Sayı 4

Demokrasi Şart Mıdır?
Muhsin Kemal Şimşek


Bu ülkede bir zamandır yine iktidarı elinde tutanların, bir kısım dayatmalarını toplum nezdinde meşrulaştırma uğraşlarına ve bu durumdan rahatsız olan muhalefetin/karşı iktidarın da hükümetin uygulamalarının anti demokratik olduğu yönündeki feveranlarına tanık olmaktayız.

Muhalefeti karşı iktidar olarak ifade ediyorum. Zira şu an sözünü ettiğimiz gündemde, şimdiye kadar hiç olmadığı kadar açık olarak görüldüğü üzere, muhalefet edenler iktidara karşı halkların değil, kendi iktidarlarının çıkarlarını ve tehlikeye düşen mevzilerini savunmaktadır. Yazının devamı için tıklayınız...

---

Haberiniz Olsun!

Osmaniye'de Üniversal Çimento Fabrikası Uçurtma Şenliğiyle Protesto Edildi (Yeni!)

Gençlere Yonelik Uluslararası Fotoğraf Yarışması - FYEG (Avrupa Genç Yeşiller Federasyonu), "Keep it Cold" kampanyası kapsamında iklim değişikliğini konu alan bir fotoğraf yarışması düzenliyor.

KEG nükleer eylemdeydi! - TASAM'ın düzenlediği Hilmi Güler'in de katılımı beklenen ancak gelmediği nükleer enerji toplantısı KEG eylemcileri tarafından protesto edildi.

---

Son Çılgınlığımız: Nükleer Enerji - Derya Özgüzel
Savaşlar çıkardık yetmedi, farklı ırkları yok etmeye kalktık hevesimiz kursağımızda kaldı, karakollar icat ettik, gündelik stres atma mekanları haline geldi, onlarca türü katletme becerisini bile gösterebildik. Dahası pek çok yıkım; macera filmlerimizin konusu oldu, matah kılıflara büründürüldü. “Güç” ün, kıyım ve şiddetle sağlandığı saplantısı bizlere görsel ve yazılı basınla aşılandı.

Gücün Çekirdeği - Dilaver Demirağ
Türkiye yaklaşık 10 yıl önce ciddi bir nükleer dayatmayı turnikeden dönerek atlattı. Ama her bakımdan Özal’ı taklit eden ve iktidarını küresel güçlere dayanarak sürdüren AKP hükümeti, bu kirli mirası sahiplenmede bir beis görmeyerek, nükleer pazarlıkta Türkiye’yi iştahı kabarık şirketlerin önüne pey akçesi olarak sürdü.

Bu Sene Sahibi Var - Efe Göktoğan
Geçen sene şubat ayında "Yerel saatlerin farklılığı gözetilmeksizin bütün dünyada 1 Mart 2007 Perşembe akşamı, 19.55-20.00 saatleri arası tüm enerji kaynakları kesilecek… Amaç, bütün dünyada yaşanacak bu 5 dakikalık kesintiyle meydana gelecek enerji tasarrufuyla karar mercilerinin dikkatini çekmek." satırlarıyla bizleri eyleme çağıran sahipsiz e-postalar dolaşıyordu ortalıkta.



Toplumların Geçmişleriyle Yüzleşmesi - Savaş Çömlek
Geçmişle yüzleşme, artık günümüz siyasi tartışmalarında, sorunları olan ya da hastalıklı yönleri bulunan bir toplumun sağaltılmasına ilişkin bir yöntem olarak öneriliyor. Şiddetle baş edemeyen, şiddetin olağanlaşmasına seyirci kalan bir toplumun sağlıklı olduğunu düşünmek hiç mümkün değil.


Türkiye Cumhuriyet Olabilir mi? - Mustafa C Arslan
Bu halkın kendi kendisini yönetebilme mücadelesinin Türkçesidir;
1878 – 1908 Osmanlı’da başlayan yenileşme 1923’te Cumhuriyet’in ilanıyla yeni bir boyut kazandı ama tepeden gelen niteliği halkla buluşma sürecini zorunlu kılıyordu. Çünkü ilan edilen Cumhuriyet kendi anlamına göre şekillenene kadar içinde kendi gerilimini de taşıyordu.



Gladyatör Oyunları ve Katledilen Doğa / İnsanlık - Derya Özgüzel
Söz felsefeden, çağdaşlıktan açılınca hep Antik Yunan anılır da “çevre” olunca anılamaz mı? Net bir şekilde ben bu soruya “evet - doğal çevreyi koruma konusunu biraz da Antik Yunan’dan günümüze açılan bir perspektifle değerlendirebiliriz diyorum.

Bir İşçi Sınıfı Hareketi: Yeşil Yakalı İşçiler - Aysen Ataseven
Geçtiğimiz hafta The New York Times’ta ilginç bir haber yer aldı. Mavi ve beyaz yakalı işçilerden sonra “yeşil yakalı” işçiler kavramı ortaya atılmış durumda.

---

İnsanlık Rapsodisi - 1. Kısım - Kaan Benli / Ayten Aydın

Red Kit - Osman Yorgun

Küresel Isınma - Funda Can Annaç

Medya Gagalama Nedir? Neye Yarar?

Medya Gagalama ilginizi çeken haberleri bize göndererek, içeriğini sizlerin oluşturduğu bir sayfadır. Bu sayfanın bir amacı da haberler hakkında tartışma mekanı olmaktır.

Bu sayfada yayınlanan haberlerde konu, kalite ya da Yeşil düşünceye uyumluluk gibi kriterler aranmaz.

Yorum göndermek isterseniz, ilgilendiğiniz haberin altındaki konuşma balonuna tıklayarak gelen pencerede yorumunuzu yazabilirsiniz. Yorum yazabilmek için üye olmak gerekmemektedir. (İsimsiz seçeneğini seçerek kaydolmadan anonim mesajlar bırakabilirsiniz.)

Küresel Isınma

Funda Can Annaç


Su gibiyim diyemem
Su kendine yetmeyi bilir
Oda sıcaklığında
Bense kutuplardayım

Baktığım her şey buz
Oluyor bu yüzden
Sıkışıyor, bulutlanıyor
Vermek istemiyor günah gibi
Acımasızlığını

Belki de tam sırası
Yağmuru düşlemenin
Susup dinlemek
Kimsenin tanımadığı bir baharı
Ve unutmak, unutmak, unutmak...
Bembeyaz
Kar fırtınalarını

Uğultular, uğultular... Hadi usulca susun
Müzik başlayacak

Her yanı yıkayıp temizleyen yağmur
Kafamın içini bile avcuna alır
Hadi silinsin bir anda çoğalıp
Kaybolan halkalar
Su, gürül gürül aksın aksın aksın
Kendini göstersin kendini görünceye kadar
Durmasın

Yerle bir olurken
Süslü püslü buzdan saçaklar
Üzülmeyeceğim üzülmeyeceğim

Bahar sabahında bile olsa
Korkuyorum fakat
Fütursuz bir güneşin
Doğmasından

Niye
Tam erimişken buharlaşsın ki
Tabiat?

Güneşi Kötülüğe Sevk Eden
Kim?

