Sayı 5

NÜKLEERSİZ! Kampanyası Başlıyor! Şenlik Başlıyor!

NÜKLEERİ DURDURMAK İÇİN BİR GÜN BİLE DEĞERLİ

SADECE 172 GÜN KALDI...

NÜKLEER İHALEYİ DURDURUN!..

---

Haberiniz Olsun!

Yüzünü Güneşe Dön! (Yeni!) - Türkiye Yeşilleri, Enerji Bakanlığı'nın 172 gün sonra nükleer santral açma ihalesi açmasına karşı, ihalenin iptal edilmesi için kampanya başlattı. 5 Nisan günü Taksim Gezi Parkında saat 11.00'de bir araya gelen Yeşiller, "Nükleersiz Türkiye nükleersiz Dünya" ve "Nükleer enerjiye hayır Temiz enerji için yeşillere" pankartı ve "Yüzünü güneşe dön" dövizlerini taşıdılar.


Ali Yurttagül ile Röporta 1.Kısım (Yeni!) - Sevgi Mutlu
Ali Yurttagül (Avrupa Parlamentosu yeşiller Grubu Türkiye Danışmanı)

Sultanahmet Katliamı Durdurulsun İmza Kampanyası'nı Sürdürme Kararı Verildi (Yeni!) - 2 Şubat 2008'de başlayan ve 1 Nisan 2008 tarihine kadar süreceği açıkanmış olan imza kampanyasının Kampanya Sözcüsü Arkeolog Mustafa C Arslan tarafından Açık Radyo'da sürdürülme kararı verildiği açıklandı.

Sultanahmet Kampanyası Basın Bildirisi 2 Nisan 2008

Mini Anket Sonuçları

---

AKP’li Nükleer Karşıtları Seslerini Yükseltecek mi? - Ümit Şahin
On yıl önce bir yazısında Prof. Dr. Üskül “Akkuyu halkına rağmen Akkuyu’da nükleer santral kurmaya kalkışacak olanların vay haline!” diyordu. Üskül’ün, kendi partisi AKP’nin yapmak istediği nükleer santrala karşı yeniden sesini yükseltmesini beklemek, herhalde hakkımızdır.


Nükleer Enerji Nedir? Nasıl Oluşur? - Prof. Dr. Tolga Yarman


Bu "Taraf"lardan Bertaraf Olmak İstiyorum - Derya Özgüzel
Sağa baksam sarımsak sola baksam soğan... Ben bu taraflardan bertaraf olmak istiyorum. Kendimi bu taraflardan bertaraf ediyorum... Milyonlarca aklı selim insan da kendilerini bu suni kamplaşmadan kurtarıp, ortada bir haksızlık varsa, “ortada kuyu var yandan geç “ uyarılarına kanmamalı artık. Ortada insan var, siz varsınız, ben varım…



Dağdaki Çobana Yaklaşımlar - Muhsin Kemal Şimşek
Geçtiğimiz hafta bir televizyon programında bir manken/fikir kadını’nın “dağdaki çobanın oyuyla benim oyum eşit mi olacak” sorusu derin ve yüksek siyasetin arasından kendine alan açıp gündem oluşturmayı başardı.





Altına da Hayır Çöplere de Hayır! - Mustafa Cevdet Arslan
Köylülerin istemedikleri ve çevreye zarar verdiği gibi kendi yaşamlarını da tehdit eden bu olayı belediye bir yandan kaz dağlarına sahip çıkar görünürken aynı mitingte kendisine haykırılan istemleri duymazlıktan geliyor. Bu ben ne istersem o yapılır otoriter dayatmacı mantığın ekolojistlerle gerçekten yaşamı savunanlarla alakası olamaz.





Ekonomi Dediğin Tek Dişi Kalmış Canavar(!) - Derya Özgüzel
Bu günlerde ilginç pek çok proje “kılıf”ına uydurulmaya çalışılıyor... Sizi bilmem ama ben hayretler içerisinde izliyorum olan biteni. Hele ki, iktidarın “gavur” dediği İzmir’ e inat mıdır nedir, malumunuz en garip işler Ege Bölgesi’ nde adını duyuruyor şimdilerde.


Yeşiller Farkı - Dilaver Demirağ
Her siyasal hareketin kendini üzerine kurduğu bir tema vardır. Yeşiller için de bu teknolojik-endüstriyel uygarlık ile doğa arasındaki çelişkidir. Konu doğanın koruması olunca ve sorgulanan da tekno-endüstriyel uygarlık olunca Yeşiller bir anda özellikle Türkiye için kazlar arasındaki kuğu gibi olur.

---

İnsanlık Rapsodisi - 2. Kısım - Kaan Benli / Ayten Aydın

Duanın Ötesinde - Osman Yorgun

Yüzünü Güneşe Dön!

Türkiye Yeşilleri, Enerji Bakanlığı'nın 172 gün sonra nükleer santral açma ihalesi açmasına karşı, ihalenin iptal edilmesi için kampanya başlattı. 5 Nisan günü Taksim Gezi Parkında saat 11.00'de bir araya gelen Yeşiller, "Nükleersiz Türkiye nükleersiz Dünya" ve "Nükleer enerjiye hayır Temiz enerji için yeşillere" pankartı ve "Yüzünü güneşe dön" dövizlerini taşıdılar.

Yeşiller adına açıklamayı, kampanya sorumlusu Ayşe Akdeniz yaptı. Akdeniz, Enerji Bakanı Hilmi Güler'in yaptığı açıklamayla, nükleer enerji ile ilgili ihalenin 24 Eylül'de sonuçlanacağını, Eylül ayına kadar firmaların belli olacağını, yıl sonuna kadar da inşaat çalışmalarına başlanacağını ve Türkiye'nin batağa sürüklenmesini önlemek için 6 aydan az bir süre kaldığını ifade etti.

Akdeniz'in yaptığı açıklama şu sözlerle sona erdi:

"Nükleer ihale iptal edilsin! Türkiye nükleersiz ilan edilsin! Akkuyu ve Sinop'taki nükleer hazırlıklar durdurulsun! Akkuyu'da 30 yıldır duvarlarla çevrili bulunan nükleer santral inşaat sahası boşaltılsın ve halka açılsın! Yeşiller olarak herkesi harekete geçmeye çağırıyoruz. Nükleersiz Türkiye, Nükleersiz Dünya! sloganıyla yeni bir kampanya başlatıyoruz."

Kampanya boyunca, nükleersiz enerji eylem planı ilan edilecek, radyoaktif ihalenin durdurulması için AKP'li milletvekillerine mektup yollama kampanyası açılacak, nükleersiz kısa film ve nükleersiz kareler fotoğraf yarışması düzenlenecek ve 26 Nisan'da Küresel Eylem Grubu tarafından düzenlenecek olan "Nükleer santral istemiyoruz" mitingine katılınacak.

NÜKLEERSİZ! - Hem Kampanya, Hem Şenlik

Yeşiller’in Nükleersiz! kampanyası, büyük bir nükleer karşıtı şenlik olarak ve hayatın her alanına yayılarak başlıyor.

Nükleersiz ve yeşil bir enerji politikası da Nükleersiz! kampanyası içinde şekillleniyor!

Nükleer lobi koridorlarda dolaşıyor, nükleer karşıtları ise her yerde...

Nükleersiz Türkiye, Nükleersiz Dünya için...

Neden?

Çünkü Türkiye bir kez daha nükleer tehlikeyle karşı karşıya... Hükümet yıllar önce rafa kaldırılan nükleer santral yapma planlarını yeniden gündeme getirmiş durumda. Zaten neredeyse gelen her hükümet nükleer sevdalısı çıkıyor. Bunun en önemli nedeni, nükleer enerjinin en tehlikeli ve en pahalı enerji üretim biçimi olduğunu gizleyerek gerçekleri çarpıtan ve Çernobil felaketini bile gözlerden gizlemeye çalışan nükleer lobi...

Nükleer reaktör pazarlayan şirket temsilcileri, bu şirketlere danışmanlık veren nükleerci uzmanlar, enerji bakanlığı bürokratları, işleri bu lobinin uygun gördüğü yasaları çıkartıp ihaleleleri düzenlemek olan politikalcılar, işleri Türkiye’ye nükleer reaktör pazarlayıp kâr etmek ve para kazanmak olan şirketler ve insanlar... Nükleer lobi işte bu!

Nükleer lobi yalan söylüyor, çarpıtıyor ve ömrü tükenmiş nükleer teknolojiye zaman kazandırmaya çalışıyor.

Bu yüzden nükleer lobi bilimsel görünümlü pazarlama konferanslarında, bakanlık koridorlarında, üniversite bahçelerinde, meclis binalarında dolaşıp duruyor.

Nükleer karşıtları ise her yerde...

Nükleer enerji tehdidine karşı yıllardır son derece kararlı bir şekilde yürüyen mücadele, hayatın her alanına yayılıyor. Panellerde, seminerlerde, eylemlerde, sahnelerde, basında ve en önemlisi de sokakta, nükleer karşıtı mücadele büyüyor.

Ve Yeşiller...

Yeşiller, bütün dünyada olduğu gibi Türkiye’de de en önemli nükleer karşıtı politik güç olarak bu mücadelenin her alanında uzun yıllardır varlığını sürdürüyor. Raporlar hazırlayarak, toplantılar düzenleyerek, eylemlerde, şenliklerde, miting alanlarında, Akkuyu’da, Sinop’ta...

Yeşiller, nükleersiz bir enerji politikasının nasıl olması gerektiğini göstermek ve nükleer karşıtı hareketleri daha geniş bir alana, hayatın her alanına yaymak için “Nükleersiz!” kampanyasını başlatıyor.

Ne Zaman?

Hükümet nükleer santral ihalesini 24 Mart’ta açtı. İhale sürecinin 24 Eylül’de sona ereceği açıklandı. Yani yaklaşık altı ay sonra... Demek ki nükleer santral ihalesini durdurmak için en fazla 6 ayımız var. Nükleersiz kampanyası bu süreyi en aktif şekilde değerlendirmeyi, nükleer enerjiye karşı bilinci toplumun her kademesine yaymayı ve yeşil bir enerji politikasıyla toplumun karşısına çıkmayı hedefliyor.

Nükleersiz! kampanyasında mücadeleyi film ve fotoğraf yarışmalarıyla, nükleersiz işler arenasıyla, milletvekillerine mektup kampanyasıyla, yeşil enerji eylem planıyla, raporlar, paneller, eylemler ve diğer etkinliklerle büyük bir şenliğe çeviriyoruz: Nükleersiz bir şenliğe...

Nükleersiz Türkiye, Nükleersiz Dünya demek için...

Hepiniz davetlisiniz...

NÜKLEERSİZ! kampanyası başlıyor! Şenlik başlıyor!

NÜKLEERİ DURDURMAK İÇİN BİR GÜN BİLE DEĞERLİ

SADECE 172 GÜN KALDI...

NÜKLEER İHALEYİ DURDURUN!..

Hükümet bütün uyarılara ve karşı çıkışlara rağmen nükleer santral ihalesini açtı. Enerji Bakanı Hilmi Güler, ihalenin 24 Eylül 2008’de sonuçlanacağını açıkladı. Hükümet Eylül ayının sonunda nükleer santralı yapacak olan firmaların belirlenmesini ve yıl sonuna kadar inşaata başlamayı hedefliyor.

Demek ki nükleer lobinin etkisi altındaki hükümetin Türkiye’yi bu büyük batağa sürüklemesini önlemek için 6 aydan daha az zamanımız kaldı. Türkiye’nin, birkaç nükleerci şirketin ve lobilerin insafına terk edilmesini önlemek ve ihaleyi durdurmak için çok az zamanımız var.

Ama yılmıyoruz.

Süre dolmadan nükleer santral ihalesini durdurmak elimizde.

Bugünden itibaren geriye doğru saymaya başlıyoruz:

Bugün 5 Nisan ve 28 Eylül’e sadece 172 gün kaldı.

