Dosyalar Özel Sayısı

Yeşil Gazete'nin artık dosyaları var. Konulara göre oluşturduğumuz bir kaç örnek dosya aşağıda sıralanıyor. Tabii ki sadece 4 tane dosyamız olmayacak. Ancak yeni dosyaların neler olacağına sizlerle birlikte karar vereceğiz.

Bir hafta boyunca sizlerden gelen fikirler ile yeni dosyalar oluşturacağız. Bu nedenle Yeşil Gazete sayfalarında görmek istediğiniz konuları lütfen bu yazıya yorum yaparak belirtin. Bu haftanın yazarları sizlersiniz!

(Yorum yapmak için yazının sonundaki konuşma balonuna tıklamanız yeterli. Bıraktığınız yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanacaktır.)

Nükleer

---

Düşünce Özgürlüğü

---

Gıda / Tarım

---

Tarih / Arkeoloji

---

Devekuşu Refleksi
Efe Göktoğan

Türkiye'de basının özgürlükleri artık geleneksel diyebileceğimiz bir devamlılıkla sınırlanıyor. Ancak internet'in sansüre uğraması hepimiz için yeni. Üstelik son hali ile internet suçları ile mücadele eden yasa ve kurumlar da evlere şenlik bir gariplikle çalışıyorlar.


İpsi Dixi ya da Evrime Çarpan Özgürlük - Dilaver Demirağ
Türkiye’de laiklik denilen şeyin nasıl anlaşıldığını anlamak için, laikliğin bir tür rakip din olması ile din karşısında tamamı ile tarafsız kalmaya dayanan asıl laiklik olgusu arasında ayrımla başlamak gerekli ki Türk tipi laikliğin sorunlu doğası anlaşılabilsin.



İktidar Ne Yaman Kelime! - Savaş Çömlek
Siyasi arenada iktidarı ele geçirme oyunları yine hızlandı. Bir tarafta sarsılan iktidarı nedeniyle, gözden düşen Tayyib Erdoğan yerine yeni ve alternatif iktidar odakları oluşurken, diğer yandan da kayıtsız şartsız peşinde koşturan fanları birer birer onu terk edip yeni ve sarsılmaz iktidar sahibi başka bir ilah aramaya cıktılar.



Beni Kim Tiryaki Yaptı? - 1. Kısım - Derya Özgüzel
Ne zaman ki sigaraya karşı kampanyalar başlar bende bir samimiyetsizlik hissi alır başını gider. Gün gelir, uzun zamandır sorgulamadığım bu “hissiyatın” gerçek yüzünü kendimde başlattığım sigara mücadelesinde edindiğim bilgilerle ulaşıveririm.


Bu Ülke Barışa Çok Borçlandı! - Mustafa C Arslan
Beyaz güvercinler bu ülkede fazla uçamıyor.
Kendi güvercinlerini de, komşu güvercinleri de yok ediyor.
Bu ülkenin ne siyasi yaşamı ne günlük yaşamı barışa şans tanımıyor.
Değişmesi gereken en temel şey bu insanı insanlıktan çıkartan ortam;
Çözüm; HER ALANDA BARIŞ'A ŞANS TANIMAK!


Yiyip de Bitiremediğimiz Dünya - Efe Göktoğan
Dünyalı bir aile bir haftada ne yer? Sorunun cevabı bu yazıda...

İktidar Ne Yaman Kelime!

Savaş Çömlek


Siyasi arenada iktidarı ele geçirme oyunları yine hızlandı. Bir tarafta sarsılan iktidarı nedeniyle, gözden düşen Tayyib Erdoğan yerine yeni ve alternatif iktidar odakları oluşurken, diğer yandan da kayıtsız şartsız peşinde koşturan fanları birer birer onu terk edip yeni ve sarsılmaz iktidar sahibi başka bir ilah aramaya cıktılar.

İktidar öyle tutkulu bir aşk ki kimilerine üzerine pek yakışan, "milli görüş gömleğini" de çıkarttırıverir. Oysa o Tayyib Erdoğan'dı, partisinin tek hâkimi, asla yanılmaz çünkü zaten bir şey yapmadan önce "bin kez düşünür bir kez yapar". Kimileri de iktidar değişikliği "kanlı ya da şeytani olmamalı" diyerek nedamet getirir. Oysa o da diğer bir iktidar tutkunu Bülent Arınç eski lideri Necmettin Erbakan ın iktidardan uzaklaştırılmasının sembolü olan cümleye öykünüyor. İktidar değişikliği "kanlı mı olacak kansız mı" demişti eski başbakan Necmettin Erbakan.

Toplumsal dinamiğin yasalarını iktidar kavramı olmadan oluşturmak olanaklı değildir.İktidar güdüsünü yok sayıp, kişisel ekonomik çıkarın toplum bilimde temel güdü olduğunu düşünen klasik düşünce ve aynı görüşü paylaşan Marks yanılmışlardır. Bu yanılgıyı kabul etmeden temel toplumsal olayları algılamak ne yazık ki olanaklı değildir. Kuşkusuz servet sahibi olma tutkusu da vardır ve ancak insanlar, iktidar sahibi olmanın yolunu açtığı için servet sahibi olmak isterler. Ne yazık ki tarih geniş yığınların hem kişisel hem de sınıfsal ekonomik çıkarlarına aykırı davranış ve eylemleriyle doludur. Çoğumuzun ortak retoriği de ''aptallar, geri zekâlılar bunların hepsi koyun sürüsü'' seklindedir. Daha iyimser olanlar da bilinç taşıyarak yığınları etkileme hayalleri kurar. Bu durum bana ''karıncaların cehennem ateşini söndürmek için su taşımalarını'' anımsatır. Ne kadar soylu ve nasıl umutsuz!