Red Kit

Osman Yorgun


Yeni Red Kit’ler lazım
Dünya iklimi üzerinde akbabalar gibi dolaşan, iklim daltonları ile mücadele etmek için

Yeni Red Kit’ler lazım
Sınırlı kaynakları, baba ocağı gibi sahiplenen, aklığı meçhul, babalığı daim ve zalim akbabaları ürkütmek için

Yeni Red Kit’ler lazım
Tabiat Ana’ya kol kanat germek için çabalayanlara karşı, kanatlarını yerlere indirerek, külhanbeyi adımlarıyla yaklaşan; akı bok, babası çok akbabaları temizlemek için

Yeni Red Kit’ler lazım
Ellerinde şerit metreler, yok edecekleri doğanın kalıbını ölçüp biçen, kalıbının adamı olmayan, cenaze levazımatçısı, kefen renkli babaları geldikleri yere gömmek için

Yeni Red Kit’ler lazım
Gölgeleri, karabasan gibi dünyanın ikliminin, suyunun, toprağının, yoksulunun, canlısının üzerine çökmüş banknot babalarını, sahte matbaalarında basmak için

Yeni Red Kit’ler lazım
Düldülleri şaha kaldırmak için
Rintintinleri uyandırmak için
Dünyanın üzerindeki akbabaları
Gölgelerinden hızlı silah çekip vurmak için

Bir İşçi Sınıfı Hareketi: Yeşil Yakalı İşçiler*

Aysen Ataseven


Geçtiğimiz hafta The New York Times’ta ilginç bir haber yer aldı. Mavi ve beyaz yakalı işçilerden sonra “yeşil yakalı” işçiler kavramı ortaya atılmış durumda.

Güneş panellerinin kurulumu, biyoyakıt ve hibrid araç üretimi, dev rüzgar tribünleri inşası gibi çevreye zarar vermeyen işler için “yeşil işler” ve bu işlerde çalışan işçiler için “yeşil yakalılar” terimi kullanılıyor. Bunu şimdilik bir proje olarak değerlendirmek mümkün görünüyor. Bu proje doğaya uyumlu yaşamın yanı sıra, deniz aşırı ülkelerdeki ucuz emek gücünün gelişmiş ülkelerde yol açtığı işsizlik sorununa çözüm olabileceliği düşüncesiyle de destek buluyor.

Projenin arka planında yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımının artırılması yatıyor. Yenilenebilir enerjiye yönelmek, bu alanda yeni yatırımlar (yani yeşil işler) ve böylece çalışanlar için yeni iş alanları (böylece yeşil yakalı çalışanları) yaratmak demek oluyor.

Haberde de hükümetlerin alternatif enerji kaynaklarından da faydalanarak artırmayı hedefledikleri enerji arzı için yenilenebilir enerjinin de ciddi bir alternatif olduğu belirtilerek, yeşil işlerin artacağı öngörülüyor.

Bir taraftan da hangi işlerin “Yeşil işler” olduğu tartışması sürüyor. Örneğin, Birleşmiş Demir İşçileri örgütü ve çevreci bir sivil toplum kuruluşu olan Sierra Klübü ortaklığı ile kurulan Mavi Yeşil İttifakı (Blue Green Alliance ) yöneticisi Dave Foster, 10 yıl önce verimsiz otomobil üretiminde kullanılan demir, bugün rüzgar panelleri üretiminde kullanıldığında, demir madenciliğinin de “yeşil” bir iş olacağını iddia ediyor.

Yenilenebilir enerjiyi desteklemek ve işçiler adına yoksullukla mücadele amacıyla hareket eden Herkes İçin Yeşil (Green for All) organizasyonu başkanı Van Jones, meseleye ilginç bir perspektiften yaklaşarak, yeşil işlerin ucuz emek gücü olan ülkelere yaptırılmasının (outsourcing) zor olduğunu dile getiriyor. Bina yalıtım ve havalandırma düzenlemelerinin “outsource” edilemeyeceğini belirten Jones, konuya gelişmiş ülkelerdeki emek gücü açısından ilginç bir boyut katıyor.

Pittsburgh’da (ABD) Mart ayının başında düzenlenen “Yeşil İşler” konferansına 800’den fazla kişinin katıldığı belirtiliyor.

Haberi kaleme alan muhabirin görüşlerine göre, tartışmada iki temel cephe oluşmuş durumda: Bir tarafta işçi sendikaları ve çevreciler, diğer tarafta muhafazakarlar ve petrol endüstrisi temsilcileri yer alıyor. Yeşil taraftarlar iklim değişikliğine yönelik alınacak tedbirlerde zaten çok geride olan ve Kyoto sürecinin dışında kalan ABD hükümetinin yeşil işleri (green jobs) desteklemesi gerekliliğini savunurken, muhafazakarlar devletin piyasaya müdahala etmemesi gerektiğini savunarak, konunun serbest piyasa ekonomisi kuralları içerisinde çözümlenmesi gerektiğini düşünüyorlar . Buna karşılık yeşil cephe ise petrol şirketlerinin enerji piyasasındaki hacmine ve lobi gücüne dikkat çekerek, bu durumda “yeşil” yatırımların devlet müdahalesi olmadan ayakta kalamayacağını dile getiriyorlar.


* Bu yazı 26 Mart 2008’de The New York Times gazetesinde yayımlanan makaleden derlenmiştir.

Yeşil Gazete Nereye Koşuyor?

Efe Göktoğan


Yeşil Gazete'yi çıkartma kararı alıp deneme sayısını yayına koymamız arasında bir hafta gibi kısa bir süre vardı. Ben bu yazıyı yazarken 4. sayının içeriği düzenleniyor. Bu kadarcık süre içinde bile olan biten şeyler ve şeffaflık güdüm bana bir an önce ne yaptığımızı, neden yaptığımızı ve iş yapış şekillerimizi tartışmaya açmamız gerektiğini gösteriyor.


Ne yapıyoruz?

Yeşil Gazeteyi internet üzerinden haftalık olarak yayınlıyoruz. Aslen gazete yayınlamak için tasarlanmamış olan Blogger altyapısını kullanıyoruz. Yeşillerden olan ve yazı gönderen insanları yazar listesinde, Yeşillerden olmayanları ise konuk yazar listesinde sunuyoruz.

En çok fikri yazılar yayınlıyoruz. Herhangi bir konu kısıtımız yok. Ancak editöryal kadromuz yazıları şeklen inceliyor.

Haber derlemeleri yapıyoruz, internette gözümüze çarpan haberleri tartışmaya açıyoruz. (Ancak verimli tartışmalar henüz oluşamadı.) Eğlenceli olmasına çalıştığımız içerikleri ayrı bir başlık altında sunuyoruz. Yeşillerin kendilerine dair haberler sunuyoruz.

Daha teknik içerik olarak da sevdiğimiz diğer internet sitelerinin linklerini veriyor, takip ettiklerimizin en son girdilerinin başlıklarını sunuyoruz. E-bülten marifeti ile insanlara abonelik-vari bir hizmet sunuyoruz. Okuyucuların yorumlarını onaylayarak yayınlıyoruz. Yeşil gazetenin kendisi hakkında tek soruluk bir anket ile beğeniyi ölçmeye çalışıyoruz. Tüm kullanıcıların sitenin trafiğini takip edebileceği bir istatistik hizmetine üyeyiz.


Neden yapıyoruz?

Başlangıçtaki fikir Yeşillerin sesi olabilecek bir mecra yaratmaktı. Şimdiye kadar olan biten ise insanların fikirlerini paylaştığı, bir kısım haber veren, ancak Yeşillere dair içeriği fakir olan bir internet sitesi sunmaktan ibaret.

"Yeşillere dahil olan bireylerin kişisel fikirlerini ortaya koyduğu ancak, Yeşiller ve Yeşil hareket hakkında fikir sunulmayan bir ortam Yeşillerin sesini iletmiş olur mu?" Ve özünde de "Yeşillerin sesi olmak ne demektir?" sorularını bir noktada yanıtlamak gerekecek.


Nasıl yapıyoruz?

Savaş, Mustafa, Aysen, Nurhan, Gültekin, Muhsin, Ben ve Dilaverden oluşan bir editöryal grubumuz var. Herkes zamanı yettiğince çalışıyor grupta. İnsanlar yazılarını genellikle bana gönderiyorlar, ben editöryal grupla paylaşıyorum. Redaksiyon yapıldıktan sonra, yazıların ne düzende yayınlanacağını konuşuyoruz.