Hükümete sesleniyoruz:

Nükleer enerji en riskli, en kirli ve en pahalı enerji üretim biçimidir. Yüzbinlerce yıl radyasyon yayan radyoaktif atıkları zararsız hale getirmek mümkün değildir.

Nükleer enerji tehlikeli bir maceradır. Nükleer maceraya girmek enerji politikalarında geri dönülmez hatalara yol açar.

Nükleer enerjinin iklim değişikliğine çözüm olarak sunulması bir aldatmacadır.

Nükleer maceradan geri dönülmeli, enerji politikalarımız tasarruf, enerji verimliliği ve yenilenebilir enerji ekseninde yeniden oluşturulmalıdır.

Hükümete sesleniyoruz:

Nükleer ihale iptal edilsin!

Türkiye NÜKLEERSİZ alan ilan edilsin!

Akkuyu ve Sinop’taki nükleer hazırlıklar durdurulsun!

Akkuyu’da 30 yıldır duvarlarla çevrili bulunan nükleer santral inşaat sahası boşaltılsın ve halka açılsın!

Yeşiller olarak herkesi harekete geçmeye çağırıyoruz.

NÜKLEERSİZ TÜRKİYE, NÜKLEERSİZ DÜNYA! sloganıyla yeni bir kampanya başlatıyoruz.

Yeşiller Farkı

Dilaver Demirağ


Her siyasal hareketin kendini üzerine kurduğu bir tema vardır. Yeşiller için de bu teknolojik-endüstriyel uygarlık ile doğa arasındaki çelişkidir. Konu doğanın koruması olunca ve sorgulanan da tekno-endüstriyel uygarlık olunca Yeşiller bir anda özellikle Türkiye için kazlar arasındaki kuğu gibi olur.

Türkiye’de siyasetin temel hattı modernleşmedir. Kemalizm olarak ortaya çıkan tepeden modernleşme ile şu an AKP’de somutlaşan muhafazakârlık için modernleşme sorgulanması mümkün olmayan bir tabudur.

Kemalizm radikal bir modernleştirme hamlesi olarak doğmuştur, Osmanlı aydınlarının Avrupa’ya gittiklerinde burunlarının dibindeki Marks ve Nietzsche’ye dönük cehaletlerinden beslenerek modernleşmeyi sadece ve sadece Fransız Devriminde hayat bulan ulus devlet, deizm eksenli pozitivizm olarak okurlar ve dondururlar. Oysa tek bir modernlik yoktur Kıta Avrupası Modernleşmesi olarak bile Almanlar ile Fransızlar arasında derin bir fark vardır.

Alman Modernleşmesi Prusya Tipi modernleşme olarak dini karşısına almak yerine dini modernleştirme ekseninde gelişen bir modernleşme pratiği üretir. Dahası Alman Modernleşmesi daha devlet eksenlidir. Ulusçuluk olgusunda Almanların geç uslulaşmasından doğan bir gecikmiş milliyetçilik görülür. Dahası Alman Modernleşmesi Romantizmle Fransız Devriminde karşılık bulan Radikal Akılcıklıkla’da uyuşmayan muhafazakâr bir modernleşme olmuştur.

İngiliz Modernleşmesi ise daha liberal bir modernleşme pratiğini hayata geçirmiştir. Alman, Hollanda ve İngiliz Modernleşmesi Protestanlığın ruhunu taşıdığından dinle mücadele etmek yerine dini kapitalizme uyarlamayı daha eksene almıştır.

Buna karşılık Katolik Fransa’da Laikleşme, Monarşinin de destekçisi olması nedeni daha sert bir biçimde gelişmiş bu nedenle de Fransız Laikliği dini olgusunu dışlamıştır.

Ancak modernleşme ister şu biçimde ister bu biçimde olsun temel bir takım argümanlara dayanır. Modernleşme, Avrupa’da yaklaşık olarak 15.yy sonlarında başlayan Rönesans’la baslar, çünkü insan ilk kez Rönesans’la birlikte kendisine, doğaya, hayata dışardan bakmaya baslar, daha doğrusu dener. Modernleşme, devamlilgi olan, insanlarin aydınlanma dönemine doğru attığı ilk adîm, çoğul dilin başlangıcı ve ronesansla başlayan bir sureci içerir. İnsanın kendini diğerlerinden yarıştırıp diğerlerini insanın kullanıp atacağı nesnelere dönüştürdüğü araççı akılcılığa dayanır. Modernleşme bu anlamda akla uygun bir dünya kurma tasarımıdır. Bu anlamda modernleşme için dünya insanın etkinlik gösterdiği bir yer, bir malzeme deposudur. Bu süreç tekno-endüstriyel uygarlıkla sonuçlanmıştır. Ve dünyada modernleşmenin orijinal başvuru noktası da hep batı olmuştur. Ancak yüzyılın ikinci yarısı ile birlikte Japonya örneğinde görülen özgün bir aşağıdan modernleşme ile çoğul bir modernleşme, bir batı dışı modernlik süreci başlamıştır.

Modernizm ise endüstri devriminden sonra başlayan bir donemdir. Soyutlanmayla, geleneksel dünyanın normları çözülmeye baslar. Anonim dil yerine entiteler -özerk, kendiliğinden varolan-baş gösterir, özel, kişisel diller yaratılmaya başlanır(çoğul dil).endüstri devrimi, insanın doğadan daha da uzaklaşmasına neden olur ayrıca bu soyutlama icin araç gereci de yaratan odur. Devrimden sonra çözülen, yokolan doğal normların yerine 'dışardan normlar' taşınmaya başlanır. İşte modernizm, normları dışardan taşıma temeline dayali bir dönemin adıdır.1 Modernleşme tekno-endüstriyel medeniyetin dayanak noktasını teşkil eden düşünsel süreci, modernizm ise bunun dünyaya yayıldığı bir toplumsal bağlamı tarif eder. Modernizmde özne modernliği ilk başlatan, nesne ise onu kendi bünyesine taşıyan olduğundan modernizm aynı zamanda Avrupa-merkezciliği de içeren sömürgeci bir sürecin de adıdır.

İç Sömürgecilik Olarak Kemalizm

Bu anlamda Kemalizm bir modernist hükümet darbesi olarak Fransız Devrimini model alan ve modernleşmeyi tek bir biçimde algıladığından süreci donduran ve zaman içinde taşlaşan bir ideolojidir. Kodları batıya aittir, ama batılı değil batıcıdır. Batı bir üst model olarak algılanır ve onun süreçleri dayandığı tarihten de yerel sosyal boyutlarından da kopartılarak buraya taşınır. Bundan dolayı Kemalizm için batı bir özne şarklı doğulu olan ise kendi hilâfına dönüşmesi gereken bir nesnedir. Bu yönüyle Kemalizm bir toplumun kendi kendini sömürgeleştirmesidir. Lâkin Kemalizmin ne kadar bir modernleşme olduğu da sorguya değerdir. Çünkü toplumlar; kentleşme, endüstrileşme, çocuk ölümlerini önleme gibi modernleşmenin kriterlerini yerine getirebilirler; ancak bu, onların modern oldukları anlamına gelmez. Modern olan; arayan, soran, sorgulayan, sol modernleşme sürecinde olduğu gibi özgürlük peşinde koşan, imkânsız olsa da eşitsizliği, yoksulluğu yok etme cüretine girendir

Kemalizmin taşımacı modernizm olarak ortaya çıkmasına dönük bu atılımı karşısında geleneksel olan vuruşarak değil dönüşmeye karşı olabildiğince direnerek ayakta kalmaya çalışır. Bu tepkisel hamle ise muhafazakârlık olarak ortaya çıkar. Ancak batıda gördüğümüz modernleşme gibi özgüvenli bir hareket olmaktan çok geleneği taşlaştıran bir süreçtir bizdeki muhafazakârlık. Çünkü ne bir özgün estetiği ne bir özgün dili, ne bir özgün değerler sistemi ve bunu besleyen bir felsefesi vardır. Daha çok elde kalanı korumak üzerine kuruludur. Bu anlamda Türk muhazakarlığı Cemil Meriç’in deyimi ile türbe bekçiliğidir daha çok. Bu nedenle de Ahmet Hamdi Tanpınar gibi bir estetiysen yaratmış, Nurettin Topçu gibi su katılmamış batılı anlamda bir muhafazakâr yaratmış olmasına karşılık onlardan beslenememiş ve sonuçta ortaya daha çok Nacip Fazıl Kısakürek gibi Osmanlı İslâm’ından kopuk tepkici, estetikten çok çıplak siyasette somutlaşan selefilik belâsını da içeren modernist bir muhazakarlığı içermiştir. Bu nedenle muhazakarlık gelenekten beslenmekten çok gelenek üzerinden siyaset yapan güç temelli bir siyasal harekettir. Bu bakımdan otoriteyi yüceltmekle birlikte muhazakarlıkta olduğu gibi yücelttiği otorite karizmaya değil İktidar’a ve güce tapınma biçiminde tezahür eden bir anlayıştır bu.

Gücü yüceltmek ve her şeyi araçsallaştırmak bakımından radikal modernizm olarak Kemalizm’le, Muhazakarlık aynı zihni yamukluktan muzdariptir. Bu bakımdan bu düşüncelerin her ikisi de gerçek mahiyette bir özgürleşemeye olanak sağlayamaz.

Yeşiller ve tarihe genç kalmak

Modernleşme Türkiye´de daha çok çağdaşlaşma olarak anlaşılmıştır. Bununla da kastedilen çağın teknolojisi ve kültürüyle uyumlu hale gelmektir. Bu hali ile modernleşme modernleşmeyi ithal eden batılı olmayan ülkeler için bir uyum sürecidir. Uyum gösterilecek olan çağın "modern" koşullarıdır Dolayısıyla modernleşmenin az gelişmiş ülkelerdeki anlamı kuskusuz kalkınmayla iç içedir. Çünkü kalkınmak özellikle biz de batı karşısında mağlup olunmuş batı ile tekrar eşitlenme anlamı taşıyan güç temelli bir şeydir. Kalkınmak varolmakla eşdeğerdir ve bir eziklik psikozunu yansıtır. Kalkınmak batıyı batıya benzeyerek yenme ideolojisini, sömürge olmaktan kurtuluşu ifade eden sihirli bir sözcüktür. Kavram basitçe ekonomik büyüme değil de kalkınmak olunca da değer yüklenerek anlam kaymasına uğrar. Çünkü ekonominiz güçlendikçe, batının teknolojisini ve kimi kurumlarını aldıkça sizde bir güç olacak ve hesaba katılacaksınız demektir. Kalkınmanın bilinçaltı dünyası ayrı bir yazı olmayı hak edeceğinden bu konuya ilişkin söylenecek her şeyi söylemiş olalım.

Bu anlamda Türkiye’de Sol’da Sağ’da Kalkınma-Modernleşme ekseninin dışında değildir.

Fark sadece ve sadece Osmanlı’da beri süregelen “batının İlmini, Fennini alıp, ahlâkını dışarıda bırakıp bırakmamak”la bağlantıldır. Benliğini bütünü ile batıya yaslayan Kemalizm için batının kurumlarını alıp, onun yaşam tarzını almamak bir çelişkidir. Muhafazakâr sağ-ki bunun en otantik biçimi AKP’dir-içinse yaşam tarzını almak ahlâkî çöküşe neden olacağından bundan olabildiği ölçüde uzak durmak en doğru olandır.

Bu anlamda batılı yaşam biçimi içinde nefes alıp veren orta sınıflar için batının yaşam biçiminden uzaklaşmak bir kötülükken Anadolu’da ve kentin kenarlarında temsil olan Ahmet Çiğdemin Yerinde ifadesi ile bir “taşralılık” olarak tezahür eden muhazakarlık için yaşam tarzındaki tam batılılaşma ahlâkî çöküş, “milli benliğin” çürümesidir. Bu anlamda Türkiye’de gerçek manasında bir yerlileşme olmamıştır.