İktidar güdüsü her insan da mevcuttur ve herkese eşit dağıtılmamıştır. İyi ki de vardır çünkü olmasa ne uğraşacaktık uygarlık falan kuracağız diye, yer içer sevişir ve yan gelip yatardık. Ayrıca da diğer güdüler tarafından kontrol edilip yönlendirildiği için olsa gerek farklı yol ve biçimlerde ortaya çıkıyor.

Şu iktidar aşkını illa formüle etmek gerekirse de, iki temel biçimde ortaya çıkıp, bir temel yanılgı üstüne kurulduğunu söyleyebiliriz. Birinci ortaya çıkış şekli, tüm hayatlarını iktidar aşkıyla yanıp tutuşarak geçiren diğer dürtü ve zaaflarıyla engellenmeyen kişilerdedir ki bu insanlar çoğu zaman başarılı olurlar. Tarihe yön veren insanların çoğu böyledir. Bir diğer iktidar aşkı da gizli olanıdır ve bir takım nedenlerle birinci grupta yer alamayanlarda ortaya çıkar. Pratik nedenlerle de çoğunluğu oluşturan bu grubun tavrı da kendini özdeşleştirdiği güçlü ve tartışılmaz bir iktidar sahibinin peşinden gitmektir. İktidar aşkıyla diğerlerinden daha çok yanıp tutuşanların ortak yanılgısı da, iktidar basamakların da bir basamak yükselince mutlu olacakları sanrısıdır. Oysa bir yukarı basamakta değil mutluluk, bir önceki basamaktaki umut da terk eder insanı ve cehennemin sıcaklığı yavaş yavaş hissedilmeye başlanır. Mutluluğun çaresi yoktur. Önce çaresizce saldırırlar etraflarındaki fanilere… Aslında imdat çağrısıdır bu şiddet gösterileri ama kim anlasın onları! Sonra mı ne olur? Bilmem ki, orası karışık biraz… Annelerinin dizinin dibine oturup af dilesinler ki bağışlanmak için belki işe yarar.

Diyorum ki sayın başbakan Tayyib Erdoğan'ı kurtaralım çok ızdırap çekiyor zavallıcık. Başbakan oldu Cumhurbaşkanı seçtirdi, ikinci kez sıkı çoğunlukla seçildi. Ama şu öfke ve ağlaklık nöbetleri arasında gidip gelmekten kurtulamadı.

Bu iktidar aşkı ne yazık ki kolay taşınacak yük değilmiş.

Her yiğidin de harcı değilmiş.

Devekuşu Refleksi

Efe Göktoğan


Türkiye'de basının özgürlükleri artık geleneksel diyebileceğimiz bir devamlılıkla sınırlanıyor. Ancak internet'in sansüre uğraması hepimiz için yeni. Üstelik son hali ile internet suçları ile mücadele eden yasa ve kurumlar da evlere şenlik bir gariplikle çalışıyorlar.

İnternet'in Hali

İnternet bugünkü hali ile ne kendi eski haline, ne de öncülü herhangi bir şeye benziyor. Web 2.0 olarak tanımlanan, içeriği kullanıcıların oluşturduğu internet kuşağındayız günümüzde. "İçeriği kullanıcının yarattığı" internet, düşünceleri kireç tutmuş insanlar için katlanması hatta nasıl var olduğunu bile anlaması zor bir kavram. Katlanamayanların elinde güç olunca da katlanamadıkları taraflarını budamaya girişiyorlar hemen.

Dünyada neredeyse internete düşman diyebileceğimiz ülkeler var. Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF)'in yayınladığı "internet'in düşmanları" listesinde Belarus, Burma, Çin, Küba, Mısır, İran, K. Kore, Suudi Arabistan, Süriye, Tunus, Türkmenistan, Özbekistan ve Vietman var.

Bu ülkelerde, ancak kayıtlı bağlantı noktalarından, gözetlenmeyi göze alarak internete girebilme uygulamalarından tutun da eleştirel ya da kişisel görüş belirten her türlü içeriği engellemeye kadar çeşitli yoğunluk ve yöntemlerle ağır sansür uygulanıyor.

Türkiye Ne Alemde?

(Resim RSF tarafından hazırlanmıştır. Kaynağı ise Wikipedia'dır)

Türkiye RSF'in yaptığı sıralamada internet'e orta şidette düşman bir ülke. İnternette üstünde en çok konuşulan sansür vakalarımız ise YouTube ve Wordpress sitelerinin erişime engellenmesi.

Türkiye'de internet suçları 5651 sayılı kanun ile düzenleniyor. Ulaştırma Bakanlığına bağlı olan "Te­le­ko­mü­ni­kas­yon İle­ti­şim Baş­kan­lı­ğı" ise kanun tarafından bazı olağan ve bazı olağanüstü yetkilerle donatılmış.

Temelde çocuk pornosu, uyuşturucu, kumar, fuhuş vs. gibi pek de tartışma konusu olmayan suçların internet ortamında gerçekleşmesine çalışan yasaya bir de "5816 sa­yı­lı Ata­türk Aley­hi­ne İş­le­nen Suç­lar Hak­kın­da Ka­nun­da yer alan suç­lar" ile mücadele amacı katılmış.