Temelde yazılar arasında bir hiyerarşimiz yok. Güncel yazıları biraz daha üstte, haberleri bir grup halinde ve Yeşiller hakkında yazılanları ise Yeşiller ikonunun olduğu yerden yayınlıyoruz.


Peki 4. sayıya gelene kadar neler oldu?

Bir kaç yazıda editörler olarak yazarından ufak tefek düzeltme talep ettik.
Bir yazının orjinal olmadığını farkettik ve yayınlamadık.
Başlangıçta sahip olmadığımız haber içeriğini büyük oranda derleme haberler ile doldurmaya başladık.

Orjinal haber içeriğinin etkisini gördük. Gazetenin yeni sayısının çıktığı gün ve onu takip eden gün yüksek trafik alıp devam eden günlerde trafiğin dramatik bir şekilde düştüğünü gözlemliyorduk.

Lakin ayın yirmisekizinde 240 trafik aldığımız gün gazete yeni yayınlanmamıştı. Ancak o gün yaşadığımız trafik zıplamasının tek nedeni KEG'in anti-nükleer eyleminin tarafımca çekilmiş olan görüntülerini yayınlıyor oluşumuzdu. Ekşi Sözlük'te tartışılan bu eylemle ilgili internetteki yegane görüntüyü yayınlıyor oluşumuz bizi bir anda Ekşi Sözlük camiasına tanıttı.

Ancak internet'te okuyucu sadakati sağlamak da güç bir mesele. Orjinal haberlerin arkası gelmeyince grafikte de görüldüğü üzere yine daha önceden sahip olduğumuz okuyucularla baş başa kaldık.

Biz profesyonel gazeteciler değiliz. Dolayısıyla orjinal haberler yapmamız pek olanaklı olmuyor, üstelik nasıl yapacağımız konusunda da donanımlı değiliz. Bu nokta da "haber yapmaya uğraşmalı mıyız?" sorusu sorulabilir.

Bu fikir jimnastiğine önümüzdeki sayılarda Yeşil Gazetenin tarafsız haber yapmıyor olmasından, tarafsızlıktan ve bir eylem yöntemi olarak gazete çıkartmanın değerlerinden bahsederek devam etmek istiyorum.

Türkiye Cumhuriyet Olabilir mi?

Mustafa C Arslan


Bu halkın kendi kendisini yönetebilme mücadelesinin Türkçesidir;

1878 – 1908 Osmanlı’da başlayan yenileşme 1923’te Cumhuriyet’in ilanıyla yeni bir boyut kazandı ama tepeden gelen niteliği halkla buluşma sürecini zorunlu kılıyordu. Çünkü ilan edilen Cumhuriyet kendi anlamına göre şekillenene kadar içinde kendi gerilimini de taşıyordu.
Tüm sancılarıyla darbeler, bu gerilimin çözümüne geçit vermeme yolundaki tepeden inmeci devlet geleneğinden kaynaklanıyordu…


Şu dikta özlemcilerinin hayalleri ne kadar dar; 12 Eylülsüz devlet düşünemiyorlar.

12 Eylül darbesiyle birlikte topluma şırınga edilen islamcılık ters tepti ve kontrolden çıktı. Sol’u ezmek için gelen 12 eylül rejimi bu kez “hükümet olsalar bile iktidar dışında kalanları” kontrol altına almak için tasviye edilmekten sürekli kaçınıldı… Gelen hükümetlerin hiçbirine derin devletli bürokratik yapı demokratik açılımlar yapma olanağı tanımadı.. TBKP’nin yarım bıraktığı açılımlardan esinlenmeyi de iyi bilen AKP, Fazilet’in ardından Avrupa Birliği rüzgarını ardına almayı başararak, sivilleşme yolunda önemli bir güç haline geldi ve hükümet oldu…

Ordu başlarını değiştirme yollarını da elde etme çabalarına yani Cumhurbaşkanlığını da alma çabalarına karşı kılıçlar çekilerek muhtıralarla ve Anayasa Mahkemesi'nin 367 kararıyla da yetinilmeyerek meydanlarda yüz binlere hissettirilen korku aracılığıyla Türk bayrağı sallattırıldı.


Seçim öncesi Anayasa Mahkemesi Cumhurbaşkanını AKP’nin belirlemesine “evet” dedi ama;

Sallanan bayrakların ardından apar topar seçime gidildi; Ne seçilecekti? Yönetme yetkisi vereceğimiz milletvekillerini mi seçecektik yoksa aslında bize dayatılan Sahte Sol CHP'yi mi, Sahte Demokrat Partiyi mi yoksa şeriatçılığıyla korkutulduğumuz- demokrasi için bir olanak olarak ortaya çıkan ama çevre katliamcısı AKP'yi mi?

Seçimler programların değil korkuların ön plana çıkarıldığı bir karakter taşıyordu ve bu nedenle öncelikle bu korku faktörünün ortadan kaldırılması gerekirdi. Programatik karakterde olmadığı ölçüde bu seçimler demokratik olma şansını da yitiriyordu... Seçimleri KİM kazanırsa Demokrasi kazanmış, Halk kazanmış olacaktı? Çevre katliamları duracaktı? Seçimlerde DTP ve Ufuk Uras meclise girdii ama yeni demokratik, sivil barışçı, ekolojist bir alternatife olan ihtiyaç gün gibi ortadaydı ve bu alternatif oluşamamıştı…


Halk alternatifsiz bırakılarak Hükümet AKP’ye hediye edildi,

Hükümet alternatifsizlikten bir kez daha AKP’ye teslim edilmişti. Bu durumdan yine de demokratikleşme için adım atma şansı yakalanabilir miydi? Anayasa değişikliği üzerine bir uzlaşma sağlanırsa bu önemliydi işte..

Türkiye’nin demokratikleşmesinin yolu tüm parti ve bağımsız adayların seçimlerden hemen sonra ilk iş olarak yeni bir sivil anayasa oluşturulması için harekete geçmeleri olabilirdi. TOBB ve AKP sivil bir anayasa için taslak hazırlığı yapar oldu... Yeşillerin organize ettiği 6. Yeşil Diyalog Toplantılarında panelist olarak konuşma yapan Tarhan Erdem, şart bile koşulmaksızın 12 eylül anayasasını AKP değiştirmek isterse sırf bu tepeden inmeci anayasayı yok etmek ve bir an önce sivil bir anayasaya kavuşmak için destek verilmesinin doğru olacağını söylüyordu.


Sivil bir anayasa gündemden ve halktan birden IRAKLAŞTI;

Anayasa tartışmaları hızlandı. Ergenekon operasyonu başladı. Ama AKP sivil bir anayasa konusunda yavaş davrandı, Hrant Dink cinayeti soruşturmasında ağırdan aldı… MHP araya Türban’ı soktu. Genelkurmay Irak içlerine orduyla girmeyi… Demokratik Reformları ağırdan alan ama Sağlık Reformunu sağlığa zararlı biçimde ele alan AKP uyarı greviyle sarsılmışken kapatma davasını kapısında buldu!..

Halkı sopayla gütmeye kararlı kim ve ne olursa olsun hangi anlayış olursa olsun aslında onun karşısında durmak; cuntacılığı, darbeciliği deşifre etmek gerekliliği ortaya çıktı. Bunu söyleyenlere karşı, doğru söyleyenleri dokuz köyden kovmaya ortalığı bulandırmaya çaba sarfedilir oldu!
Aaa!.. Siz demokrasi diyerek AKP’yi mi savunuyorsunuz! Çoğunluğun diktasını mı savunuyorsunuz! Bu AKP'nin rejimin dışından gelip iktidara ortak olmasının hazmedilememesidir.