“bu ‘ millileştirme’ çabasının sonucunda ortaya çıkan ‘ürün’, hem kastedilen millî oluşa hem de millileştirilen ögeye uzak kalıp, sadece adıyla varolabildiğinden Türkiye’deki hegemonik (başat, egemen) bütünün takviyesine katkıda bulunuyor… … Böylece liberalizmden muhafazakârlığa, sosyalizmden milliyetçiliğe bütün ideolojik eğilimlerin, kolayca ‘denetlenebilir’ bir araca indirgendiklerini yadsıyamayız”2

İşte yeşilleri özgün kılan da bu radikal modernleşme hamlesinden de, taşra epiği olarak muhazakar sağdan da başka olmasıdır. Soldan sağa paylaşılan ortak temel olan modernleşme-kalkınma olgusu yeşillerin siyasal itirazının temel bileşenidir. Yeşiller belki de ilk kez bu toplumda batılılaşma, modernleşme tartışmalarına bambaşka bir yerden modernleşmeyi red yönünden verilmiş bir cevap olduğundan “benlik”, “kimlik yarası” sorununa bir cevaptır. Bir yanıyla otantik olana dönüş, gelenekten beslenme olarak orijinal anlamda “muhazakar” (ülkenin doğasını, yerel kültürlerini korumak anlamında, bunları muhafaza etmek anlamında) diğer yanıyla post-modern bir hareket. Post-modern derken modernliği içine alarak onun kimi ögelerini içine alarak ama onu dönüştürerek aşmadır.

Yeşiller batılaşmamayı, modernleşmemeyi önerdiği oranda diğerlerinde kalın bir çizgi ile ayrılmakta. Yeşiller Sol modernliğin eşitlik ve özgürlük ufkunu tamamı ile paylaşır, hatta onu genişletir (özellikle de insan dışı dünyaya doğru) ama diğer yandan modernleşmenin yıkıcılığına karşıda radikal bir direnç mekanizmasıdır.

İşte Tüm bunlar yeşilleri tarihe genç kılıyor. Yani Türk modernleşmesine damga vuran yükseklik kaybından doğan bilinçsel yaraya karşı bir mehlem olarak ortaya çıkarken bu yaradan doğan sorunlara ise tamamı ile uzak kalıyor. Bu da onu toplumun karşısında daha şanslı kılıyor. Eğer yeşiller olarak bizler kendimizi topluma iyi anlatabilir ve kalkınmanın yerine yoksulluğu, sefaleti dışlayan niteliksel gelişme kavramını anlatabilirsek bu ülkenin tarihi bambaşka bir biçimde yazılmaya başlanmış olacak.

Mini Anket Sonuçları

Yeşil Gazete'nin hali hazırdaki görünümünün ne kadar beğenildiğini ölçmek için yaptığımız on-line anket sonuçlandı.

"Yeşil Gazetenin tasarımı hakkında ne düşünüyorsunuz?" sorusuna yanıt arayan ankete 32 kişi katıldı.

8'i "Çok Güzel"
16'sı "Fena Değil"
3'ü "Vasat"
1'i "Yetersiz"
4'ü "Berbat"

seçeneklerini seçti.

Tüm katılımcılara teşekkür ediyoruz.

Yeşil Gazete editör kadrosu

Ali Yurttagül ile Röportaj - 1. Kısım

Türkiye’deki Son politik Gelişmelerin Türkiye-AB İlişkilerine Yansımaları

Ali Yurttagül (Avrupa Parlamentosu yeşiller Grubu Türkiye Danışmanı)
Yeşil Gazete adına: Sevgi Mutlu

3 Nisan 08, Brüksel


SM: Senin Avrupa Parlamentosu Yeşiller Grubunda danışman olarak 20 yıllık deneyimlerini göz önünde bulundurarak, Türkiye'deki AKP'nin kapatılması ile ilgili son gelişmeler ve Türkiye-AB ilişkilerine etkilerini tartışacağımız bu röportaja son gündemdeki olaylarla bağdaştırıp başlamak istiyorum. AKP'nin kapatılma davası sonrası Erdoğan yaptığı açıklamada AKP'nin rotayı yine AB'ye çevirdiğini açıkladı. AB nedense AKP'nin hep can simidi olarak görülüyor, uzun bir duraklamadan sonra karşı karşıya oldukları zor durumdan sonra AB ile ilgili sürece tam hız devam etme kararlılıklarını beyan etmelerini nasıl karşılıyorsun?

AY: Benim bu konuda ilginç bir deneyimim oldu, AKP'nin kurulmasından önce Fazilet Partisi (1999) zamanında mecliste Recai Kutanı ziyaret etmiştik, bizi kabulünde yanında Abdullah Gül, Bülent Arınç vardı. O zaman bizimle bir şey paylaştılar; Refah Partisinin AB ve Gümrük birliği karşıtı bir duruşu olduğunu, ancak Fazilet Partisinin bu konuda tamamen farklı bir yaklaşımda olduğunu dile getirdiler.

Fazilet partisi olarak AB'yi desteklemelerinin iki gerekçesi vardı; bunlardan ilki AB'de inanç hürriyetinin yani laiklik anlayışının çok daha geniş oluşu ve parti olarak taleplerine daha iyi cevap veren bir yapı olması. İkinci olarak ta Refah partisinin kapatılması tecrübesi sonrası, AB Türkiye'nin demokratikleşmesi ve millet iradesinin mecliste temsili için son derece önemli bir araç olarak görmekteydiler.

Bu gerekçelerden dolayı Fazilet partisi AB konusuna farklı bir yaklaşım içerisindeydi.
Recai Kutanı, Abdullah Gül ve Bülent Arınç ile yaptığımız bu görüşme sonrası özellikle Refah Partisinin kapatılması tecrübesinin, bu partinin üst kadrosu AB bakımından bir dönüşüm geçirmesine neden olduğu ortadaydı.

2002 seçimlerinde AKP henüz kurulduktan 6 ay sonra iktidar partisi olması ve bu başarıya hiç hazırlıklı olmaması, iktidar onlar için çok büyük bir sürpriz oldu. Aynı yılın 2002 ağustos ayında bile ilgili en önemli 4. paket geçti, aynı dönemde idam cezası da kaldırılmıştı.

Türkiye Yılmaz hükümeti zamanında hem ekonomik hem de politik olarak Avrupa’ya endekslemişti. Bir bakıma AKP iktidara ilk geldiğinde pişmiş bir aş buldu karşısında. Hem kendi kadroları arasında bir düşünce değişimi yaşanmıştı hem de Helsinki kararları sonrası AB Türkiye'nin gündemine oturmuştu.

Aslında AKP kendi iradesi ile bu süreci başlatmadı, iktidara geldiğinde masanın üzerinde hazır buldu ve kendisi de bu sürecin olumlu yanlarını görmeye başladı. Ben kesinlikle inanıyorum ki AKP şunu gördü, iktidarının devamı için; kendi laik sentezi ile AB'nin örtüştüğünü farketti. Özellikle inanç özgürlüğünü sağlamak hususunda AB'nin iyi bir alt yapı sunduğunu anlamaya başladı. Buradan yola çıkarak AKP bunun gerektiğini fark etti ve ben AKP'nin bu sürece samimi olarak inandığını düşünüyorum.

SM: Tam bu noktada bir şey sormak istiyorum, AKP'nin AB ilişkileri konusundaki samimiyetini biraz sorgulamak gerekiyor diye düşünüyorum. Demokratikleşme adına sadece türbanla ilgili kanun değişikliğini yapmaları ve politik güçleri varken 301 ve diğer konuları hiç meclisin gündemine getirmemeleri. Şimdi de kapatılma davası sonrası parti kapatmayı zorlaştıran kanun teklifini meclisin gündemine getirmesi konuşulmakta. Bu konuda yine AB baz alınmakta, bu gerekçelerden dolayı pek çok insan AKP'nin AB sürecindeki samimiyetini çok gerçekçi bulmuyor.

AY: Bu eleştiriler sonuna kadar haklı, şu açıdan haklı: AB projesi AKP'nin kendi düşünsel ve ideolojik dünyasının bir ürünü değil. Buna endekslenmesi bir nevi politik taktik aslında. Refah Partisinin AB'ye bakışına baktığımız zaman tamamen farklı bir dünya ile karşılaşıyoruz. Refah Partisi Türkiye'nin yerinin Ortadoğu olduğunu, İslam dünyası ile bütünleşmesi gerektiğini savıyordu. Hatta Türkiye'nin AB ile bütünleşmesinin Türkiye’yi İslam dünyasından yabancılaştıracağını ve AB'nin bir Hıristiyan kulübü olduğunu iddia ediyordu. Refahın devamı olan Saadet hala karşı ama Refah'tan kopan AKP kadrosu AB'nin Türkiye'nin din özgürlüğü için çok önemli bir hedef olarak görmekteler. Çünkü AKP'nin iktidarının devamı AB perspektifi olmadan imkansız, şu anda yaşadığımız durumda bunu açıkça görüyoruz zaten.

AKP iktidarı son 5 yılda üç aşağı 5 yukarı devletle örtüştü. Çünkü toplumun önemli bir kesimi ve STK'lar AB yolundaki bir Türkiye'nin kökten İslamcı bir sürece girmeyeceğini düşünmekteler. AB bir bakıma Türkiye'deki tutucu İslam’dan korkan bir kesim için güven ortamı yaratmakta ve laiklik garantisi vermekte.

Tabi bu laiklik öngörüsü Sarkozi'nin sunun bunun açıklamaları ile ne kadar tehlikeye girerse, o zaman toplum tedirgin olmaya başlıyor. Tabii sonrasında Türkiye AB'ye yakınlaşmazsa nereye doğru yönelecek sorusu ortaya çıkar? Bu açıdan çok önemli bir süreç yaşıyoruz şimdi.

SM: Avrupa’daki laiklik algılaması ile Türkiye'dekinin farklı olduğunu görüyoruz. Bu da aslında pek çok Kemalisti rahatsız ediyor, onlar Avrupadaki laiklik algısının Türkiyede uygulanmaya başlayınca Türkiye’nin kültürel ve coğrafi yapısı nedeni ile kökten islamın çok daha kolay yayılacağını ve güçleneceğini iddia ediyorlar.

AY: Bence bizdeki laik kesimlerin asıl korkusu o değil, iki şeyi bir birinden ayırmak gerekiyor. AKP'nin iktidar olmasının önemli bir nedeni toplumun geniş kesimlerinin AB ile gelecek demokratikleşme sürecini desteklemeleri.

Bugün ana hatları ile TÜSIAD ve pek çok STK ile AKP uyum içerisinde ise ve ANAP, DYP'nin silinmesi, Ege Bölgesi dahil AKP'nin oyunun yüksek olmasının arkasında AB ile ilgili ilişkilerin geliştirilmesi yatmaktadır.

AB surecinde olan bir Türkiye’ye kökten dinciliğe döner tezi toplum tarafından pek benimsenmiyor. Şimdi laik, aydın, modern elit neyse bu kesime gelince bu o kadar homojen bir grup değil. Hatta bunların önemli bir grubu AKP'yi demokratikleşme konusunda daha inandırıcı bulduğu için son zamanlarda AKP'ye destek bile veriyor.

AB'ye şüphe ile bakan kesimlere yakından baktığımız zaman aslında onların AB ile sorunu falan yok, hatta AB'ye de karşı değiller, hatta Türkiye’nin AB’ne üye olmasını da isteyebilirler. Fakat; Türkiye’nin hiç değişmemesini istiyorlar, yani Türkiye nasılsa öyle kalsın istiyorlar. Sorunları ne Türkiye’nin demokratikleşmesi, nedir onlar için bunun anlamı; düşünce özgürlüğü, inanç özgürlüğünün yerleşmesi, azınlık haklarının tanınması.