Kanunda yer alan ve kamuyu etkileyen temel yaptırım "Erişime Engelleme" uygulaması. Sakıncalı içeriğe sahip bir siteye Türkiye'li internet kullanıcılarının erişmeleri engelleniyor. Aslında içerik orada duruyor ve bilgisayarlar ile haşır neşir insanlar kolayca o sitelere erişebiliyorlar, ancak çoğunluk kullanıcı söz konusu sitelere ulaşamıyor. İşte kıyamet de burada kopamıyor.

Kıyamet kopamıyor çünkü kimse çıkıp da cezayı alanın söz konusu site değil, internet kullanmak için para ödeyen aboneler olduğunu söylemiyor. Medya falanca site "Kapatıldı!" diye haber yapıyor. İnsanlar da o sitenin kapısına mühür vuruldu gibi bir algı içine giriyor. Yani devletin devekuşu refleksi memleket tarafından taklit ediliyor.

Tanrısal Başkanlık

Te­le­ko­mü­ni­kas­yon İle­ti­şim Baş­kan­lı­ğına tanınmış olağanüstü bir de yetki var: Eğer sakıncalı içeriğe sahip siteyi sunan şirket yurtdışında ise ya da Türkiye'de olsa bile sakıncalı içerik çocuk pornosu ya da "müstehcen" içeriğe sahipse erişime engelleme kararını başkanlık tek başına alabiliyor.

Hukukun es geçildiği, itiraz hakkının bulunmadığı sakat bir sistem ile karşı karşıyayız. "Müstehcen" içeriğin nerede başlayıp nerede bittiğine ve bu nedenle sansür uygulanmasına teknik uzmanların oluşturduğu bir kurul karar verecek artık. Yurt dışında sunulan bir sitenin kapatılması ise tamamiyle keyfiyete bırakılmış durumda.

(Kanunlarda suç olarak sıralanan eylemlerin gerçekleşip gerçekleşmediğine, hukuk süreçleri ile hakimler karar verir. Oysa 5651 sayılı kanun, suçu oluşturan içerik yurtdışından sunuluyorsa ya da "müstehcen" ise suçun gerçekleştiğine Te­le­ko­mü­ni­kas­yon İle­ti­şim Baş­kan­lı­ğı karar verir diyor. Hukuk sistemimizin temellerrine ters düşen 5651 sayılı kanun değişmeye muhtaçtır.)

Ne Yapmalı?

Durum böyle iken ne yapılması gerektiğine Türkiye'li internet öncüleri ve özgürlükçü bireyler kafa yoruyor. Bazı eylem fikirleri ortaya atılıyor. Ancak olası eylemlere geçmeden önce, aslında durumun nasıl olduğunu gözden geçirmekte fayda var:

• Türkiyeli internet kullanıcılarının çoğunluğu uygulanan sansürden genel olarak etkilenmiyor. Çünkü kullanıcıların çoğunluğu kapatılma riski taşımayan siteleri kullanıyorlar ve genel olarak içeriğe katkı yapmak gibi bir kaygıları da yok.
  
• Ana akım medya konu hakkında alabildiğine yanlış bilgilendirici ya da duyarsız.
• Erişim engellemenin tek gerekçesi 5651 sayılı kanun değil. Başka nedenlerle suç işlediğine karar verilen içeriğe de erişim engellenebiliyor. Bu sayede 301 sayılı kanun gibi sorunlar internete de aynen taşınıyor.
• Kullanıcılar "erişime engelleme" uygulamasının siteyi değil kendilerini cezalandırdığının farkında değiller.
  
• Ceza kararını veren merciler sakıncalı içeriğin kolaylıkla yüzlerce sitede daha yayınlanabileceğinin, erişime engellemenin çok kolay delinebildiğinin, müstehcenlik nedeniyle site kapatmanın erişime açık yüzlerce benzeri site varken komik olduğunun farkında değilmiş gibi davranıyorlar.

Söz konusu kanun ve Te­le­ko­mü­ni­kas­yon İle­ti­şim Baş­kan­lı­ğının yetkilerinin çok ciddi tadilata ihtiyaç duyduğu açıktır. Bu kanunun yerine ne koyacağımıza karar vermek için internet uzmanları ve hukukçular ile birlikte alternatif kanun hazırlanmalıdır.

Uygulanmakta olan cezaların sansür kapsamına girmeye başladığı ve erişime engelleme kararları ile devletin kendi vatandaşını cezalandırdığı açık bir şekilde ortaya konmalıdır. Bunun için basın açılamaları, eylemler yapılmalı bilgilendirici siteler hazırlanmalıdır.

Kamuoyunda konuya ilgi çekebilmek için, Türkiye'nin en çok trafik alan sitelerinin kapatılmasına yol açacak ihbarlarda bulunmak da üzerinde tartışılan en ciddi eylem fikirleri arasında.

Beni Kim Tiryaki Yaptı? - 1. Kısım

Derya Özgüzel


Ne zaman ki sigaraya karşı kampanyalar başlar bende bir samimiyetsizlik hissi alır başını gider. Gün gelir, uzun zamandır sorgulamadığım bu “hissiyatın” gerçek yüzünü kendimde başlattığım sigara mücadelesinde edindiğim bilgilerle ulaşıveririm.