Başbakan R. Tayip Erdoğan, bu Türkiye’yi İran'a benzetip ne yapsın? Daha mı kazançlı olur bu?
Sermaye hareketleri yoğunlaşan bir Türkiye'nin durgun bir İranlaşmaya tercih edildiğini söyleyenlere hangi altyapısal çıkarımla inanılır ki? Kimseyi kandırmaya kalkışılmasın..

Şu sıralar yeşillerin alanında yeni bir CHP inşasına girişilmeye başlandı. AKP’ye karşı salt şeriat istiyor söyleminin inandırıcılığını yitirmeye başladığı şu günlerde çevrecilik, kültürel ve tarihi varlıkların yağmalanması konuları AKP’ye karşı ilk kez ciddi muhalefetin izlerini taşıyor…


Türkiye Cumhuriyet olabilir;

Tüm bunlar, Türkiye'nin politik bir arınmaya ve yenilenmeye duyduğu ihtiyacın göstergesidir. Yoksa CHP'nin tepeden inmeci modernleşmeciliği karşısında AKP'nin aşağıdan yukarı modernleşmeyi getirmiş olduğu ayan beyan ortadadır. Şimdi ortada buluşma durumu yaşanıyor.

Bu konu çok tartışılacak ve artık herkesin görüşlerini ortaya koyup nefesinin gerçeği açıklamaya yetmediği yerde dinlemeyi becerebilmesi, ideolojilerini politikalarını gözden geçirmesi Türkiye'nin yararına olacaktır, halkın yararına olacaktır. Sovyetler kendi tepeden inmeci yapısıyla nasıl hesaplaştıysa bu süreci Türkiye de yaşıyor ve halkın kendini yönetebildiği bir rejime kavuşmakta ileri adımlar atmasına olumlu katkılar olacak bir döneme girmiş bulunuyor. Artık karanlık bir şey kalmıyor.

Olaylara ilericilik gericilik açısından yaklaşmak yerine, Cumhuriyetin gerçekten bir halk yönetimi olarak tesis edilmesinin olanakları açısından olan biteni değerlendirmek daha uygun olacak.

Bu Sene Sahibi Var

Efe Göktoğan


Geçen sene şubat ayında

"Yerel saatlerin farklılığı gözetilmeksizin bütün dünyada 1 Mart 2007 Perşembe akşamı, 19.55-20.00 saatleri arası tüm enerji kaynakları kesilecek… Amaç, bütün dünyada yaşanacak bu 5 dakikalık kesintiyle meydana gelecek enerji tasarrufuyla karar mercilerinin dikkatini çekmek."

satırlarıyla bizleri eyleme çağıran sahipsiz e-postalar dolaşıyordu ortalıkta.

1 mart geldi. Kimileri eyleme katıldı, kimileri katılmadı. Fakat kimse bu işten hiçbir şey anlamadı. 2 mart 2007 sabahı gazeteleri taradığımda Radikal gazetesinde şöyle bir haberle karşılaştım:



"…eyleme vatandaşlarca uyulmasa da İstanbul'daki İş Kuleleri, ışıklarını söndürdü."

Sonnra yaptığım internet taraması olayın daha garip bir yüzünü görmemi sağladı. Bu eylemin aynısı 1 şubat 2007'de Fransa'da gerçekleşmişti. Türkiye'de eylem fikrini alıp sadece tarihi 1 Mart olarak duyuran bir grup kendini zeki zanneden "çevreci", iyi niyetli insanlara maymun olma, İş bankasına da çevrecilik şovu yapma şansı sunmuş oldu.

Kimin organize ettiği, ne hedeflendiği, sonucunun ölçülüp ölçülemediği, katılımın ne kadar sağlandığı hakkında hiç bir fikir sahibi olunamayan bu "eylem"in bir benzeri önümüzdeki günlerde gerçekleşecek.

WWF'in organize ettiği eylem geçen yıl 31 mart'da Sydney'de gerçekleşmişti. Sonuçları ölçüp, yayınlayan, WWF bu yıl eylemi küresel ölçekte deniyor. WWF Türkiye'nin internet sayfasında ise eylemle ilgili olarak sadece eylem duyurusu ve katılacağını açıklayan kuruluşların bir listesi var. Eylemin takibinin nasıl olacağı ve Türkiye'deki sonuçlarını öğrenip öğrenemeyeceğimiz hakkında bir satır yok.

WWF üyesi olduğunu tahmin ettiğim Sezen Gülşen'den gelen bir e-posta'da ise

"Bu küresel eylemin parçası olmak için; 29 Mart Cumartesi, 20.00'da, sadece bir saatliğine, elektrikli aletleri ve ışıkları kapatmak yeterli. İstanbul'da da geçen yıl İş Kuleleri ve binlerce bireyin destek verdiği bu çağrıya, bu sene katılan kurumlar WWF-Türkiye'nin kurumsal web sitesi www.wwf.org.tr'de açıklanacaktır."

gibi bir ibare var. Katılımın ne kadar da kolay olduğunu belirten ilk cümleyi takip eden ikinci cümlede WWF geçen yılki rezaleti üstleniyor.

Mücadelenin her düzlemde sürmesi gerektiği pek çok insan pek çok farklı mecrada dile getirilir. Ben de katılırım bu görüşe. Bu nedenle STK'ların düzenlediği eylemlerin de desteklenmesi gerektiğini, politik mücadeleler ile tamalayıcı olduklarını düşünmüşümdür hep.

Ancak bu yıl eyleme katılmayacağım. Benim için önemli olan eylemlerin benim bünyemde bıraktığı haz değil, alınan sonuçlar. Sonuçlarını öğrenemeyeceğim ve daha şimdiden şirketlerin çevrecilik şovuna dönüşmeye başlamış bir eylem benden uzak Al Gore'a yakın olsun...

Not: Eylem olup bittikten sonra eylemle ilgili yaptığım internet taramalarında Türkiye'de eylemin nasıl gerçekleştiğine dair neredeyse hiçbir veri bulamadım. Tüm bulduğum dünyanın değişik yerlerinde insanların bir saatlerini mum ışığında geçirdiğine dair fotoğraflardı. Aydınlatma amaçlı olarak mum yakmanın kompakt floresan lambaların 357'de biri verimde olduğunu hatılatır, esenlikler dilerim.

Osmaniye'de Üniversal Çimento Fabrikası Uçurtma Şenliğiyle Protesto Edildi

Osmaniye'ye de Karatepe Milli Parkına 5000m ve Kırmıtlı Çok Önemli Doğa Koruma Alanı ve kuş cennetine 1500 m, Kesmeburun Köyü'ne 250 (ikiyüzelli) metre uzaktıkta ve 2500 yıllık ve Çukurova'nın en iyi korunmuş anfiteatrına sahip henüz kazı çalıması yapılmayan toprak altındaki ikinci Efes'imiz Kastabala Roma Antik Kenti'nin görünen harabelerinin 500 metre uzağına Üniversel Çimento fabrikası yapılıyor. (kesinleşmiş ÇED belgesini üç ay içinde aldılar ve bundan Koruma kurulunun haberinin olmadığı söyleniyor.).

Bölgede,Çimento fabrikasına üç ay içinde izin verildi. Ancak Kastabala Ören yerinde bir tanıtım ve Atatürkçü Düşünce Derneği geleneksel Uçurtma Şenliğinin onuncusunu yapmak üzere verilen bilgi dilekçelerine, "Etkinlik başvurularının 30 gün öncesinden yapılmadığı" gerekçesi ile valilikçe izin verilmedi. Konuyla ilgili olarak Umur Gürsoy mesajında, "29 Mart 2008 Cumartesi günü saat 13'de ailelerimizle ören yerinde olacak, basın açıklamamızı ve şenliğimizi yapacağız. Yakın illerin desteğini bekliyoruz." diyordu.