Bu kesim bütün bu haklara şüphe ile bakmakta. Çünkü Türkiye’nin bütünlüğünün devamı için düşünce özgürlüğünün sınırlı olması gerektiğini düşünmekteler. Azınlık haklarına karşı da şüphe ile bakıyorlar, çünkü azınlıklara şüphe ile bakmaktalar. Tüm bunları Türkiye’nin dirliğini bütünlüğünü ve geleceğini tehlikeye sokacak etkenler olarak bakmaktalar.

Bir de bu kesimin kendi sosyolojik durumundan dolayı mevcut düzenle çok bencil bir çıkar ilişkisi var. Bu kesime yakından baktığımız zaman bunların %99 devlet endeksli insanlar olduğunu görüyoruz. Devletten maaş alan doğrudan veya dolaylı devletle şu andaki ilişkilerine bağımlı insanlar. Zengin olmasalar bile sosyal anlamda iyi bir hayat yaşıyorlar. Devletin tatil evlerinden, çocuklarının iyi eğitim imkanlarına kadar pek çok imkanından yararlanmakta. Tabii sosyal bir prestij de söz konusu.

Şimdi Türkiye demokratikleşirse, Türkiye halkı olan bir devlet olmaktan çıkıp halkına hizmet veren bir devlet yapılanmasına doğru dönüşecek. Daha önemlisi demokratik bir denetim gelecek halbuki bu bahsettiğimiz grup denetime alışmış insanlar değil, hesap verebilirlik ve şeffaflık söz konusu değil. Halktan zaten kendileri farklı görüp yukardan bakıyorlar.

Şimdi tüm bunların tehlikede olduğunun farkındalar; AB'ye karşı olmalarının temelinde kendi çıkarlarının zarar görecek olması yatıyor.

SM: Statükoyu ve iktidarı kaybetmekten korkuyorlar.

AY: Tabii şimdi statükonun devamını istiyorlar. Bu demokratikleşme sureci Avrupa Birliği olmadan yaşansaydı da aynı sancılar yaşanacaktı.

İnsanlık Rapsodisi - 2. Kısım

Kaan Benli - Ayten Aydın

GEÇMİŞ DENEYİMLERİN YANSIMASI

İnsan hayatının Anadolu’nun içinde ve yakın çevresinde milattan önce 600,000 ’de başladığı kabul edilebilir. MÖ 10,000-8,000 arası yerleşik tarım toplulukları Anadolu, Mezopotamya, Mısır, Girit ve diğer Ege adalarında görüldüler. Bu topluluklar aynı zamanda yerkürede –en azından Avrasya’da- ilk tarım toplulukları olarak kabul edilirler. Bu bulgular bir yandan da MÖ 6.500-5,500 arasında Anadolu’da bulunan Çatalhöyük’deki topluluğun en yüksek uygarlık düzeyine eriştiğini kanıtlar. MÖ 5,000-3,000 arasında bu bölgenin bronz çağına girdiği kabul edilir. İnsan tarihinde hayat kalitesindeki bu sıçrayış önemli bir adım ve bir dönüm noktası kabul edilir. Zira metalin kullanımı yeni bir ticaret alanını, bunun yarattığı kültürel alışveriş iletişimi, haberleşmeyi ve taşımacılığı topluma tanıştırmıştır. MÖ 4000 civarında şehirler çoğunlukla ticaretin gereksinimlerine uygun yerlerde kuruldular. Aynı gelişmeler aynı şekilde Mezopotamya’nın geri kalanında ve Mısır’da da gerçekleşti. Yazı Anadolu’ya daha sonraları MÖ 1700 sıralarında demir çağının başlamasından önce girdi. Batı Anadolu ve Yunanistan’a ise MÖ 700 civarında yayıldı. Böylelikle 200 yaşındaki efsanevi Homeros destanı da sonunda yazıya dökülebildi.

Yakınlarda Malatya civarında yapılan kazılarda ortaya çıkan Arslantepe harabeleri, halk gücüne dayanan ve giderek tabanını unutan iktidarların bir kere zirveye deydikten sonra nasıl güçlerini yitirdiğine dair en dramatik bilgileri içermektedir. Buradan edinilen bulgulara göre bronz çağını yaşayan en eski medeniyetlerden biri MÖ 3000’lerde çökmüş ve Anadolu büyük kan kaybetmiştir. Bu çöküntünün ardından uzunca bir süre Anadolu’da medeniyet kesintiye uğramış ardından Hatti ve Hurri devletleri ile yeniden canlanmıştır.

Yazının göreceli olarak gündelik hayata geç girmesine rağmen Anadolu, şehir planlamasının yanında, çömlekçilik ve çiftçilik gereçleri, gıda koruması, nakliye araçları üretimi gibi sanayi gelişimi ile de bölgedeki en ileri uygarlığa sahipti. Batıdaki Troy1‘de yaşayan yerli halk hala erken Bronz çağını sürdürüyordu. Doğudaki halk ise çok daha farklı bir kültüre sahip ve olasılıkla kuzeydeki Kafkas dağlarının ötesinde yaşayan topluluklardan etkilenmiş durumdaydı. Güney doğuda Mezopotamya’ya yakın bir kültür içinde devinen yerleşik koloniler vardı. Orta Anadolu’daki Hatti şehir devletlerinde ise daha ileri bir uygarlık seviyesi yaşanıyordu. Orta bronz çağında Hatti şehir devletleri uygarlığın her alanında ileri durumdaydılar. İstikrarı ve dengeyi yakalamış, komşuları ile iyi geçinerek ahenk içinde varolmayı başarıyorlardı.

Bu ahenk ve denge uzun süre devam etti ve sonunda MÖ2200 civarında kırıldı. Bu tarihte Hint Avrupa dilleri konuşan yarı göçebe kabileler birbiri ardına Kuzey Batı ve/veya Kuzey ve Güney doğudan içeri sızmaya başladılar. Bu insanlar hayvancılıkla geçiniyorlardı ve hayvanları için yeni meralara ihtiyaçları vardı. Zor şartlarda yaşamaları nedeniyle oldukça iyi savaşçıydılar. Bir süre devam eden yarı göçebe yaşamdan sonra, MÖ2000 civarında Hatti şehirlerinin yakınlarındaki boş alanlarda yerleşik düzene geçtiler. Yeni gelenlerle yerli halk birbirleri ile rekabet etmek yerine birbirlerini tamamlayarak iyi bir ilişki içinde yaşamaya başladılar. Yerli Hatti halkı dışarıdan gelen bu etkiye rağmen, hem kendi içinde, hem de çevresi ile bir sorun yaşamadı. İçeriden ve dışarıdan gelecek tehditler için bir yapı oluşturma ihtiyacı duymadı. Öte yandan yeni gelenler de barış arzusu içinde oldular, çatışma yerine Hatti uygarlığını taklit ederek, benimseyerek yaşamaya koyuldular. İşte bu yarı göçebe topluluklar barış içinde yaşamayı becerdikleri Hatti toplumunu içlerine alarak, eski Yunan uygarlıkları gibi insanlık tarihinde derin bir iz bırakacak olan Hitit Uygarlığını oluşturdular.

MÖ1700 civarında yine Hint Avrupa dillerini konuşan yeni kabileler küçük Asya’ya akın etmeye başladılar. Ancak bu kez yeni gelenler saldırgan bir tavır içindeydiler. İşte bu dıştan gelen etki, Anadolu’yu pek çok düzen ve karışıklığın birbirini takip edeceği önemli bir dönüm noktasına getirmiştir. Hitit uygarlığı burada uygarlıkların sürekli yaşadığı bir darboğazdan geçmiş, bütün dengeler değişmiştir. Bu noktada ortaya çıkan gereksinimin sonucu olarak Hititler organize, disiplinli ve iyi teçhizatlı bir ordu kurarak işgalcilerin Hatti ülkesine ve kendi yaşadıkları alana girişini durdurdular. Bu sırada Hititler bölgenin yönetimini Hatti prenslerinden aldı ve hem Hititler hem de Hattiler için geçerli olacak bağımsız bir Hitit egemenliği başlattılar. MÖ1660’dan başlayıp 200 sene devam eden Mezopotamya ve Mısır’dakine kıyasla hayli ileri bir 1.Hitit dönemi böyle kuruldu. Başka bir deyişle eski sistemin içine girdiği darboğaz eskinin birikiminin yeni ile tam alaşımını gerçekleştirerek daha güçlü bir can bulup daha ileri bir uygarlığa evrilme fırsatı yakaladı.

1. Hitit dönemi MÖ1460’da yıkıldı. Bu çöküşün nedeni giderek artan kötü yönetim ve yönetim tabakası ile köylülerin arasının açılmasıdır. Birbirini tamamlayan parçalar birbirleriyle iç ve dış etkenler nedeniyle ayrışmak durumunda kalmışlardır. Yani şimdilerde tüm küre olarak içinde olduğumuz halk ve elit arasındaki kopukluğa benzer bir durum yaşanmıştır. Uygarlığın içinde bir parçalanma, bir yırtılma meydana gelmiş ve birimler arasındaki bağlar kopmuştur. Geçmişin bilgileri bu ayrışmanın sonucu bir bakıma onu taşıyanlarda hapis kalmış ve halka yansıyamamıştır. Bu boşlukta Mitanni ve Hurri şehir devletleri bölgede birer yönetim kurabilmiş ama ancak 100 sene kadar ayakta kalabilmişlerdir.

Eski krallığın yıkılmasını takiben Hitit Krallığının aydınları her şeyden ellerini ayaklarını çekmişler ve birkaç nesil ortalıkta görünmemişlerdir. Sonradan Eski krallığın yıkılmasından yaklaşık 100 yıl kadar sonra tekrar ortaya çıkmışlar yeni bir ruh ve motivasyonla Büyük Hitit İmparatorluğunu kurabilmişlerdir. Bu yeni krallık yaklaşık MÖ 1200’e kadar devam etmiş ancak sonunda bütün sistem çökmüş ve 400 sene sürecek karanlık dönem başlamıştır. Bu durum sadece Anadolu’yu değil, Mezopotamya, Ege ve Mısır’ı da etkilemiştir. Bu harap dönemin sorumlusu olarak bütün doğu Akdeniz’i işgal eden “deniz adamları” gösterilmektedir. Bu insanların güney batı Avrupa’dan gelen yeni göçmenler olduğu düşünülür. Bunlar yarı göçebe topluluklar olarak önce orta Avrupa’ya gelmiş olabilirler. Oradaki besin kaynaklarını bitirmelerini takiben yeni bölgelere doğru hareketlenmiş olmaları mümkündür. Sonuç olarak çöken yapı ile birlikte bütün kültürel miras ve imparatorluğu yöneten elit eğitimli kişiler yok olmuşlardır.

Anadolu’da ve bütün bölgedeki gerilemenin tek sebebi kuşkusuz ne tek başına yeni istilacılar ne de elit ile halkın arasındaki ilişkideki yırtılmadır. Başka faktörler de bu çöküşte etkili olmuş olabilir. Sözgelimi uzunca bir süredir yerleşik düzende yaşamaktan, bir anda büyük bir hızla artmaya başlayan nüfus önemli bir neden olabilir. Şehirde yaşayanların artan ihtiyaçları, kır ve şehir arasındaki göç, şehre yüklenen nüfusun kaynaklar üzerinde yarattığı yük de önemli birer etken kabul edilebilir. Diğer katkı sağlayan faktörler ise olası iklim değişiklikleri, depremler, yangınlar ve bununla birlikte ortaya çıkan salgınlar, kötü sağlık durumları, maddi ve manevi yoksulluk olsa gerektir. Bu gibi durumlar tarihte büyük çapta göçün olduğu her yerde neden olarak görülebilir. Genellikle bu gibi durumlarda kurtulanlar/geride kalanlar kolaylıkla yarı göçebe sisteme dönebilenler olur. Zira bu sistem zor ve değişken şartlara ayak uydurmayı gerektirir. Dünyanın pek çok yerinde benzeri durumlarda aynı sonuç alınmıştır. Bunu bir olgu olarak kabul etmekte fayda var.