ÖNCE BİRAZ TARİHSEL ANTREMAN

Tütün kullanımının tarihi Mayalara kadar uzanan bir süreç. Günümüz anlamıyla bildiğimiz sigaranın ortaya çıkışı ise 19. yy. Pek çoğumuzun sigara üzerine ilk savunmasıdır bu Maya gerçeği. Yüzyıllardır insanın yaşamı içinde deniliverir sigara için. Oysa ki, günümüz koşulları ile Maya ve diğer ilkel kabilelerin ( K. Amerika, Meksika, Haiti yerlilerinin) tütün kullanımı arasında fazlaca fark bulunmakta. Öncelikli olarak eski dönemlerde dinsel ayinler içerisinde ve “şifa” amaçlı kullanılan “tütün” günümüzde, içerisine pek çok katkı maddesinin yer aldığı ve nerede başlayıp nerede sonlandığı bilinmeyen bir “bağımlılık” süreci ile bir söndürülüp bir yakılan, duygusal an’larımızı ifade etmeye yarayan bir araç haline gelmiştir. Nikotinin etkisi ise bizde şifadan çok cefaya neden olmaya başlamıştır. Öte yandan günümüzdeki kullanımında hiç de otantik bir yan kalmamıştır.

Tütünün keşfedilişindeki günah keçisi ise Coğrafi Keşifler’ dir. Çünkü ana yurdu Amerika’dır… Amerika’nın keşfinden sonra Kristof Kolomb ve arkadaşları 1511 yılında tütünü Tabaccos (Petrus) adıyla İspanya ve Portekiz’e sokmuşlardır. 1560 yılında da Fransa büyük elçisi Jean NİCOT Fransız sarayını şifa verici bitki olarak tütünle tanıştırmıştır. Tütün Fransa’dan sonra, Almanya’ya oradan da bütün dünyaya yayılmıştır. Bilim adamları Jean NICOT sebebiyle tütünün içindeki zehirli maddeye NİKOTİN adını verilmiştir.[1]

Diğer yandan tütün içiminin günümüze ulaşan mirası, geçirdiği evrimler kadar trajik olup 1856 yılında sona eren Kırım Savaşı ile başlar… İngiliz ve Fransız askerleri Türk tütünüyle tanışıp, onu Avrupa'ya götürmüşlerdir. Kısacası bugünün mirası geçmişin savaşında gizlidir.

1881, ABD'de, John Bonsack ilk sigara yapan makinenin patentini almasıyla sigara, ekonomideki yerini sağlamlaştırmaya başlamıştır. ABD, günde 120.000 sigara üretmeye başlar ( Bir makine 48 kişinin yaptığı işi yapıyordu). Üretim maliyeti düştü ve güvenli kibritin de icadıyla, sigara tüketimi bir anda patladı.[2] 1914 ve 1939’ daki dünya savaşları ile cephedeki askerlere tütün gönderme kampanyalarının başlaması o dönemdeki sigara karşıtı söylemlerin sesini kesmeye yeten bir sosyal olguydu artık.


GÜNÜMÜZDE SİGARA ENDÜSTRİSİ

Geçmişten aldığımız her şeyi günümüze uyarlamaya yatkın becerimizle, tütün kullanımı da en nihayetinde modern zamanın dev bir sektörü haline getirebildik.

Yıllık sigara üretiminden her birimize yaklaşık bin paket düşüyor. Bu da toplam altı trilyon paket sigara yapıyor! Bu rakam, sektörün para hacminin ne kadar büyük olduğuna dair bir fikir veriyor. Kısacası, sigara satışı, sektöre yaklaşık 200 milyar dolarlık (yaklaşık 1 Katrilyon 500 Trilyon Türk Lirası) bir gelir sağlıyor ve tabii parayı paylaşan dev sigara şirketleri, her yıl biraz daha devleşiyor.[3]


PEKİ BU VEFASIZLIK DA NEREDEN ÇIKTI?

Evet, sigara ekonomide dev bir yere sahip ama bu devleşmeye karşı gelişmiş ülkelerde sigara karşıtı kampanyalar görmek biraz çelişkili değil mi? Kapitalist sistemin gerçekten samimi bir şekilde sadece insan sağlığını düşünerek ekonomiye karşı bir iş yaptığını söylemek fazlaca saflık olur. İşte başta bahsetmiş olduğum bu kampanyaların samimiyetsizliği buradaki ince bir noktadan kaynaklanıyor. Çünkü bunca gelir dünyanın zenginleşmesine hiç de katkı sağlamıyor. 1993 yılında, Dünya Bankası sigaradan kaynaklanan hastalıkların maddi bedellerini, bu hastalıklar yüzünden oluşan iş kaybını, sigara tiryakilerinin kaybettiği iş gücünü, yangın kayıplarını ve sigaraya harcanın parayı hesaplayarak, tüm bunların dünya ekonomisine yılda net 200 milyar dolar kaybettirdiğini ortaya çıkardı. Ne yazık ki, bu kaybın yarısı gelişmekte olan ülkeleri kapsıyor.[4]

Bu nedenle büyük firmalar yeni pazar arayışları ile gelişmekte olan ülkelere yöneliyorlar. Tıpkı bizlere pazarladıkları pek çok çapurcu mal ve nükleer santraller gibi… İşte ülkemizdeki tekel özelleştirmesi de, bu yayılmacı yabancı şirketlere yapılan jestten başka bir şey değil. Özelleşen tekel ile sigara daha özenilen bir nesne haline döneceği açıktır.