"93 yaşında bu işler için koşturan arkeoloji Prof. Halet Hanım, iki gün önce Adana'da koruma kuruluna gitmek üzere taksiye binerken dengesini kaybedip belkemiğini incitti, Çukurova Tıp'ta yatıyor. Yatmışken katarakt ameliyatı da oldu. ÇED'e 60 günlük itiraz süresi doldu. Tek ümit Adana Koruma Kurulunun vereceği raporda. Lütfen tanıdıklarınızı ve hocalarınızı koruma kuruluna baskı için devreye sokunuz. Sizleri uçurtma şenlığımıze davet ediyoruz." diye ilave ediyordu.

Zamanı geldiğinde, bu duyarlılığı yükseltmeye hizmet etmek üzere Uçurtma Şenliğini yapmak üzere yola çıkıldı.

250 metre yakınına Çimento fabrikası yapılacak olan Kesmeburun köyü gençlerinin katılımcıları, ören alanında eli sopalı beklediği yönünde duyumlar alındı. Jandarmanın alanı üç ekip halinde (Osmaniye yönünden gelenler için, Kadirli yönünden gelenler için, bir de ören yeri yol çatağında olmak üzere) çok iyi korumaya aldığı için katılımcılar uçurtma şenliğini muhteşem bir sivil dönüş ile başka yerde yaptılar. Onlarca uçurtma analı babalı çocuklarımızın elinde gökyüzü ile buluştu.

Umur Gürsoy, verdiği habere ilave olarak, "Fabrikanın taşeronlarının adamları yerel gazetelerde paralı haberler yaptırıp yasadışı yürüyüşler yapıyor, kimse bir şey demiyor. Televizyona çıkıyorlar, Adana'da koruma kurulunu basıyorlar. İzlemekten başka yapılacak bir şey şimdilik yok. Üzücü bir dönemden geçiyoruz. Allah adını ağızlarından düşürmeyip, Allah'ın canlarına eziyet yapanların iktidarıyla karşı karşıyayız. Nihat Genç bunlara "Allahsız" diyor, bu defa da bize ayıp yapmış oluyor." dedi.

Karbon Ayak İzi

• KELAYNAK
Sevgili Ekobaykus duydum ki işi büyütmüşsünüz ''ayak izleriyle'' uğraşır olmuşsunuz. Benim bildiğim bir Tazmanya canavarının bir de Himalaya'da meşhur Yeti'nin ayak izi var. Gerçi Şeytanın ayak izi olduğu söylenen pek çok çeşitli görüntü de mevcut ama sizin bahsettiğiniz bunlardan biri değil galiba...

• EKOBAYKUŞ
Sevgili kelaynak bu ayak izi karbon ayak izi... Belki de çağımızın şeytanı sanayi uygarlığının ayak izi... Yani kişisel olarak ürettiğimiz ya da üretilmesine vesile olduğumuz karbon miktarından söz ediyoruz. Bildiğiniz gibi küresel iklim değişikliği gezegenimiz üzerindeki canlı yaşamı çok ciddi tehdit ediyor. Nedeni de sanayi uygarlığı ile başlayan ve artarak devam eden atmosferdeki karbondioksit miktarı...

Birincil ayak izimiz, evsel enerji tüketimi ve ulaşım (sözgelimi araba ve uçak) dâhil olmak üzere fosil yakıtlarının yanmasından ortaya çıkan doğrudan CO2 emisyonlarının ölçüsüdür.

İkincil ayak izimiz ise, kullandığımız ürünlerin tüm yaşam döngüsünden bu ürünlerin imalatı ve en sonunda bozulmalarıyla ilgili olan dolaylı karbon dioksit emisyonlarının ölçüsüdür. Yani arabamızın kontağını, elektrik, kombi ya da klima düğmesini çevirirken, yeryüzünün mevcut enerji politikalarına katkıda bulunmuş, bir tetiği çekmiş oluruz... Gezegen hepimizin, sorumluluğu da paylaşıp karbon ayak izimizi küçültmek için elimizden geleni yapmalıyız.

• KELAYNAK
Anladığım kadarıyla ahlaki bir seçimden söz ediyoruz. Yani diğer tüm mekanizmalar çöktü yine vicdana kaldık öyle mi?

• EKOBAYKUŞ
Yani en güvenilir olan vicdan desek daha iyi olur.

• KELAYNAK
Peki, peki hala kaldıysa vicdan sahipleri ne yapmalı?

• EKOBAYKUŞ
Tatiller: Uçakla gitmeyin.

Elektrik: Tasarruf yapın, yenilenebilir enerji kullanın. Ekonomik ampuller, aydınlatma masrafınızı %70'den daha fazla azaltır.

Doğal Gaz: Isınma için güneş enerjisi kullanın, yalıtım ve tasarruf yapın. Evi değil, vücudunuzu sıcak tutun. Kışın yün ya da sentetik polar giysiler kullanarak, evinizi bir kaç derece daha az ısıtarak önemli bir tasarruf yapabilirsiniz. Kışın ısıtma ile yazın soğutma ile evin sıcaklığı ile dış sıcaklık arasındaki fark arttıkça ısı ve para kaybınız daha da artar... Bu yolla doğal gaz faturanızı yılda yüzde 70'ten daha fazla azaltabilirsiniz. Ayrıca balıketi hem lezzetli ve sağlıklıdır, hem de metabolizmanızı hızlandırarak kışın sizi daha sıcak tutar... Hem de kalp doktorunuz bu fikri sevecektir...

Klima: Yazın serinlemek için klima yerine vantilatörü tercih edin. Özellikle fazla nemli olmayan yerlerde neler yapabildiğine şaşıracaksınız...

Seyahat: Mümkün olduğunca toplu taşıma araçlarını kullanın. Yerel otobüs hizmetlerinizi öğrenin ve kullanın.

Araba: Yolculuk ayak izinizi azaltmak için işe gidip gelirken arabanızı paylaşabilirsiniz.

İkincil Ayak İzinizi Azaltmak İçinse,
Bir şeyler satın aldığınız zaman, bu ürünlerin nerelerde üretildiğini ve üretimde hangi maddelerin kullanıldığını göz önüne alın. İmalat ya da nakliyesinde yüksek emisyona sahip olan ürünlerden mümkün olduğunca kaçınılmalıdır. Sözgelimi:

Şişe suyu: Çoğu kez musluk suyunu kullanma konusunda herhangi bir sakınma olmamasına rağmen insanlar şişe suyu alma konusunda ısrar etmektedir. Suyun nakliyesinin karbon ayak izini hayal edin. Bir de buna şişeleme ve/veya geri dönüşümden kaynaklanan emisyonları ekleyin.

Uzak mesafelerden gelen yiyecek ve içecekler: Yerli, mahalli ürünleri, köylü pazarlarını tercih edebilirsiniz. Yapacağınız en iyi şey kendi meyve ve sebzelerinizi kendi bahçenizde yetiştirmek olacaktır. Mevsim dışı ya da ithal meyve ve sebzeler ayak izinizi büyütür...

Et tüketimi: Et tüketimini, özellikle kırmızı et tüketimini azaltabilirsiniz. Bu aynı zamanda kalp doktorunuzun da tavsiye edeceği bir şeydir...

Uzak ülkelerden gelen elbiseler: Satın almadan önce elbiselerin etiketlerini kontrol edin. Eğer 1000 milden daha uzak bir ülkeden gelmişse başka elbise aramaya devam edin.