Yukarıda bahsedilen yıkımdan ve tamamen harap olan Anadolu şehirlerinden sağ kalarak kaçanlar o dönemde biriken bilgiyi, deneyimi etraftaki diğer uygarlıklara ve nesillere taşımışlardır. Aynı şekilde Hitit uygarlığından gelen bu birikim sonunda ege kıyılarına dek ulaşmıştır. 400 yıllık bu yolda önce güney batı Anadolu’ya sonra eski Filistin’e ve Finike uygarlıklarına uğramıştır. Böylelikle birikim hibrit kültürler ve inanç sistemlerinin doğmasına neden olmuştur. Hititler tarafından terk edilen bölgelerde ise yeniden kırsalda yaşayanlar ve yeni gelenlerle yarı göçebe bir sistem başlamış en sonunda tekrar yerleşik düzene geçilmiştir. Hayat biçiminin dönüşümü MÖ 1700-1200 ’de Hitit’de 1400-1200 yılları arasında ise Eski Yunan’daki yazının yok olması ile sonuçlanmıştır. Bunun sonucu olarak her şey yeniden zorluklarla, tırnakla kazıyarak başlamak durumunda kalmıştır. Yazı tekrar MÖ 800-700’de başlamış ve bu dönemde Finikelilerin alfabesi, yazı biçimi Anadolu’nun batı kıyılarından başlayarak Hint Avrupa dilleri konuşan ve MÖ 1050’den başlayarak MÖ 600-500 yılları arasında hayli uygar bir topluluğa dönüşen yeni göçmenlere geçmiştir. Bilindiği gibi bu dönem Yunan uygarlığının altın çağını yaşadığı, en büyük filozoflarını yetiştirdiği dönemdir. Bu dönemi batı uygarlığının beşiği kabul etmek gerekir. Bu uygarlık MÖ400’de Yunan İmparatorluğunun kurulumu ve Büyük İskender ile Akdeniz’e ve Yakın Doğu’ya girmiştir. Böylelikle ortak bir dil, demokrasi prensipleri ve düşünce özgürlüğü ile Yunan felsefesi ve kültürü bölgede perçinlenmiştir. Bu prensipler daha sonra Romalılar, Bizanslılar ve Osmanlı İmparatorluğu tarafından içselleştirilmiştir.

Yazının 1. kısmı için tıklayınız...

Ekonomi Dediğin Tek Dişi Kalmış Canavar(!)

Derya Özgüzel


Bu günlerde ilginç pek çok proje “kılıf”ına uydurulmaya çalışılıyor... Sizi bilmem ama ben hayretler içerisinde izliyorum olan biteni. Hele ki, iktidarın “gavur” dediği İzmir’ e inat mıdır nedir, malumunuz en garip işler Ege Bölgesi’ nde adını duyuruyor şimdilerde.

Bir baraj yapma sevdası ile içimize soğuk sular serpen (!?) iktidarımızın, Allianoi Antik Kenti ‘ ni gözden çıkarmasından bu yana çok zaman geçti. Ne söylenirse söylensin, içleri bile cız etmeden bildiklerini okumakta ısrar ettiler. Öte yandan İzmir’ de, Expo 2015 heyecanı aldı başını gitti ki tanıtımlarında Allianoi kentinin kullanılacağı ve tanıtım için kentte bulunan ünlü nympha (peri ) heykelinin kopyasının yapılacağı haberleri yer aldı gazetelerde. Bu ne perhiz bu ne lahana turşusu demek içinse henüz çok erkendi. Expo’ yu hali hazırda elimizden kaçırmışken, sanırım antik kentimizi koruyalım mı korumayalım mı derdimiz de ortadan kalktı. Expo sonucunu konserler eşliğinde kutlayarak bekleyen İzmirlileri antik kentimizi koruma adına yapılan çalışmalarda göremezsek, zaten çelişki falan kalmamıştır ortada demektir. Üçüncü girişim ise dudak ısırtacak düzeyde: Bu sefer ise “bize baraj yapın” diyen köylülere inat, “yok size baraj”,”siyanür var” denilerek , Efemçukuru’ nda maden arayışları başlamak üzere.

Efemçukuru, İzmir iline bağlı bir köyümüz. Kendisi su havzalarının içerisinde yer alması nedeniyle maden çıkarma çalışmaları başladığı takdirde bire bir su kaynaklarını tehdit edecek bir konuma sahip. Burada gerçekleştirilmek istenen çalışmaya alternatif teklif ise Çamlı Barajı’ nın inşa edilmesi. Ama öyle ahval ve vahim bir durumdayız ki, Allianoi’u “su”ya ihtiyaç var diye inatla yerle bir etmek isterken, Çamlı Barajı için, İzmir’ in böyle bir su kaynağına ihtiyacı yok denilebiliyor.

Asıl kandırmaca ise yapılan bu gafların “ekonomik kalkınma” başlığına sığdırılmak istenmesi. Ülkemizde ekonomi öyle bir şey haline geldi ki: Siyasi bir tartışma olsa, aman yapmayın, yanımda tartışmayın, darılırım diyor; milyonlarca kişinin hayatı pahasına nükleer santralleri onaylıyor, beni nükleerle beslemezseniz büyüyemem diyor; Antik kent zaten olmuş antika büyük baraj istiyorum ben, daha büyük barajlarla sulandırın beni diyor; küresel ısınma hiç etkilemiyor onu, western filmleri özentisinde haydi dere kenarlarında altın arayalım diyecek kadar da maceraperest takılıyor. Biraz dikleşirseniz de üşütüp, grip oluyor. Bizlerde kendisini borsayı indirip çıkarması ile anlayıp, huyuna suyuna gitmeye çalışıyoruz. İşte bu “ekonomi” terimi, sansasyonel durum içeren projelerimizin çarpık bakış açısını temellendiriyor.

Aslen ben ne ekonomiden, ne borsa rakamlarının fıldır fıldır inip çıkmasını anlarım; benim anladığım yıllardır beni var eden yaşamsal kaynakların, geçmişten bize kalan miraslarımızın her ne pahasına olursa olsun korunması gerektiğidir. Öte yandan neyse ki; küçük esnafı yok edip, tekstil, tarım gibi büyük ticari sektörlerimize ket vurup, çalışma sahalarını üretimden çok tüketime yönlendirip, bolca pazarlama şirketi açarak ekonomik büyümenin gerçekleşmeyeceğini bilecek kadar da mantık sahibiyim…

Şimdi, AKP’ nin seçim sürecinde de “ekonomik istikrar” diye çığırtkanlık yapanların korkutmalarından, ekonominin bizlerin dışında fantastik bir varlıkmış gibi dayatılmasından herkes kurtulsa iyi olur. O çığırtkanlar ki bugün Türkiye’ nin en büyük zenginleri haline geldiler. O çığırtkanlar ki milyonlarca insanın işsiz kalmasına, devlet ve ülke kaynaklarının fütursuzca özelleştirilmesine imza attılar.

Daha iyi bir gelecek mi istiyoruz? Yaşamsal kaynaklarımıza sahip çıkalım, tüm özendirmelere inat, daha az tüketelim, şimdilerde biraz sıkıntı çekebiliriz ama en azından elli - otuz yıl sonra gelecek kuşaklara biraz daha iyi bir hayat sunabiliriz. Unutmayalım ki bizim öncelikli görevimiz bugünün hırsına yenilmeden doğayla uyumlu - doğal bir yaşamı sürdürerek, geçmişten aldığımız mirası gelecek nesile taşıyabilmektir..

Hayatın bize çizdiği yol, özgürlük ve güzelliklerle dolu olabilir, ama biz bu yolu yitirdik. Hırs insanların ruhunu zehirledi, dünyayı bir nefret çemberi aldı. Hepimizi kaz adımlarıyla sefaletin ve savaşların içine sürükledi. Hırsımızı arttırdık ama bunun tutsağı olduk. Bolluk getiren makineleşme bizi yoksul kıldı. Edindiğimiz bilgiler bizi çıkarcı yaptı, zekamızı da katı ve acımasız. Çok düşünüyoruz ama az hissediyoruz. Makineleşmeden çok insanlığa, zekadan çok iyilik ve anlayışa gereksinmemiz var. İnsancıl değerlerimizi koruyamazsak hayat korkunç olur, her şeyimizi yitiririz. Siz insanlar güçlüsünüz. Makineleri yapacak güç sizdedir. Bu hayatı olağanüstü bir mutluluk serüvenine çevirecek olan yine sizlersiniz. Öyleyse, insanlık ve demokrasi adına bu gücü kullanalım (…) *

*Charlie Chaplin

Bu "Taraf"lardan Bertaraf Olmak İstiyorum

Derya Özgüzel


Parti kapatma davaları yaşamayalım artık diyorum, AKP taraftarı oluyorum.

Türkiye bir uygarlık sentezidir, gözlerimizi ne kadar kapatmak istesek de ben dünyaya gözlerimi açtığımdan beri, doğuda süren bir savaş var, o insanların da dinlenmesi gerek diyorum, DTP taraftarı oluyorum.
Bir derin devlet soruşturması başladı ama yanlış başladı, sabahın köründe yapılan bu baskınlar da neydi diyorum, darbe taraftarı oluyorum.

Bu fütursuz özelleştirmelere karşı çıkıyorum, birileri tarafından “devlet”çi ilan ediliyorum.
Vicdan- ı Red’ cileri destekliyorum biranda bölücü oluyorum.

Türban da neymiş, suni bir gündem, özünde bizim böyle bir sıkıntımız yok diyorum şeriatçı oluyorum.

Ülkede gerçek laikliğin karşılığını arıyorsak Diyanet İşleri gibi kurumların varolmaması gerektiğini savunuyorum din düşmanı oluyorum.

Sağa baksam sarımsak sola baksam soğan…

Ben bu taraflardan bertaraf olmak istiyorum. Kendimi bu taraflardan bertaraf ediyorum...

Milyonlarca aklı selim insan da kendilerini bu suni kamplaşmadan kurtarıp, ortada bir haksızlık varsa, “ortada kuyu var yandan geç “ uyarılarına kanmamalı artık. Ortada insan var, siz varsınız, ben varım…

“ Yürektan itaat edeceğim tek bir iktidar vardır; kendi aklımın kararı, kendi vicdanımın emretiği” ( Godwin). Şimdi sizce parti kapatmaları demokrasimiz için çok mu mantıklı, türban sür manşeti ile ortaya attığımız kızlarımıza “öcü” demek, askere gidip psikoloji bozulan gençlerimizi bölücü diye itham etmek, doğuda yıllardır süren savaşta bir o yana bir bu yana çekilen kürt vatandaşlarımızı toyekün PKK’ lı ilan etmek, 83 yaşındaki bir gazetecimizi ve diğer isimlerini sayamadığım isimleri sabahın köründe baskınla karşılamak çok mu vicdani? Merak etmeyin ben bizleri bayraklarla meydana toplayıp, iş yapmaya, alternatif sunmaya gelince yerinde yeller esen birilerinin de tarafı değilim…

Saygılar…

Nükleer Enerji Nedir? Nasıl Oluşur?