Tekel’in özelleştirilmemesi için çok gerekçeler var. Bunların hepsini burada kısaca anlatamayız. Tümü tekellerin elinde olan bir sigara sanayinde sigara promosyonları insafsızca artacaktır. Sonuçta şurada hazineye girecek olan üç beş milyar doların bir kaç katı her sene toplumca sağlık harcaması olarak yapılacaktır. Bunu engelleriz diyecek olanlara bu güne kadar engelleyemediklerini hatırlatalım. Dava sonuçları dosyalarda duruyor. Üniversitelerde ve okul önlerinde bedava sigara dağıtmaktan, ilkokul çocuklarına sigara logoları içeren defterler ve marka sigaralarına benzeyen sakızlar üretmeye kadar neler var neler...[5]


[1] http://www.sigarabirakmamerkezi.com/list/list.asp?ktgr_id=394
[2] http://www.sigara.gen.tr/sigara_tarihi/index.html
[3] http://sigara.uzerine.com/index.jsp?objid=56
[4] http://sigara.uzerine.com/index.jsp?objid=56
[5] http://www.tayfunozkaya.com/panel/files/makaleler/japondevletiiyideturkiyemikotu.doc

İpsi Dixi ya da Evrime Çarpan Özgürlük

Dilaver Demirağ


Ortaçağda felsefe alanında yapılan birçok çalışmada genel de İpsi Dixi yani Usta Böyle Der biçiminde bir ekleme yapılırdı. Usta Aristo’ydu. O zaman felsefe için yegâne ve en büyük otorite Aristo’ydu. Aristo’nun ortaçağ felsefesindeki yeri bu yazının konusu olmadığı için bu konuyu es geçip bu örneğin felsefi bir tartışmada bir tür dogmaya dönüşmesine örnek olduğunu belirteyim.

Aristo öylesine büyük bir ustaydı ki onun düşüncelerine karşı çıkmak o dünyadan dışlanmak anlamına da gelebiliyordu. Bu nedenle uzun bir zaman Aristo’da Skolâstik Aristoculukda sorgulanamadı.

Radikal Gazetesinde geçmişte yer alan ve benim kaçırdığım için haberdar olmadığım bir haberi, bir vesile bugün okumam* bana bu konuyu yeniden hatırlama olanağı verdi.

Haberde “Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi tarafından 'türlerin doğal seleksiyon yoluyla evrim geçirdiğini reddeden yaratılış teorisinin, evrim teorisiyle eşit düzeyde bir bilimsel disiplin olarak okutulmasına kesinlikle karşı çıkması' istendi. Kararda, 'Dikkatli olmazsak, yaratılışçılık Konsey'in ana konusu olan insan haklarına yönelik bir tehdide dönüşecek' uyarısı yapıldı.” denilerek AKPM’nin evrim teorisinin okullarda ders olarak okutulmasına karşı çıkıldığı belirtiliyor. Bu olgu bile sorguya açıkken Radikal Gazetesinin haberi sunuş biçimi ve haberde yaradılışçılara yasak uygulanması gibi bir tutumu yansıtan haber kurgusu evrimin nasıl bir dogmaya ve özgürlük karşıtı bir tutuma dönüştüğüne iyi bir örnek. Haberin sunuş biçiminden etkilenen her okurun kafasında sanki evrim teorisine karşı çıkmak ve yaradılışçılık gibi bir anlayışı savunmak İnsan Haklarına Aykırı bir tutummuş etkisi yaratılmaya çalışılıyor. Haberin sunuluş biçimi (başlık ve spot, haber kurgusu gibi unsurlar üzerinden bu yoruma varmak olanaklı) gazetenin ne kadar angaje bir tavır içinde olduğunu ve haberciliği rakibi yok etme stratejisi gibi kullanarak gazeteciliği bir tür savaş aletine dönüştürdüğüne bir kanıt adeta.

Gazetecilikte malum haber tarafsız, yorum ise özgürdür. Yani gazete evrime karşı olabilir ama haber yaparken bu tutumunu yansıtması gazeteciliğin evrensel standartları ile uyuşmaz. Doğru olan haberi olabilecek en tarafsız biçimde sunarken, evrim taraftarlığının gazetenin yorumları içinde yer almasıdır. Ama gazete bunu yapmak yerine sanki evrime karşı çıkmak insan haklarına aykırı yani şiddet yanlısı, otoriter ve ırkçı vb olduğu, buna karşı çıkanların düşünce, ifade. Örgütlenme özgürlüğü gibi en temel insan haklarını ihlal eden devletler ile aynı konumda olduğu hatta bir tür alt okuma ile bu tür kişilerin Naziler gibi olduğu izlenimi yaratılıyor.

Yani gazete bizzat kendisi en temel insan haklarını ihlal ederek bir kesimi bir başka kesime karşı kışkırtmış oluyor. Türkiye’de gazeteciliğin evrensel standartları söz konusu olmadığından, yayın yönetmeninin keyfi uygulaması bu standartlardan daha önde olduğundan Radikal Gazetesi’nin bu tavrı olağan sayılabilir.

Haberde olan şey AKPM’nin evrim kuramı ile yaradılış teorisinin-yaradılış teorisi kabul edilmiş bilimsel standartlara uymadığı için-okullarda eşit bir görüşmüş gibi okutulmasına karşı çıkılarak, genç beyinlerin bilimdışı görüşlerin etkisine maruz bırakılması insan haklarına aykırı bulunmakta. Bu görüş elbette tartışılabilir ama sonuçta dayandığı argümanlar anlaşılmakta. Radikal Gazetesi ise kendi dogmatik laikçi anlayışı gereği yaradılışın okullarda okutulmasına değil bu teorinin çeşitli kamusal mekânlarda kendi görüşlerini halka açıklayıp kabul ettirme çabasın adeta insan haklarına aykırı bulmaktaymış gibi görünüyor.

