz hangi taraftasınız?

Gelin Bir Kez de Kafamızın İçindeki Yargıçları Yargılayalım

Derya Özgüzel

Camus’nün “Düşüş” adlı eseri, “suç” ve “yargı” üzerine çok ince yaklaşımlar bulunan kanımca naçizane bir kitaptır;

Kitabın kahramanı Jean Baptiste Clamence, zamanında Paris’te yaşayan, herkesçe takdir gören çok başarılı bir avukattır. Bir intihar olayına şahit oluşu sırasında bir şey yapmaması dolayısıyla kendi kendisini sorguladığı bir sürece girer. Ve işte bizler de bu süreçte onun “yargı” ve “suç”a olan bakışındaki değişen düşünceleri takip etmeye başlarız:

Clamence, hiçbir şeye sahip olmayan insanların kendilerini değerli kılmak için suç işlediklerini; bu sayede unutulan benliklerinden bahsettirerek kısa süreli bir doyum yaşadıklarını söyler. “Tanınmak için, alt tarafı bir kapıcıyı öldürmek yeter.”

“Pezevenkler ile hırsızlar, her zaman, her yerde ceza görecek olsalardı, bütün namuslu kişiler kendilerini suçsuz sanırlardı (...)” sözünü ilerideki bir konuşmada açıklar, hiçbirimiz suçsuz değilizdir çünkü; “Her insan geri kalan bütün insanların suçuna tanıklık eder”.

Bu durumda yargılamaktan kaçınmalıyızdır ( epoke ). Oysa ki, insanlar sürekli birbirlerini yargılayarak bir etkileşim içerisindedirler. İnsan, kendi hatalarını kapatmak için karşısındakini suçlar, o da aynı şekilde onu.. Bu şekilde paradoks halinde bir iletişime geçeriz ( saçma ). Çünkü herkes aynı ölçüde kendi suçsuzluğuna inanır ve kusurlarının gelip geçici sayılmasını ister. Bunun temel dayanağı ise hepimizin içindeki “güçlü” olmak isteğidir ve yargı bunu engeller.

“Yargılamadan kurtulmamızı engelleyen en büyük şey de, en başta, kendi kendimizi suçlamaya can atmamız değil mi? İlkin suçlamayı, istisnasız, herkese bulaştırmakla başlamalıyız ki, ağırlığından biraz olsun kurtulabilelim.”

Cleamence, insanlar için en kötüsünün de yasasız yargılanmak olduğunu söyler: “Bir yasaya uyan kimse, inandığı bir düzende o yasanın yerini tutan yargıdan korkmaz” der. Acı çekmemizin sebebi de budur. Azgınca davranan yargıçlar karşısında elimizi çabuk tutmak için yarıştığımızı, peygamberlerin, üfürükçülerin yeryüzünde iyi bir yasa bulmak için yarıştıklarını söyler. Ve “son da, başlangıçta bende; yasayı bildiriyorum! Kısacası, cezalı yargıcım” diyerek kendisini tanımlar.

“Madem ki hepimiz suçluyuz öncelikli olarak kendimizi yargılamalıyız ki başkalarını yargılamaya hak kazanalım. Ve hepimiz bir gün ceza alacağımıza göre önce cezalı olmalıyım ki; sonunda yargıç olabileyim” der.

SİZ BU AÇIKLAMALARDAN HENÜZ PEK ETKİLENMEDİNİZ Mİ?

Herhangi bir gündüz programını açıp bir bakalım, neler göreceksiniz? Herkes tahtında bir “yargıç” herkes birilerine puan veriyor, herkes karşısındakini bir ithamla yargılıyor. Bir tartışma grubunda olduğunuz anı gözleriniz önüne getirin, kim kimi dinliyor? Yapılan çoğu kez ne söylenmek istendiğini anlayamadan birbirimize sopa göstermek değil de ne? Bu da mı pek can yakmadı, bir öğlen yürüyüşe çıktınız diyelim ki, kaç tane düşünce geçti, önünüzde ilerleyen bir insan hakkında, kaç kez etiketlediniz onu?

“Evet, hayat ikiyüzlü ve saçma’ dır ama buna ilk olarak “yargı”yı kaldırarak karşı gelebiliriz.”

Sevgiler..