Prof. Dr. Tolga Yarman


“Nükleer”, “çekirdeksel” demek… Burada kasdolunan, “atom çekirdeği”… Atom, santimetrenin yüz milyonda biri ebadında. Atom çekirdeği ise, bunun yüzbinde biri…

İlk bakışta inanılmaz gibi duruyor, ama böyle olduğuna dair, çok ikna edici deneysel veriler ve onları doğrulayan, köklü bir kuramsal tasavvur var…

Atom çekirdeğinde, “nötronlar” ve “protonlar” dediğimiz, temel parçacıklar bulunuyor… Örneğin “Doğal Uranyum Atom Çekirdeği”nde, 92 proton, 146 nötron bulunuyor. Demek ki toplamda 238 parçacık… O nedenle bu çekirdeğe, Uranyum-238, ya da kestirmeden U-238 Çekirdeği deniyor. Bu çekirdeğin etrafında 238 elektron bulunduran atoma ise, U-238 Atomu deniyor… Gerçekte, Doğal Uranyum, bir tek U-238’den oluşmuyor… Doğal Uranyum’da, yüzde birden daha az bir oranda olmakla beraber, U-235 de bulunuyor; bu atomun çekirdeğindeki “nötron sayısı”, öncekinin nötron sayısından, üç tane daha az… Proton sayısı ise aynı… Zaten uranyumu, “uranyum” yapan, çekirdeğindeki 92 proton; keza bunun yanı sıra, çekirdek etrafında, olağanda yer alan, 92 elektron…

U-235 atom çekirdeğinin müthiş bir özelliği var. Bu çekirdek, eğer, uzaydan gelen (kozmik) ışınımda dahi mevcut olabilecek, bir “nötron” ile çarpışırsa, parçalanabiliyor. O zaman çok büyük bir enerji oluşuyor; buradan ayrıca, 2 ile 3 kadar yeni nötron peydahlanıyor… Bu nötronlar, komşu U-235 atom çekirdekleriyle çarpışma sonucu, yeni çekirdeksel parçalanmalara yol açabiliyor, böylelikle çok kısa bir sürede, adına “zincirleme tepki” denilen bir süreç ortaya çıkabiliyor. “Atom Bombası” işte, tam da böyle, patlıyor…

Söz konusu enerji acaba tam ne kadar? O kadar büyük ki, 365 kilogram U – 235 ile, Keban Barajı’nın, ya da işte 1000 Megawatt gücündeki bir santralin, bütün bir yıl boyunca sağladığı kadar enerji üretmek mümkün. Söz konusu olan bir kömür ya da doğal gaz yakan türden bir “termik santral” olursa, o zaman, üretilen enerjinin yuvarlak “üçte biri” ancak, elektrik enerjisine çevrilebilmekte… Bu durumda yuvarlak 1 ton, ya da “büyükçe bir küp” kadar U – 235 ile, Keban Barajı’nın bütün bir yıl boyunca ürettiği elektrik kadar elektrik üretmek mümkün olmakta. U – 235, Doğal Uranyum içinde yaklaşık, yüzde bir oranında bulunduğu için, demek ki, 100 ton, ya da hepsi hepsi “küçücük bir oda” kadar bir yer tutacak Doğal Uranyum’la, Keban Barajı’nın bütün bir yıl boyunca ürettiği elektrik kadar elektrik üretmek mümkün olmakta…

Bu, kuşkusuz, çok cazip… Ne var ki, çekirdeksel parçalanma, beraberinde “radyoaktif”, ya da Türkçesi ile “ışınetkin” çekirdeklerin ortaya çıkmasına yol açıyor. Bunlardan bazıları çok uzun yarı ömürlü… Örneğin Sezyum – 137 Çekirdeği’nin yarı ömrü, 30 yıl; başka bir deyişle, ortaya çıkmış olacak Sezyum – 137 çekirdeklerinin yarısının, içlerindeki “fazlalık enerjiyi” atarak, rahatlamaları için gerekli süre, 30 yıl…

Ancak “10 yarı ömürlük bir süre” geçerse, radyoaktif çekirdeklerin etkinliği, iyice zararsızlaşıyor. Bu süre, Sezyum – 137 çekirdekleri için demek ki, 300 yıl…

Bir nükleer reaktörde, örneğin, U – 238’nin bir nötron yutması sonucu, Pu – 239 Atom Çekirdeği de oluşabiliyor. Bu çekirdek, 94 protonlu “Plütonyum Çekirdeği”; demek ki, 245 nötron bulunduruyor. Bu çekirdeğin yarı ömrü 24 400 yıl… O halde, Plütonyum Atom Çekirdekleri’nin rahatlamaları için, yaklaşık 244 000 yıla ihtiyaç var…

Bu durumda, bir nükleer reaktörden çıkacak atıkların, nesiller ve nesiller boyunca güvenli bir biçimde saklanabilmesi gerekli…

“Nükleer atık sorunu” dediğimiz, sorun, buradan kaynaklanıyor.

Bu bir yana, ağızdan yel alsın, Çernobil vari bir kazanın oluşması durumunda, nükleer atıklar çevreye yayılabiliyor, ölümcül zararlara yol açabiliyorlar…

Yeryüzünde halen, yaklaşık 400 Keban Barajı Gücü’nde, elektrik enerjisi üretmekte olan nükleer santralin, çalışmakta olduğu, yansız bir resim tesisi itibariyle, kaydedilmelidir.

Bir nükleer santralin, enerji üretim biçimi, herhangi bir “termik santralin” çalışma prensibinden farklı değildir.

“Termik santral” demek, “ısı üreten santral” demektir. Bir kömür santralinde örneğin, enerji kaynağı, kömürdür. Kömür yakılır; enerji üretilir. Ortaya çıkan enerji, “kazandan” su geçirilerek, dışarıya taşınır. Su, buhar olur; gider, bir türbini çevirir. Dolayısıyla, kömürden “ısı”, ısıdan “buhar”, buhardan “mekanik enerji” elde olunur. Türbine bağlı bir “alternatör” ise, mekanik enerjiyi, elektrik enerjisine çevirir.

Nükleer santralin nasıl çalıştığını kavramak üzere, kömür santralinin çalışma şekline ilişkin olarak zikrettiğimiz şemada, “kömür” yerine, “nükleer yakıt”, koymak yeterlidir.

Buraya kadar ağır atom çekirdeklerinin parçalanmaları sonucu oluşan enerjiden bahsettik…
Nükleer, ya da çekirdeksel enerji, oysa, yalnız ağır atom çekirdeklerinin parçalanması suretiyle oluşmaz. Hafif atom çekirdeklerinin kaynaşması sonucunda da oluşabilir. Nitekim, milyonlarca derecelik yüksek sıcaklıklara ulaşabilirlerse, hafif atom çekirdekleri aralarındaki (protonların, protonları itmeleri demek olan), itme kuvvetini yenebilirler; böylelikle kaynaşabilirler… Buradan büyük bir enerji açığa çıkar. Bu enerji, Güneşimiz’den başlayarak, bütün yıldızlara hayatiyet veren enerjidir.

Dolayısıyla “nükleer enerji” derken, ağır atom çekirdeklerinin, bilhassa nötronlarla parçalanmalarından çıkan enerjiyi olduğu kadar, yıldızlarda olduğu şekliyle, hafif atom çekirdeklerinin, çok yüksek sıcaklıklarda kaynaşmalarından çıkan enerjiyi de kasdediyoruz…
Birincisi, dediğimiz gibi Atom Bombası’nın kökenindeki enerji; ikincisi ise Hidrojen Bombası’nın kökenindeki enerji. Birincisi kontrol edilebiliyor, nükleer santrallerde dizginlenebiliyor. İkincisi ise, henüz daha, kontrollü bir enerji üretimine getirilebilmiş değil.

Altına da Hayır Çöplere de Hayır!

Mustafa Cevdet Arslan


Çanakkale mitingine katılmakla ilgili Yeşillerin çekinceleri vardı. Dayatmacı mantıkla bayrak sallayarak halka gerilimden başka bir şey vermeyen ulusalcı söylemlerle yurttaşların yurt sevgilerini de sömürmekten geri durmayanların gölgesinde yürümek hiç uygun değildi.

Körfez gazetesinde, “Altına Hayır Çöplere Evet Mi?” yazısında, Nilgün Özarar; bu çekincelere mitinge katılmış ve tanık olmuştu;
“Bir başka acıklı tablo daha vardı, alanın tam arkasında minnacık bedenleriyle bir sıra oluşturmuş, ama önlerindeki kocaman insanlardan kaybolmuş, rengarenk giysileriyle, minicik elleriyle taşıdıkları dövizlerde şunlar yazıyordu:
“ Başkan amca bize söz vermiştin unuttun mu ?”
“ Başkan amca çöplerin ortasında büyümek istemiyoruz!”

Bu çocuklar Musaköy, Kemel Köyü, Kızılkeçili ve Y.Okçular köylerinin çocuklarıydı.

Su havzalarını besleyen Okçular deresi yakınına 7 belediyenin çöpünün depolanması için yapılacak tesisin arazi çalışması başlamıştı!

Ağaçlar kesilmeye başlamış, arazi düzlemesi yapılıyordu.


Çanakkale Belediye Başkanı Sn. Ülgür Gökhan, “Siz istemiyorsanız yapmayız, benim çöp sorunum yok.” diyerek bu köylüleri bir yıl susturmuş ve bu bir yıl içinde İstanbul Teknik Üniversitesi’nce hazırlanan düzmece ÇED raporu ile tesisi ihale etmiş. Kürsüde bağırıyordu “Kaz Dağları bir kültürdür. Bu topraklar yıllardır emperyalistlerin iştahını kabartır. Geçmişte de bu topraklara silahlarıyla, askerleriyle girmeye çalışmışlardı. Şimdi altıncı madenci şirketlerle bunu deniyorlar. Geçmişte olduğu gibi bugün de girmelerine izin vermeyeceğiz. Truva Atı'nın bir kez daha topraklarımıza sokulmasına izin vermeyeceğiz” Turuva atı kim?

Kemel köyü muhtarı Sitare Şahin ile Musaköy muhtarı Ethem Baltacıoğlu ağlamaklı gözlerle her geçen basın mensubuna ellerindeki basın bültenini vermeye çalışıyordu. Onlardan biri de bendim.
Umarım aynı duyarlılığı diğerleri de gösterir.”

…

Nilgün Özarar’ın bu yazısında ortaya çıkan şey, çevrecilerin otoriter ulusçularca kullanıldığıdır. Gerçekte bu anlayıştakilerin, siyasi görüşlerinin gereği her ne pahasına olursa olsun kalkınmacılık ve tepeden inmeciliği ilke edinmiş olması dolayısı ile içinde insan da bulunan doğayı sadece malzeme olarak gördüğü için gerçekte yaşamı savunmaları mümkün olamıyor. Nilgün Özarar’ın tanık olduğu çelişki, ekolojistlerin birbirine sahip çıkması doğayla uyumu savunması gereğini ortaya koyması bakımından bence çok önemli.

Garip bir biçimde bu çöp alanı için çevreci olduklarını da iddia eden belediyeyle ilgili açıklamayı okuyalım;

“Çöp depone alanı çevre gününe yetişecek” http://www.canakkaleolay.com/haber_detay.asp?id=39864

Çanakkale Belediyesi Temizlik İşleri Müdürü Aysun Kavcar, Musaköy civarına yapımına başlanılan çöp depone alanının 5 Haziran Dünya Çevre gününe yetiştirileceğini söyledi.
Çanakkale Belediyesi Temizlik İşleri Müdürü Aysun Kavcar çöp depone alanında çalışmaların aralıksız sürdüğünü belirtti. Çalışmalar hakkında bilgi veren Aysun Kavcar; “Musaköy civarına yapımına başlanılan çöp depone alanında çalışmalarımız tüm hızıyla devam ediyor. Şuanda çalışmalarımızın aksamasına neden olacak her hangi bir sorunumuz bulunmuyor. Amacımız 5 Haziran dünya çevre gününde yeni çöp depone alanımızın açılışını gerçekleştirmektir. Bu yönde de çalışmalarımızı aralıksız sürdürüyoruz” dedi.

…

Köylülerin istemedikleri ve çevreye zarar verdiği gibi kendi yaşamlarını da tehdit eden bu olayı belediye bir yandan kaz dağlarına sahip çıkar görünürken aynı mitingte kendisine haykırılan istemleri duymazlıktan geliyor. Bu ben ne istersem o yapılır otoriter dayatmacı mantığın ekolojistlerle gerçekten yaşamı savunanlarla alakası olamaz.