• KELAYNAK
Denemeye değer, aslında tam da olması gerektiği gibi çok da sevimli gözüküyor. Ancak sorun bu kadar basit mi karbon üretiminden asıl sorumlu olan gelişmiş ülkeler ve onların enerji politikaları.

• EKOBAYKUŞ
Doğru söylüyorsun kelaynak ama sorun o kadar ciddi ve zaman o kadar dar ki her türlü katkıya ihtiyaç var. Kamuoyu yaratmayı ve bunun politikaları etkileme gücünü de ihmal etme.

• KELAYNAK
Sevgili ekobaykuş bıraksak artık bu dolaylı yöntemlerle politika yapmayı ne zaman parti kurup aktif siyasete gireceksiniz?

• EKOBAYKUŞ
Geliyoruz sevgili kelaynak geliyoruz... Yeşiller partisi kurucular kurulu oluştu, yolculuk hazırlıkları yapıyoruz

Toplumların Geçmişleriyle Yüzleşmesi

Savaş Çömlek


Geçmişle yüzleşme, artık günümüz siyasi tartışmalarında, sorunları olan ya da hastalıklı yönleri bulunan bir toplumun sağaltılmasına ilişkin bir yöntem olarak öneriliyor. Şiddetle baş edemeyen, şiddetin olağanlaşmasına seyirci kalan bir toplumun sağlıklı olduğunu düşünmek hiç mümkün değil. Bununla birlikte psikoloji ve psikiyatriden ödünç alınan kavramlar ve yöntemlerden, kavrayışımızı kolaylaştırmak dışında toplumu dönüştürecek mucizeler beklememek gerekir. Toplumu dönüştürmenin yolu hala siyasetten, siyasi mekanizmalara aktif katılımdan geçer.

Geçmiş yaşantıların bütünü, aynı zamanda bireyin ve toplumun kendisini de oluşturur. Diğer bir deyişle, geçmişle yüzleşme aynı zamanda bireyin ve toplumun kendisiyle yüzleşmesi anlamına da gelir. Kendisiyle yüzleşemeyen bir toplumun ''olmasından'', "olgunlaşmasından" söz etmek mümkün olmaz. ''Olmayan'' bir toplumun bağımsız davranma, karar verme yetisi yoktur. Dolayısıyla (içinde yaşadığımız toplumda da olduğu gibi) bu toplumların ortak yaşamlarının her alanında tekinsizlik hâkim olur. Bu hal, günlük yaşamımızın her yanına sinmiş olan iktidarı mecburiyete dönüştürür; iktidarın zaten var olan hâkimiyetini tartışmasız hale getirir. Bu durumdan da kolaylıkla anlaşılacağı gibi, toplumların kendileri ve geçmişleriyle yüzleşmeleri yönetici elitlerin yararına değildir.

Geçmişiyle ve kendisiyle yüzleşme, kuşkusuz bir seferlik yaşanıp sonlandırılacak bir süreç değildir. Çünkü yaşam sürüyor ve yaşıyor olmanın kendisi, hem birey hem de toplumlar için kaçınılmaz başarısızlıkları, çelişmeleri ve düş kırıklıklarını birlikte getiriyor. Yüzleşmeden beklenen bir katar sis halidir ki bu, boşalıp rahatlama, bir tür arınma durumu olarak tanımlanabilir. Birbirleri ile ve kendi içlerinde konuşan toplumlar, geçmiş yaşantılarındaki travmaların bir tür canavara dönüşen etkilerini dışarı atabilirler. Metaforik olarak karanlıkta büyüyüp şekil değiştiren bu canavarlar, gün ışığına çıktıkça ve sözle tarif edildikçe küçülüp evcilleşirler. Bellekte kayıtlı travmaları gün ışığına çıkarmanın bilinen en etkin yolu dildir; konuşmaktır. Demek ki boşuna değilmiş ülkemizdeki iktidar sahiplerinin ifade özgürlüğüne engel olmak için ellerinden geleni yapmaları!



Toplumların sağaltımına örnek oluşturacak ve en çok bilinen katar sis törenleri, Antik Yunan'da yapılan Dyonisos şenlikleridir. Belli günlerinde Antik Yunan Tiyatrosu'nun ilk örneklerinin de sergilendiği bu şenlikler, şarap tanrısı Dyonisos'a adanmıştır. Bu şenliklerde toplum, tiyatronun kendine tuttuğu ayna aracılığı ile kendisi ve geçmişiyle yüzleşir ve ortak belleğini oluştururdu. Şenlik süresince tüm toplumsal yasaklar unutulur, şarabın verdiği esrime haliyle toplumu oluşturan bireyler içlerinde taşıdıkları acıyı, öfkeyi, şiddeti ortaya döker, toplum tarafından sınırlandırılmadan cinselliklerini yaşarlardı. Günümüzde de benzer törenler karnaval adı altında yapılmakta olup her geçen gün biraz daha turistik ve ticari hale gelerek toplumlarda katar sis yaratma işlevini artık yerine getiremez olmuşlardır. İktidarı güçlü ve tartışılmaz kılan ulus devlet projeleri, toplumların belleğini değiştirerek, çok kültürlü yapılarını olabildiğince ortadan kaldırmıştır. Değişen bellekle birlikte, travmalara karşı toplumları koruyan kadim bilgiler de silinmiştir. Sanayileşme ile başlayıp endüstrialist tüketim toplumu olarak devam eden tarihsel süreçte modern toplumların en büyük travması, doğa ile bağlarının tamamen koparmalarıdır. Bu travmayla yüzleşip hesaplaşmayan modern toplumların, sağaltım şansları da yoktur.

Ne yazık ki tarih, çarpıtılmaya en uygun bilimlerden biridir. Tarih, sadece yazılmaz; aynı zamanda yapılır da… Dolayısıyla da özellikle uzak geçmiş, egemen çevrelerce kolaylıkla gerektiği gibi oluşturulabilir. Peki ya yakın geçmişin travmaları, toplumu oluşturan bireylerin bizzat yaşadığı ya da tanıklık ettikleri, nasıl kolaylıkla toplum bilincinin ötesine itilip kayboluyor? Beş yüz bin kişinin gözaltına alınıp on binlerce insanın işkence gördüğü 12 Eylül'ü daha yeni yaşadık. Yirmi yılı aşkın bir süredir ülkemizin sınırları içinde bir savaş yaşanıyor. Susurluk ve Şemdinli olaylarını ise neredeyse unuttuk. Yakın tarihinde bu kadar çok ve şiddetli travmalar yaşamış bir toplumun sağlıklı kalması mümkün mü? Asıl ilginç olan, yaşadığı travmalarla yüzleşemeyen, yüzleşmesine izin verilmeyen toplumumuzun nasıl olup da hala ayakta kaldığıdır. Galiba sihirli sözcükler, "görmezden gelmek" ve "hızla unutmak". Aslında görmezden gelinen de, unutulan da var olmaya, acıtmaya devam ediyor. Öyleyse iktidara karşı direnişin de, toplumumuzun normalleşip demokratikleşmesinin yolu da kendisi ve geçmişiyle yüzleşmesinden geçer. Aksi takdirde içinde yaşadığımız olumsuz süreç ve bu süreci yaratanlar gelecek kuşakların belleğinde yüzleşmeleri gereken karanlık sayfalar olarak yerlerini alacaklardır.