Bir tezin bilimsel bulunmayıp, bilimsel olduğu kabul edilen ya da iddia edilen bir görüş ile eş tutularak okullarda okutulmasına karşı çıkmak ve insanların laik, özgür düşünceye dayanan bir eğitim alma hakkını savunmak bir şeydir, evrim dışında hiç görüşün kabul edilmemesi ve bu teoriye dönük eleştiriye hiçbir biçimde yer verilmeyişi, adeta evrimin bir tür devletsel resmi ideolojiye dönüşmesini istemek başka bir şeydir. Birincisi kabul ederiz ya da etmeyiz ama eğitimin insanlarda sorgulama yetisi geliştirmeye ve geleceğin özgür düşünceli yurttaşları için de bu okullarda dinsel inancın dogmaya dayanan akılcı olmayan biçimine yer verilmemesini talep ederek kendince bir demokrasi kavrayışı ortaya koymakta. İkincisi ise örneğine ancak Stalin Dönemi Rusyasında görülecek bir tutumla dinin adeta kökünü kazıma türünden bir arzuyu dışa vurarak bilimciliği bir tür resmi ideolojiye dönüştürmeye yeltenerek bilime eziyet etmekte, bilimi bir tür mutlak dogmaya dönüştürmektedir.

İlki batı tipi laiklik (evrimi eleştirmek, sorgulamak, kamusal mekânlarda evrim karşıtı fikriler sunmaya sınırlama getirmeksizin sadece devlet okullarında ders olarak okutulmasına sınırlama getirmeyi önermek biçiminde) ikincisi ise bizdeki dogmatik laiklik biçimine bir örnek oluşturmakta.

Laiklik mi Bilim Dini mi?

Türkiye’de laiklik denilen şeyin nasıl anlaşıldığını anlamak için, laikliğin bir tür rakip din olması ile din karşısında tamamı ile tarafsız kalmaya dayanan asıl laiklik olgusu arasında ayrımla başlamak gerekli ki Türk tipi laikliğin sorunlu doğası anlaşılabilsin.

Agnostizm insanın deneyimlere dayalı olan bilgisi neticesi bir Tanrı’nın varolup olmasının bilinemeyeceğini söylerler. Ki bence agnostizmin köken olarak ortaçağ felsefesindeki tümeller tartışmasında tümellerin bir addan ibaret olduğunu söyleyen nominalizme kadar gideceğini düşünüyorum.

“Kökeni eski Yunan'daki Sofistlere kadar uzanan agnostisizm kelime olarak eski Yunanca'daki agnostos, yani "bilinemez olan" kelimesinden gelir. Gerçekte, bir dinden ya da öğretiler bütününden ziyade bir konsepttir. "Bilinmezcilik" olarak tanımlanması, aslında dinlerin öne sürdüğü Tanrı anlayışının gerçekliğinin bilinemezliği değildir. Bu akım, insanın bilme yetisinin sınırlı olduğunu ve bu nedenle, görülebilenin ardındaki hakikati yakalayamayacağını savunur. Thomas Henry Huxley, agnostisizm'i tanımlarken insanların ölüm sonrası ve tanrının varlığı konularında akıl yürütmekten kaçınmaları gerektiğini söylemekle kalmamış, bu bakış açısından değerlendirildiğinde değillenemeyecek hiçbir önerme ya da yanlışlanamayacak hiçbir bilgi olmadığını da eklemiştir.”**

Bilinemezcilik ne ateistler gibi Tanrı yoktur diyip dine karşıt bir tutum içinde nede sonradan doğa dini olarak da bilinecek ve Pozitivizmle birleşen, Fransız Devrimi esnasında uygulanan din karşıtı Deizmden farklı olarak Tanrı karşısında bir tavır belirlemeyen bilimsel bilgi ile ne Tanrının varlığının, ne de yokluğunun ispatlanamayacağını ifade eden bir kuşkuculuktur. Bu nedenle de siyasal alandaki yansıması laiklik olmuştur. Siyasal yanı ile laiklik devletin dinler üstü kalmasını ve devlet alanının hiçbir dini tutum ya da inançla (buna teizm kadar ateizm ve deizim de dâhildir) belirlenmemesini savunur. Bu nedenle din işlerinin topluma ve inananlara bırakılarak, devletin din alanından bütünü ile çekilmesini önerir.

İşte Yeşillerin savunduğu Laiklik tam da budur. Yani dinle devletin kesin bir biçimde boşanması, hem de bir daha kesin kes buluşmayacak bir biçimde.

Buna karşılık bizde egemen olan laiklik ise dinin mümkünse vicdanlardan bile sürgün edileceği sadece devletin değil, bireylerinde laik olmasın talep eden bir laiklik biçimidir. Dini devletin denetimi altına verdiği için de devletin din alanına müdahil olduğu, taraf tuttuğu bir biçimi içerir.

Bu laiklik algısının kökeninde şüphecilik değil din olgusuna karşıt bir tutum alan deizm ve laiklik vardır. Aguste Comt’ta hayat bulan bu anlayışa göre insanlık üç evreden geçmiştir.

Birinci evre dini evre, ikinci evre metafizik evre, üçüncü evre ise pozitivist aşamadır. Bu evrede geleneksel dinler yok olacak yerini insanlık dini alacaktır. Tanrısının insanlık, peygamberlerinin bilim adamı ve mucizelerinin de bilimsel icat ve keşifler olduğu bu dinde

İnsanlar ibadet olarak insanlığın gelişimi için çabalayan şeyler yapacaktır.