Bu gerçekleri bir başka açıdan fark eden ama yurt sevgisi sömürüsünü anlama fırsatı olmayan bir başka yazarı da birlikte okuyalım;

Yazar görkemli şekilde Çanakkaleye doğru eşsiz doğal güzellikler içindeki yolculuğu anlatıyor ve ardından, “..derken sık sık çalınan 10.yıl marşı ile kendimi adeta "cumhuriyet mitingine" gelmiş gibi hissettim. Hatta tertip komitesine bu konuda kaygılarımı ilettim ama önceden böyle kurgulanmış olduğunu ilerleyen saatlerde daha iyi anladım. Kanal Türk'ün ve Şişli belediyesinin yoğun ilgisinin de bundan kaynaklandığını düşünüyorum. Bazı katılımcıların taşıdıkları dövizlerden ve konuşmacıların dillendirdiklerinden bunu daha iyi görmek mümkündü. Bunda ne varmış diyebilirsiniz, ancak emperyalizme karşı direnişin kalesi olan Çanakkale de yeni direnişler yaratmanın yolunun daha geniş bir anlayışla hareket etmekten geçtiğini düşünüyorum. …”

Bergamadan Çanakkaleye Uzanan Yol... yazısında Erol Engel, direnişler yaratmanın zorunluluğunu görmekle birlikte dayatmacıların çevreci mücadeleleri kendi hanelerine puan eklemek için kullandığının farkına maalesef varamıyor.

Bir Çanakkale mitingi ve çifte sömürü!

Yeşiller işte bu mantığın karşısında olmakla doğru bir tutum sergilemiş oluyorlar.

Bu, dayatmacı mantık, halkı gerçekte hiçe sayan mantık, çevre eylemlerinden de sökülüp atılmalıdır.

Kazdağları mücadelesinin ve Musaköy, Kemel Köyü, Kızılkeçili ve Y.Okçular köylerinin dayatmacı belediye tarafından çöplüğe kurban edilen yaşamlarının yanında yer almak birini savunup diğerine kulak tıkayanları iyi tanımayı ve ekoloji mücadelelerinin politikalarını doğru örmekten geçiyor.

Sultanahmet Katliamı Durdurulsun İmza Kampanyası'nı Sürdürme Kararı Verildi.

2 Şubat 2008'de başlayan ve 1 Nisan 2008 tarihine kadar süreceği açıkanmış olan imza kampanyasının Kampanya Sözcüsü Arkeolog Mustafa C Arslan tarafından Açık Radyo'da sürdürülme kararı verildiği açıklandı.

Kampanyanın sürdürülmesinde sürenin değil kültür varlıklarımızı korumaya yönelik bilincin yaygınlaşmasına katkda bulunan bir çalışmaya kaynaklık etmeye devam ettiğinin görülmesinin etken olduğu bildirildi.

Kampanyanın gösterdiği ilginç deneyimler arasında Sultanahmetin giderek yerleşik insanlardan arındırılıp tamamen turizme hizmet eden bir anlayışla mahallesizleştirildiğinin görüldüğü ve tarihi yarımadanın tahribatına karşı çıkanlar arasında bölge esnafının yoğunluğu dikkat çekiyor.

Bu durum bilindiği gibi ikamet edenlerin sayısındaki azalmadan dolayı Eminönü'nün ilçelikten çıkartılıp Fatih İlçesine bağlanması yönünde hükümet kararına bahane edilmişti.

AKP’li Nükleer Karşıtları Seslerini Yükseltecek mi?

Bundan on yılı aşkın bir süre önce, 17 Haziran 1997’de, Radikal gazetesinin Yorum sayfasında, Prof. Dr. Zafer Üskül’ün bir yazısı yayımlandı. Yazının başlığı “Akkuyu halkı ‘santral’ değil ‘yaşamak’ istiyor”du.

O zaman Mersin Üniversitesi rektör yardımcısı olan, bugün ise Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) Mersin milletvekili olarak TBMM’de insan hakları inceleme komisyonu başkanlığı yapan anayasa profesörü Üskül, bu yazıyı Akkuyu’da nükleer santral konusunda yapılmış olan bir toplantıyı izledikten ve yöre halkının köylerine nükleer santral yapılmasına karşı gösterdikleri sert tepkiyi gördükten sonra yazmıştı.

Üskül, yazısını şu çarpıcı cümleyle bitiriyordu: “Akkuyu halkına rağmen Akkuyu’da nükleer santral kurmaya kalkışacak olanların vay haline!”

Geçen ay, İstanbul’da düzenlenen “Nükleer Enerji Arenası” başlıklı konferansta konuşan Enerji Bakanı Hilmi Güler, yatırımcıları bir kez daha nükleer santral ihalesine girmeye davet etti ve öncelikli yerin Akkuyu olduğunu söyledi.

Konuyu yakından takip edenler, reaktör yapımı için yer lisansı 1976’da alınan ve 30 yılı aşkın süredir çeşitli hükümetler döneminde nükleer santral projelerinin hedefi olan Akkuyu’nun, AKP hükümetinin de ilk tercihi olmasını fazla yadırgamadılar.

Çünkü AKP, halktan, aydınlardan ve nükleer enerjinin kaçınılmaz risklerini ve dezavantajlarını sürekli tekrarlayan uzmanlardan gelen tepkiye kulaklarını tıkayıp, mümkün olan en kısa sürede nükleer maceraya girmeye niyetli görünüyor.

Ama yörelerine 30 yıldır nükleer santral yaptırmayan Mersin ve Akkuyu halkının kararlılığını hafife alıyorlar.

Akkuyu, Prof. Dr. Üskül’ün de memleketi olan Silifke’nin çok yakınında, Gülnar ilçesinin Büyükeceli köyü sınırları içinde bulunuyor.

“Hormonlu domates gibi bebeler istemiyoruz”

Nükleer santral planlarına hedef olduğundan beri rahat yüzü görmeyen yöre halkı, 1999’da Greenpeace’in öncülüğünde yapılan ve halkın büyük çoğunluğunun katıldığı yerel bir referandumda nükleer santrala yüzde 84 oranında “Hayır” demişti.

Doksanlı yıllarda her yaz tekrarlanan nükleer karşıtı şenliklere ev sahipliği yapan ve son derece kararlı eylemlere imza atan Akkuyulular, hala nükleer santral istemiyorlar. Can Yücel’in dizelerinden alıntıyla “Hormonlu domates gibi bebeler istemiyoruz” sloganını sürekli tekrarlayan, seslerini duyurmak için defalarca Meclis’e, bakanlıklara, yetkililerin olduğu her yere taşınan Akkuyu halkı, en sonunda 2000 yılının Temmuz ayında o zamanki Bülent Ecevit hükümetinin kararıyla nükleer santral ihalesinin iptal edilmesi sayesinde derin bir nefes almıştı.

Dileyenler, Orhan Çalışır’ın “Akkuyu”* belgeselinde Akkuyu köylülerinin bu iptal kararını nasıl davul zurnayla kutladıklarını izleyebilir.

Oysa AKP hükümeti bu uzun yıllar süren mücadeleyi, Akkuyu halkının bu kararlı itirazını yok sayıp, yine “Akkuyu” diyor. Akkuyu halkının tepesinde 30 yıldır sallanan Demokles’in kılıcını bir kez daha ortaya çıkarıyor. Kimin adına?

Nükleer enerji dünya ülkelerinin çoğu tarafından artık bir seçenek olarak görülmüyor. Almanya, İspanya, İsveç, İtalya, Avusturya, Yeni Zelanda gibi çok sayıda ülkede hükümetler nükleer enerjiden çıkış kararlarına imza atıyor. ABD’de 30 yıldır yeni bir reaktör yapılmıyor.

Peki Türkiye neye dayanarak devri kapanmakta olan nükleer enerjiye kapı aralıyabiliyor? Bir reaktörün 5 milyar dolara malolduğunu, yüzbinlerce yıl radyoaktif kalan atıklar sorununun çözülemediğini, bütün dünyada nükleer santrallerin sabotaj tehlikesiyle, deprem riskiyle, irili ufaklı kazalarla karşı karşıya olduğunu gayet iyi bilen AKP, kimin adına ve hangi gerekçelerle Akkuyu halkını ikna etmeyi düşünüyor?

Yoksa hükümet, yaşadıkları, balık tuttukları, domates yetiştirdikleri, çocuklarını doğurdukları köylerinin ortasına nükleer santral yapmayı düşündüğü Akkuyuluların ve Çernobil’i de, radyasyonlu çayları da, Karadeniz’de artan kanser vakalarını da gayet iyi hatırlayan halkın ne dediğini, pek de o kadar merak etmiyor mu?

Üskül: Akkuyu’da halkın gücüne karşı çıkılamaz

AKP Mersin milletvekili Üskül, izlediği toplantıda, Akkuyu’da nükleer santral yapılmasını savunanlara halkın gösterdiği tepkiyi şöyle anlatıyordu:

“Toplantı büyük bir zorlukla sürdürülebildi. Nükleer santral yanlısı her söz hemen tarifi olanaksız bir protestoyu doğuruyor, nükleer karşıtı her sözün ardından salon alkıştan inliyordu. En ön iki sırayı tümüyle kaplamış olan kadınlar, nükleer santralı savunmaya çalışan profesörlere laf yetiştirmekten asla geri kalmadılar ve onları bunalttılar. Yöre halkı nükleer santral değil, ‘yaşamak’ istiyordu ve ‘yaşamını korumaya’ kararlıydı. Böylesi bir kararlılıkla bu kadar yıllık yaşamımda pek az karşılaştım.”

Yazısında kendisinin konuya bir yurttaş ve siyaset bilimci olarak yaklaştığını ve Mersin Üniversitesi’ndeki bir başka toplantıda nükleerci uzmanları dinledikten sonra da nükleer santralların kurulmasına karşı olan tutumunun yumuşamadığını söyleyen Üskül’ün, kendi partisi AKP’nin de aynı yerde, kendi seçim bölgesinde ve nükleer santrala karşı olan insanların rızaları hilafına yapmak istediği nükleer santrala karşı yeniden sesini yükseltmesini beklemek, herhalde hakkımızdır.

Hükümet, 21 Şubat’ta Akkuyu ve Sinop için nükleer santral ihalesini açacağını ilan etti. Zaman daralıyor. Artık Üskül’ün, diğer Mersin ve Sinop milletvekillerinin ve AKP’deki diğer nükleer karşıtlarının, nükleer sevdalısı enerji bakanına ve hükümete seslerini duyurmalarını bekliyoruz.

Üskül’ün dediği gibi: “Akkuyu’da nükleer santrala karşı ‘halkın gücü’ oluşmuş. Artık bu güce karşı çıkılamaz.”