Son Çılgınlığımız: Nükleer Enerji

Derya Özgüzel


Savaşlar çıkardık yetmedi, farklı ırkları yok etmeye kalktık hevesimiz kursağımızda kaldı, karakollar icat ettik, gündelik stres atma mekanları haline geldi, onlarca türü katletme becerisini bile gösterebildik. Dahası pek çok yıkım; macera filmlerimizin konusu oldu, matah kılıflara büründürüldü. “Güç” ün, kıyım ve şiddetle sağlandığı saplantısı bizlere görsel ve yazılı basınla aşılandı. “Erk” – “erkeklik” Asyalısından - Avrupalısına, “asker” beyinler yetiştirdi. Açılan kursağımız ile hiçbir didişme / vahşet bizleri doyuramaz oldu ki; en matah icatlarımızdan birisine yöneldik şimdilerde, devasa nükleer santrallerimize !

Bir nükleer santral, ne savaş gibi kalabalık ve gürültülü çatışmalara ihtiyaç duyar ne eşine - çocuğuna tokat atmaya; ne de sokaktaki kedinin kuyruğunu kesmeyle uğraşır. O zaten bizim yemeye çalıştığımız her türlü naneyi, hiç de bizleri yormadan gerçekleştirir.

İşte sizlere yaşanmış olan, sadece bir nükleer felaketin bilançosu:

28 Mart 1979’da meydana gelen Üç Mil Adası Nükleer Felaketi’nden sonra, bölgede yaşayan insanlar, sığınaklarda yaşamış ve uzun süre evlerine dönememişti. Felaketten yıllar sonra hayvanlarda ve bitkilerde genetik bozukluklar meydana gelmiş, iki başlı hayvanlar ve bitkilerde anormallikler ortaya çıkmıştı.

Felaketten yıllar sonra bölgede yaşayanlar arasında yapılan araştırmalar, felaket sonrasındaki dönemde sağlık sorunlarının had safhaya ulaştığını gösteriyor: Santral yakınında yaşayan 20 bin kişi üzerinde yapılan araştırmalarda, nükleer santral sızıntısının yakınında bulunanlarda akciğer kanseri oranlarının yüzde 300-400, kan kanseri oranlarının yüzde 600-700 arttığı tespit edildi. Pennsylvania Sağlık Komisyonu’nun verilerine göre, kazadan önce nükleer santral yakınında doğan çocuklarda görülen hipotroid vakaları kaza öncesindeki dokuz ay içinde 9 vaka iken, kaza sonrasındaki dokuz ayda 20 vakaya çıkmıştır. Santrale 8 ila 10 km uzaklıktaki bölgede bebek ölümleri kaza sonrasında 31’e yükselmiştir ki bu sayı, bir önceki yıl aynı dönemde 14’tür. Three Mile Island Nükleer Santrali’nin bulunduğu Dauphin bölgesinde çocuk ölümleri oranı felaket sonrasında bir yıl içinde yüzde 28 artmıştır ve bir aylıktan küçük bebeklerde bu oran yüzde 54’e yükselmiştir. Yine aynı bölgede, 1979-2001 yılları arasında 19 yaşına gelmeden kanserden ölen gençlerin sayısı 120’dir.*

Daha yaşanmış olan pek çok felakete rağmen, halen nükleer enerjinin savunulduğu yazılar görmek, onu cicili bicili “ekonomik kalkınma” başlığında sunmak da tam bizlere göre işte! Aslında hepimize yaraşan bugün nükleer santrallere “evet !” demektir. Neden boşu boşuna yaşadığımız dünyayı mahvetmek adına kendimizi yoralım ki, kuralım bir santral hatta bir de yetmez üç (!) , üç de yetmez yedi tane, ver Allahım, ver nidaları ile, geri kalan ömrümüzü birbirimizin suratına bakan ama elini uzatmaya dahi hali olmayan ucubeler olarak geçirelim, ne savaş olur o zaman ne de bunca stres…

Bu yazımı mitolojiden alıntı bir hikaye ile bitirmek istiyorum, nihayetinde bizlere bu kadar berbat iş yapma becerisini veren ve sonumuzu hazırlayan tek bir zaafın kurbanları olduğumuzu düşünüyorum:


NİHAİ SONUMUZU HAZIRLAYAN ZAAF / Kibir ( Hybris )

Tanrı Kephisos ile nympha Liriope’ nin oğlu olan Narkissos’ un hikayesini bilmeyen yoktur sanırım. Pek yakışıklı olan Narkissos, ergenlik dönemine geldiğinde birçok genç kızın ve nymphanın ilgisini çeker. Ne var ki hepsine duyarsız kalır. Nihayet nympha Ekho ona gönül verir ama o da ötekilerden fazla bir şey elde edemez ve inzivaya çekilerek zayıfladıkça zayıflar, en sonunda da inleyen bir ses olarak kalır. Narkissos’ un hor gördüğü kızlar, tanrılarından öçlerinin alınmasını isterler. Nemesis kızları duyar ve Narkissos’ a bir düzen kurar:
Havanın çok sıcak olduğu bir gün, bir av sonrasında, Narkissos, susuzluğunu gidermek için bir pınarın suyuna eğildi ve suyun aynasında kendi yüzünü gördü. Bu yüz o kadar güzeldi ki, Narkissos biranda ona aşık oldu. Bundan böyle gözü dünyada hiçbir şeyi görmez oldu ve suya eğilmiş olarak kendi suretine bakakalıp, öylece öldü.
İşte insan ne zaman ki dünyadaki yerini “aklı” ile biçimlendirmeye başladı, kentlerin surlarını örmeye iştahlandı, bu garip zaaf da onunla birlikte yürüdü… İlk tekerlekten, ilk kente başlayan serüvende, her bir adım yolda “insan” kendi keşfedip şekillendirdiği dünyada bir zaman sonra kendi kendisini esir aldı.
İlk rakibi “doğa” ydı onun için. Fiziksel eksikliğini / çelimsiz yapısını kıvrak zekası ile örttü. Bu şekilde kazandığı “türünü” devam ettirme hakkı; kibriyle “diğer türlerin” hakimi olduğu nevrozunu aşıladı. Önceleri bu oyun ona büyük şeyler kazandırdı; medeniyetler oluşturdu, vahşi yaşamı içinde yoğurdu, bu sayede kimi hayvanlar dostu oldu… Ne var ki “hakimiyet” duygusu, dönemin tedaviye ihtiyaç görülmeyen nevrozu, büyük binalar ve büyük imparatorluklarla birlikte büyük çelişkileri yanı başında bıraktı… Çünkü o kadar güzel geliyordu ki ona gördüğü yüzü, kendisinden başkasına bakmaya ihtiyacı yoktu… Çünkü o kadar hayran kalmıştı yaptıklarına her yere atmak istedi imzasını.. Doğa da, asıl onu doğuran ve yetiştiren doğa da; nympha Ekho gibi bitap düştü bir zaman sonra.. Ve bir zaman sonra ondan sadece inleyen bir ses kaldı...
Hikayenin sonunda Narkissos’ un öldüğü yerde bir çiçek bitiverir: Nergiz.. Ne var ki bizim hikayemizin sonunda, kendimizle birlikte götürdüğümüz koca bir dünyanın boşluğundan başka bir şey yer alamayacak ne yazık ki…


* http://www.antinukleer.org/arsiv.php?m=2

İnsanlık Rapsodisi - 1. Kısım

Kaan Benli - Ayten Aydın

Koş tavşan koş,

Kaz o çukuru, unut güneşi,

Ve sonunda işi bitirince,

Oturma sakın, zamanıdır yeni bir taneye başlamanın

Yaşadığın süre ve uçtuğun yükseklikçe devam,

Ancak gelgitle sürüklenirsen,

Ve en büyük dalganın üstüne yerleşirsen eğer,

Koşarsın erken bir ölüme doğru

Pink Floyd’dan (Breath In The Air)

Efesli Heraclitus’un çok bilinen bir deyişi vardır: “Pãnta rhèi - her şey akar” . Zaman kaynağı sürekli yenilenen bir nehirdeki su gibi durmaksızın akar. Evrendeki hayat da fiziksel ve biyolojik manada sürekli kendini yenileyerek aynı yolu izler. Tek fark hayat zaman zaman doğal felaketler, insan müdahalesi gibi nedenler yüzünden geçici olarak kesintiye uğrayabilir. Ancak zaman akmaya devam eder, yaşam bir yerde, bir biçimde yeniden filizlenecektir kuşkusuz. Uygarlıklar da böyledir. Zaman zaman kesintiye uğrar, ancak bir yolla yeniden canlanmayı başarırlar. Geçmiş uygarlıklarda biriktirilen değerler yeni uygarlıklarda yeniden hayat bulur, fakat süreç durmaz, biriktirme işlemi son bulmaz.