İşte Fransız Devrimi esnasında gelişen bu tutum dini reddetmiştir. Deizm/yaradancılık dediğimiz anlayışa göre Vahiye dayanan dinler saçma ve yanlıştır. Tanrı evreni yaratmış ve sonra herhangi bir şeye karışmamıştır. Pozitivizm de din karşısında deistler ve ateistler gibi tamamı ile olumsuz bir konumda olduğundan laiklik dinin ortadan kalkması için bir vesiledir. Pozitivist laiklik anlayışına göre din sadece devletten değil bilimden, sanattan vb insani etkinliklerin tümünden de çekilmelidir. Jakobenlerce benimsenen bu görüş elbette Cumhuriyeti kuran irade tarafından da benimsense de fiilen uygulanmamış, onun yerine din devlet tarafından kontrol edilmiş ve din olgusuna karşı hasmane tavır almak yerine dinin belli bir yorumu esas alınıp, onun dışındakiler gayrı meşru sayılmıştır. Bu durum ise devleti dinden gelen tacizlere bir hayli açık, kıldığından laiklik sistemleşememiş hatta devletçe dogmatik bir biçimde kalıplaştırılıp mutlaklaştırılmıştır. Bugünkü AKP’nin kapatılma davasının bu olgu ile çok yakın bir bağı olduğunu söylemek de mümkündür.

Türk tipi laiklik ve Yeşillerin Laiklik konusundaki farklı bakışı uzun bir konu, başka bir yazıda buna kapsamlı olarak değineyim.

Evrime Çarpan Özgürlük

Buraya kadar batılı laiklik biçimi ile kıyaslayarak Türkiyelin laiklik biçimini ele aldım. Ama bu AB’nin kararının sorunsuz olduğu anlamına gelmiyor. Bilim ve Laiklik ilişkisi de başka bir yazı konusu olduğundan dahası evrim teorisinin konumu da ayrıca ele alınmayı gerektirdiğinden ben bu olgulara değil daha çok bu karara yansıyan sorgusuz bilimsellik mantığına kısaca değineyim. Öncelikle Avrupa Komisyonu Parlamenterlerinin konuya bakışı bilimin laikleşmesini öneren Aguste Comte ile aynı paralelde yani pozitivist olduğunu söyleyebilirim ki post modern çağda bu erkek modern laiklik kavrayışı hayli yetersiz kalmakta. Bu mantığın aşırı yorumu Celal Şengör’de örneğini gördüğümüz dindar insanların bilimle ilgili her şeyden uzak kalması gerekir gibi dogmatik bir yorum olacaktır. Oysaki demokratik çoğulculuğun bilim alanından uzak tutulması bilimin demokratik bir yönelim almasının ve bir tür uzmanlık iktidarına dönüşerek bilime esas tacizde bulunan kapitalist sponsorluk mantığının ise tamamı ile sorgusuz kalmasına neden olmakta.

Eğer bilim alanının doğası gereği sorgulanabilir ve eleştiriye açık bir alan olduğunu düşünüyorsak evrim teorisinin yaradılışçılık meydan okumasına karşı imtiyaz talep etmemesi gerekir. Oysa burada bilim insanı olmayan bir takım siyasi özneler bilimsel olma iddiasındaki bir teoriyi sorgulamadan, eleştiriden azade kılarak bir anlayışa imtiyaz tanımaktadır. Bunun çoğulcu olmayan tersine bir tür bilimci despotluk biçimi olduğundan rahatlıkla söz edilebilir.

Kaldı ki eğitim sistemini vergileri ile ayakta tutan bir sistemden söz ediyorsak eğitimi finanse eden yurttaşların müfredat konusunda müdahil olma hakkı da elinden alınmakta ve eğitim bir tür kast sistemine dönüşmekte. Oysaki eğer dindar insanlar da eğitimi finanse ediyorsa eğitimde kendi inanç sistemini yok sayan bir teorinin en azından kendi inançları ile bilim arasında bir uzlaşma sağlamış bir alternatif teoriye yasak koyması demokrasinin ruhuna aykırı bir işlem biçimi almaktadır. Eğer demokrasiden söz ediyorsak toplumun tercihlerini de dikkate almaktan, onların da taleplerini yansıtan bir sistemden söz ediyoruz demektir. Oysa bu karar gayrı demokratik bir karar biçimi alarak ifade özgürlüğünü sınırlandırmaktadır. Bu durumda AB’nin demokrasi konusunda örnek alınacak bir vaat edilmiş toprak olduğu söylenebilir mi. Dahası bu tavrın demokrasi ile laiklik konusunda bize tavsiyelerde bulunan bir kurumun kötü örneklik teşkil ettiğini söylersem abartmış mı olurum. Kısacası demokrasi konusunda daha çok yolumuz var. Tam bir demokrasi için bilimde de çoğulculuğa kapı açmak gerekiyor. Bu olmadıkça demokrasi denen şeyin toplumun değil bürokrasinin iradesi olduğunu söylemek sanırım radikal demokratların en haklı eleştirisi olacaktır.


* 07/10/2007 RADIKAL http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=235059
** http://tr.wikipedia.org/wiki/Agnostisizm

Yiyip de Bitiremediğimiz Dünya

Efe Göktoğan

Dünyalı bir aile bir haftada ne yer? Bu sorunun cevabını arayan Peter Menzel ve Faith D'Aluisio yaptıkları araştırmanın sonucunda "Hungry Planet" (Aç Gezegen) isimli kitabı yazmışlar. İşten o kitaptan size görsel bir özet...