Duanın Ötesinde

Osman Yorgun


Yarabbi “petrolün ötesi”nde yenilikler sunan şirketlerimizi her iki cihanda aziz eyle, dünyayı ısıttılar, cehennemin ateşinin yakılmasında da bu şirketlere bir görev temin eyle

Yarabbi sen petrol şirketlerini, otomobil şirketlerini, enerji şirketlerini ve maden şirketlerini çevrecilerin şerrinden koru; çevrecilerin eylemlerini ve söylemlerini boşa çıkar yarabbi,

Bizim de petrol kuyularımız olsa, kömür ocaklarımız olsa, envari çeşit madenimiz olsa diye inim inim inleyen ülkelere de bu zenginlikleri nasip eyle, her araştırma yaptıkları yerden mutlak suretle bir şey çıkarmalarını, paracıkların boşa gitmemesini güvence altına al yarabbi,

Hikmetinle denizleri aşan, okyanuslarda azgın dalgalarla boğuşan, en tehlikeli boğazları dahi kılavuz kaptanlara gerek duymadan geçen petrol tankerlerini kazadan, beladan ve bilhassa yasal zorunluluklardan koru yarabbi,

Kyoto'da, Johannesburg’da, Rio’da, Montreal’de ve daha birçok yerde yapılan bilimum zirveleri, antlaşmaları, protokolleri, sözleşmeleri boşa çıkar; hiçbirinin bağlayıcı olmaması için çalışıyoruz, bizden yardımını esirgeme yarabbi,

Her devletin başına petrolcülerle, otomotivcilerle, silah şirketleriyle, madencilerle iyi ilişkileri olan, bu şirketleri koruyup kollayan başkanlar, başbakanlar nasip eyle, böyle güzide başkanların her an, her yere özgürlük ve demokrasi götürmesini temin eyle,

Rızkı dilediğine açıp yayan, dilediği için kısan sensin. Sen bizim rızkımızı daim eyle; çevrecilerin, sivil toplum örgütlerinin ve onlara destek verenlerin rızıklarını gıdım gıdım ver, mümkünse hiç verme ki bulaşıp kokmasınlar yarabbi,

Son nefesimizi verirken “ Aman petrol, canım petrol artık sana sana muhtacım petrol” diyerek çene kapamayı nasip eyle; elden ayaktan düşmeden, “Yeşili kaybeden yaşamı kaybeder” veya “ Doğa insansız olur ama insan doğasız olmaz” gibi saçmalaya başlamadan canlarımızı al yarabbi,

T-modelden bu yana binlerce modeli senin kılavuzluğunla ürettik, sen bu modellerin müşterilerini daim eyle; “Kamyon çeker 20 ton, gönlüm çeker Paris Hilton”, “Tek rakibim THY”, “Gözlerinin hastasıyım, yolların ustasıyım” diyen müşteri sayısının artmasını nasip eyle, imkânı olmayıp da Doğan sahibi olamayanların Doğan görünümlü Şahin sahibi olmalarına yardım et Yarabbi,

Biyoçeşitlilik kaybı, iklim değişimi, artan felaketler, eriyen buzullar, yoksulluk, toksik maddeler gibi bir incir çekirdeğini doldurmayacak konuların temcit pilavı gibi sürekli önümüze sürülmesine engel ol Yarabbi! Vergi indirimlerinin devamını, bedava arazi verilmesini, düşük işçi ücretlerini her daim sağlamımıza yardım et Yarabbi,

Yarabbi sen bu dualarımızı kabul et, sırtımızı yere getirip bize tuş dedirtme, bizlere merhamet et. El- Fatihaaaaaa

Dağdaki Çobana Yaklaşımlar

Muhsin Kemal Şimşek


Geçtiğimiz hafta bir televizyon programında bir manken/fikir kadını’nın “dağdaki çobanın oyuyla benim oyum eşit mi olacak” sorusu derin ve yüksek siyasetin arasından kendine alan açıp gündem oluşturmayı başardı.

Demokrasiyi reçete olarak taşıyıp, gördüğü her toplumsal hastalığa ilaç olarak öneren aydın çevrelerinde pek dikkate değer görülmedi bu sözler. AKP kurmaylarından geldi tepki. Onlar da böyle bir yaklaşımı kınamak yerine, alışkın oldukları hakaret ve aşağılama yöntemiyle fikri değil söyleyeni hedef aldılar.

Oysa demokrasinin faşizme evriltilmesinin temel argümanı olan bu düşüncenin teşhir edilmesi ve tehlikesi de açıkça gösterilmesi beklenirdi demokrasi reçetesi elinde, uygulayacak sorun arayan aydınlarımızdan.

Bülent Ersoy “çocuğum olsaydı ölüme göndermezdim” dediğinde yarattığı etki ile Aysun Kayacı “dağdaki çobanın oyuyla benim oyum eşit mi olacak” dediğinde yarattığı etki aynı değil.

Bülent Ersoy şiddetsizliği ve vicdani reddi savunuyor ve karşıtları medyayı da arkasına alıp söyleyeni sözünden döndürene kadar her türlü baskıyı yapıyor. Başta sahiplenen bizim demokrasi doktorlarımız, baskılara karşı direnemeyip yan çizdiğinde, bu kadın hep yapar bunu deyip kenara çekiliyorlar.

Aysun Kayacı faşizme kapı aralayan bir söylemi gündeme getiriyor. Bu defa karşıtları değil, rivayete göre oy kaynağına sahip çıkan AKP karşı duruyor. Hakaret edip aşağılıyor kadını, fikre karşı fikir düzeyinde bir karşı duruş yok yine.

Bizim antifaşist demokrasi doktorlarımızın böyle bir faşist söylemde açıkça taraf bile olmayıp köşesinde beklemesi de kendi içinde çok derin anlamlar taşıyor.

İlk tespitimiz kimseyi şaşırtmayacak sanırım; demokrasi aşığı aydınlarımızın hiç biri dağdaki çoban değildir.

İşin asıl üzerinde durulması ve açığa çıkarılması gereken boyutu ise, Aysun Kayacı’nın bu fikrin ülkedeki tek temsilcisi olmadığıdır.

Cumhuriyet öncesinden miras aldığımız sosyal sınıflar ve statüler ve ayrıcalıklar, sonrasında ortadan kaldırılmamış sadece el değiştirmiştir.

Saraya yakın olmanın getirdiği saygınlık, ayrıcalık, ekonomik ve sosyal fayda, devlete yakın olmak olarak devam etmiş, değişen ise sadece bundan nemalananlar olmuştur.

Ulema ve ayrıcalıkları ortadan kalkmamış, sadece devletle ilişkilenme biçimleri değişmiştir. Sosyal ayrıcalıkları ve siyasette değişik yollarla belirleyici olmaları yöntem olarak dahi eskisi gibidir.

Cumhuriyet öncesi ulema arasında yer alan bilim insanlarına, cumhuriyet kurulduktan sonra dinden bağımsız bir statü kazandırılmıştır. Ancak bu statü bilim insanlarını ulemanın ayrıcalıklarından vazgeçmesine değil, kurulan yeni devletin fikri savunucuları ve dinden koruyucuları olma misyonunu üstlenmiş ve bu yolla eski ayrıcalıklarından daha ileri bir konuma erişmişlerdir.

Yeni sistemin kendi devamını sağlayabilmesi için ihtiyaç duyduğu zihniyeti yerleştirmesi ve tabanını sağlamlaştırmasında da bu bilim insanlarına görev düşmüştür. Bu yolla, sistematik bir çalışmayla (eğitim, kültür, sanat v.s.) son zamanlarda yaratılan ve öne çıkarılan tehlikeye karşı savunma kalkanları olan insan tipini yaratıp yetiştirmişlerdir.

Son zamanlarda açık bir ötekileştirmeyle öne çıkardıkları “Atatürk’ün çocukları”, “Cumhuriyet gençleri”, tüm diğerlerine karşı cumhuriyetin sahipleri ve koruyucuları olarak cumhuriyetin kazandırdıklarının kazanımlarını korumayı görev bilmektedir. Doğal olarak da cumhuriyetin kazandırdıklarının kazanımlarına tehlike oluşturan AKP iktidarına, ve onun tabanı olarak gördükleri “dağdaki çoban”, “ayak takımı”, “cahil” halka tepkilerini, bazen Aysun Kayacı gibi patavatsızca, çoklukla da usturuplu biçimde yansıtmaktadırlar.

Cumhuriyetin ortadan kaldırmayıp el değiştirdiği ayrıcalıklardan söz etmişken orduyu anmadan geçmek büyük eksiklik olur. Osmanlı’da ordunun misyonu, ayrıcalıkları ve siyasete etki gücü neyse Cumhuriyet tarihi boyunca da hiç değişmeden devam etmiştir. Devleti halka karşı koruması, mensubu olduğu biri halkla aynı suçu işlese dahi özel yasalarla ve özel mahkemelerde yargılanması çok görünür aynılıklardır. Hatta Cumhuriyet öncesi ülkeyi yönetemediğini düşündüğü padişahı tahttan indirip yerine yenisini geçiren ordu cumhuriyetten sonra devleti tehlikeye sokan iktidarları darbeyle indirip “demokratik seçimlerle” halka yenisini seçtirmiştir.

Son söz olarak; ayrıcalıklarından vazgeçmeden demokratik bir topluma sahip olmak isteyenlerin bilmesi gerekir ki demokrasi onların ayrıcalıklarının ellerinden alındığı ve dağdaki çobanla kendilerinin eşit söz ve oy hakkına sahip oldukları bir yönetim biçimidir. Yeşillerin politikalarını götürecekleri ve destek alacakları alan da ayrıcalıklıların değil dağdaki çobanın ve ayak takımının alanıdır. Halklar kendi gerçek çıkarının nerede olduğunu görebilecek yetiye sahiptir. Yeter ki biz söyleyecek sözlerimizi yutmadan ve yüksek sesle söylemeyi başarabilelim.

Sultanahmet Kampanyası Basın Bildirisi 2 Nisan 2008

Basına ve Kamuoyuna;

2 Şubat 2008'de başlayan ve 1 Nisan 2008 tarihine kadar süreceği açıkanmış olan imza kampanyasını bitirmek yerine sürdürülmesine karar verdik.

Sultanahmet'te inşaat hala hızla sürüyor. Tarihi yarımada hala kurtarılmayı bekliyor. Yerel Seçimlerden sonra hızla yeni yağma projelerine sahne olacağı şimdiden belli.

Kampanyanın sürdürülmesinde sürenin değil kültür varlıklarımızı korumaya yönelik bilincin yaygınlaşmasına katkda bulunan bir çalışmaya kaynaklık etmeye devam ettiğinin görülmesi etken oldu.

Kültür varlıklarını koruması zorunlu olan Kültür Bakanlığı, tahribatın boyutlarını görmezden gelmeye ve üç katın birinin yıkılabilme olasılığından dem vuruyor. Sorun asıl bu katların üzerine yapıldığı alanı tahrip etmiş olmasıdır. Yapılmış katı yıktrmakla hangi kültür varlığı kurtulmuş olacak! Bu ne kadar kültür tanımaz bir anlayıştır ki olmaması gereken görevlerin makamlarını meşgul eder...

Kampanyanın ilk dönemi süresince, kampanyamıza karşı ileri sürülen görüşler arasında Four Seson's adlı otelin ne kadar güzel bir yapı olarak yapılmış olduğundan dem vuruldu! Anladık ki anlaşılmak istenmeyen bir konu da, Kampanyamızın karşıtı olarak Four Season's otelinin anlaşılmış olmasıdır; Otelle bizim bir alıp veremediğimiz yoktur. Otelden elbette inşaatın tahribata neden olmasından dolayı durdurulmasını talep etme hakkımız vardır. Her sorunu düşmanlıklar üzerine kurma anlayışı anlaşılır bir şey değildir. Biz yapılmış olan güzel bir şeye çamur atmıyoruz. O yapılmış olan ve güzel bulunan otelin neleri tahrip ederek yapılmış olduğunu ortaya belgeleriyle koyuyoruz. Yapılan bir işin güzel olmuş olması onun yüzünden yok edilen tarihi görmezden gelmeyi haklı kılamaz.

Biz kimsenin çıkarlarıyla oynamıyoruz. Ortada yasal bir yağma sonucu oluşan ve sürmekte olan inşaatla altüst olup kamyonlarla taşınıp yok edilen bir tarihsel doku ve kaybolan arkeolojik veri ve malzeme vardır. Bunun sorumluluğundan hükümette dahil olmak üzere izin veren tüm arkeolog mimar belediyeci ve yetkilileriyle birlikte kültür bakanlığı sorumludur.Sorumluluğunun bilincinde olan çok sayıda arkeoloğun ve mmarın kampanyamıza desteğinin sürmesine rağmen, bugüne kadar müzeler inşaata izin veren kararlarda imzası bulunan arkeologlarla ilişkilerini kesmediler! Mimarlar Odası sözkonusu kararlarda imzası bulunan mimarlarla ilşkilerinin oldmadığını, olanların da ilişiklerinin kesildiğini açıklamadı. Gelinen noktada bu radikal girişimlere ne yazık ki ihtiyaç vardır.

Tüm bu uğraşlar karşısında sorumluluğunun gereğini yerine getirmeyen Kültür Bakanı Ertuğrul Günay'ı derhal istifaya davet ediyoruz. Kültür varlıklarının korunmasından sorumluluk duymayan Kültür Bakanı olamaz.

Sultanahmet İnsiyatifi ve İstanbul Yeşilleri

Kampanya Sözcüsü Arkeolog Mustafa C Arslan