Almanya: Melander Ailesi
Haftalık Gıda Harcaması: $500.07

Lüksemburg: Kuttan-Kasses Ailesi

Haftalık Gıda Harcaması: $465.84

Fransa: Le Moines Ailesi
Haftalık Gıda Harcaması: $419.95

Avusturalya: Brown Ailesi
Haftalık Gıda Harcaması: $376.45

Kanada: Melanson Ailesi
Haftalık Gıda Harcaması: US$345

Amerika Birleşik Devletleri: Kuzey Carolina'lı Revis Ailesi
Haftalık Gıda Harcaması: $341.98

Japonya: Ukita Ailesi
Haftalık Gıda Harcaması: $317.25

Grönland: Madsen Ailesi
Haftalık Gıda Harcaması: $277.12

İtalya: Manzo Ailesi
Haftalık Gıda Harcaması: $260.11

İngiltere: Bainton Ailesi
Haftalık Gıda Harcaması: $253.15

Amerika Birleşik Devletleri: Texas'lı Fernandezes Ailesi
Haftalık Gıda Harcaması: $242.48

Kuveyt: El Haggan Ailesi
Haftalık Gıda Harcaması: $221.45

Meksika: Casales Ailesi
Haftalık Gıda Harcaması: $189.09

Amerika Birleşik Devletleri: Kaliforniya'lı Caven Ailesi
Haftalık Gıda Harcaması: $159.18

Çin: Dong Ailesi
Haftalık Gıda Harcaması: $155.06

Polonya: Sobczynscy Ailesi
Haftalık Gıda Harcaması: $151.27

Türkiye: Çelik Ailesi (İstanbul)
Haftalık Gıda Harcaması: $145.88 (198.48YTL)

Guatemala: Mendoza Ailesi
Haftalık Gıda Harcaması: $75.70

Mısır: Ahmed Ailesi
Haftalık Gıda Harcaması: $68.53

Moğolistan: Batsuuri Ailesi
Haftalık Gıda Harcaması: $40.02

Hindistan: Patkars Ailesi
Haftalık Gıda Harcaması: $39.27

Ekvador: Ayme Ailesi
Haftalık Gıda Harcaması: $31.55

Mali: Natomos Ailesi
Haftalık Gıda Harcaması: $26.39

Bhutan: Namgay Ailesi
Haftalık Gıda Harcaması: $5.03

Çad: Aboubakar Ailesi
Haftalık Gıda Harcaması: $1.23

Bu Ülke Barışa Çok Borçlandı!

Mustafa Cevdet Arslan

Beyaz güvercinler bu ülkede fazla uçamıyor.

Kendi güvercinlerini de, komşu güvercinleri de yok ediyor.

Bu ülkenin ne siyasi yaşamı ne günlük yaşamı barışa şans tanımıyor.

Değişmesi gereken en temel şey bu insanı insanlıktan çıkartan ortam;

Çözüm; HER ALANDA BARIŞ'A ŞANS TANIMAK!

Geriye heykelini dikmek kaldı!

http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=253191

YAŞAR ANTER

MUĞLA - Türkiye Cumhuriyeti, Bodrum'un Güllük Körfezi Pina Yarımadası'nda izinsiz olarak denizi dolduran şirkete bir de plaket verdi.
'Turizme yaptığı katkılardan ötürü' MNG Holding'e verilen plaketi, "Denizi doldurduk, cezamızı bekliyoruz. 30 yıllık, büyük bir şirketiz. İzni nasılsa alırız" sözleriyle şimşekleri üzerine çeken firma yetkilisi Sinan Karaağaçlı aldı.
Üzerinde "Ülkemiz ve ilçemiz turizmine yapmış olduğunuz katkılardan dolayı teşekkür eder, saygılar sunarım. Kaymakam Bahattin Atçı ve Kültür ve Turizm İlçe Müdürü Yusuf Demir" yazılı plaketi Güllük Belediye Başkan Yardımcısı Selçuk Orkun sundu.
Milas Kaymakamı Atçı'ya göre ceza kestiği şirkete ödül vermesinde sakınca yok: "İlçe Turizm Müdürlüğü 20 kişiye plaket verecekti. Listedekileri törende öğrendim. Bu şirkete ödül verilmesinde bir sakınca yok. İstihdam yaratan tüm şirketlere bu ödülleri verdik. Ancak bu şirketin yasadışı işlerinin karşısında olmaya devam edeceğiz."
Şirketin bugüne kadar karşılaştığıysa 21 bin 500 YTL'lik komik ceza oldu.
Orman içinde 85 dönüm alanı, beş yıldızlı, 1200 yataklı turistik tesis yapmak için 49 yıllığına kiralayan şirket, şubat ayında çalışmalara başlamıştı. Şirketin inşaattan çıkan molozları, planda görünmesine rağmen henüz izin alınmayan dolgu için denize döktüğü anlaşıldı. Kaymakamlık ve Çevre Müdürlüğü toplam 21 bin 500 YTL ceza kesti. 13 Mart'a uyarılan şirketin makineleri ancak 24 Mart akşamı durdurulabildi.
Çevreciler "Denize çöp poşeti atana 5 bin YTL ceza kesiliyor" diye isyan ederken, Kaykamam Atçı 31 Mart günü yaptığı açıklamada "Asıl ağır ceza adli yargılamayla ortaya çıkacak. Çalışmayı durdurduk. 30 gün içinde yasal izin almazlarsa döktükleri molozları geri aldıracağız" demişti. Yasal izin için verilen süre 25 Nisan günü sona erecek.