İnsan yaşam sistemine bir süreç olarak baktığımızda bireyin ilkin özgür ve bireysel yaşam biçiminden geçtiğini, ardından önce özgür bir toplu yaşamı, daha sonra da bir lider yahut aynı amacı güden bir grup elit tarafından organize edildiği toplu yaşam biçimini deneyimlediğini görüyoruz. İlkel toplumlarda bireyleri birbirine bağlayan bağlar ortak yaşamsal kaygıların ötesinde olamazdı. Sözgelimi, yırtıcı bir hayvanı avlamak için birlikte hareket etmek, avın hakkından gelmek için belli bir sayının üzerinde olmak durumundaydılar. Bu zoraki birliktelik bir bakıma bütün bireylerin kaynakları tutumlu ve eşit kullanımını gerektirdi. İnsanlık tarihinin ikinci dönüm noktası uygar toplum denilen karmaşık toplumların ortaya çıkışıdır. Bu süreçte kaynaklar eşit kullanılmasa da, merkezde oluşan yönetici sınıfı özellikle toplumun en dış kesiminde besin üretme işlevini gören çiftçileri belli bir ölçüde sömürmek durumunda kalsa da, hep bir denge tutturuldu. Tarih boyunca çeşitli uygarlıklar böyle bir uyum boyunca varolageldiler. Ancak dengenin iç ve dış etkenler, doğa ve insan elinden çıkan felaketlerle bozulması sonucunda bütün uygarlıklar mutlaka bir ara sona erdiler

Sözünü ettiğimiz bozulmalar başladığı zaman insanı bir arada tutan bütün sistem tehlike altında demektir. Bütün sistem tehlikeye düştüğü zamanlar ise toplulukta en çok etkilenen, yaşamı büyük çapta kırsal kesime dayanan yönetici sınıfı, yani egemen olan güçlerdir. Çöküş ile birlikte oluşan zincirleme hareket çeşitli boyutlarda etki gösterip bütün toplum için geniş ölçekli bir sosyal yıkıma yol açar. Süreç içinde sanatçılardan, filozoflardan, din bilimcilerinden, bilim insanlarından, sanayicilerden ve tüccarlardan oluşan bir grup insan, egemen güçlerle tabanda yer alan çiftçiler ve köylülerin arasında birleştirici rol oynarlar. Böylesi çöküntüleri takip eden yeni başlangıçlarda toplumlar çeşitli dersler alır, deneyimler kaydedilir ve sonuçta insanlık kendi evriminde bir üst basamağa sıçrar. Bu durumu “her felaket içinde bir çözüm barındırır” şeklinde özetlemek mümkün. Bu derslerin bilgi, anlama, ahlak değerleri, bilgelik olarak beliren sonuçları toplumların ahenk ve barış içinde olduğu zaman ortada görünmeyen bireyleri tarafından korunurlar. Bu yolla bir sonraki uygarlığın kullanımı için biriktirilirler.

İçinde bulunduğumuz dönemde insanlık kendi evrimi açısından en kritik aşamanın kıyısında bulunmaktadır. Bu zamana kadar biriktirilen değerler, küreselleşen yerkürede, iletişim teknolojisinin yardımıyla insanlığa uzunca bir süre barış ve ahenk içinde yaşayacak yeni bir uygarlık süreci sunacak düzeye ulaşmıştır. Ancak sahip olunan bütün birikim diğer yandan büyük bir tehdit altındadır da. Zira ilk kez onu koruyan bireylerin ona ihtiyacı olan toplumla ilişkisi kesintiye uğramış gibidir. Bir yüzyıl öncesinde beliren ve insani değerleri toplum hafızasında kesintiye uğratan mekanistik ve materyalistik değerler, toplumun geneline hakim olmuş ve çoğunluğun algı kapılarını kapatmıştır. Bu halde taşıyıcı ile kullanıcının ilişkisinde dramatik bir kopukluk olmuş, sanatçılar, bilim adamları taşıdıkları yükle yalnızlığa, izolasyona sürüklenmişler, toplum ise bir yoksunluk içinde içten içe çürümeye yüz tutmuştur. İşte bu nokta üzerinden çok önemli bir dönüm noktasındayız: Ya iki kesim arasındaki bu bağ bütünüyle çözülecek ve gelecek bir kez daha biyolojik evrimin inisiyatifinde kurulacak, ya da çatışma ve uyumsuzluğu yerküreden bütünüyle kovalayacağımız yeni bir döneme gireceğiz. Tarih düzen ve düzensizlik olarak pek çok evre geçirmiştir (Evrende kendi haline, doğal şartlara bırakılan tüm sistemler, zaman içinde düzensizliğe, dağınıklığa ve bozulmaya doğru giderler). Ne var ki evrimde genel eğilim hep yukarı doğrudur. İşte şimdi bu genel eğilimin sınanması sözkonusudur.

Böylesi bir dönem öncesinde geçmişle analoji kurmak bizlere yeni kapılar açabilir. Tarih boyunca en devinimli coğrafyalardan birinin üzerinde, Anadolu’da, bu analojiyi yapmak da ise sayısız fayda görüyoruz.

Gücün Çekirdeği

Dilaver Demirağ


Türkiye yaklaşık 10 yıl önce ciddi bir nükleer dayatmayı turnikeden dönerek atlattı. Ama her bakımdan Özal’ı taklit eden ve iktidarını küresel güçlere dayanarak sürdüren AKP hükümeti, bu kirli mirası sahiplenmede bir beis görmeyerek, nükleer pazarlıkta Türkiye’yi iştahı kabarık şirketlerin önüne pey akçesi olarak sürdü.

Oysa Çernobil’in kanseri daha kurumamıştı, hatta bulutlar adam öldürürken ve Karadeniz halkı ölümcül miras altında damgalanmışken AKP BOP taşeronluğuna, Pazarların Avrupasına yamanmaya bir de rüşvet skandalını ekleyerek, İktidar denen şey uğruna herşeyi yapabileceklerini gösterdiler.

Tabi Tavuk Kümesindeki tilki, bağlanmış olan taşlara mukabil salınan köpek olarak kimi işadamı örgütleri ile kendi nükleer zevkleri uğruna bilimsel ar namus şişesini taşa çalan bilim adamları ve henüz pozisyon almasa da sırmalı selamlar çakıldığı anda esas duruşa geçecek medya, nükleer rüşvetin önünde susta durmayı içlerine pek bir güzel sindirdiler. Eh ne de olsa sermaye denen gönül ferman dinlemiyordu.

Ancak bir nükleer karşıtı olarak en çok kanıma dokunan da Çernobil’in kara prensi, bilimsel kisvesini ikbale değişen bir sözde bilim satıcısı-ki onu içtiği çaylardan, yediği fındıklardan hemen tanıyacaksınız-nın nükleere ilişkin her karşı çıkışın ardında petrol lobilerinin olduğunu iddia edecek denli çamura bulanmışlığıydı. Normaldir, bilimsel onurlarını ikbale değişenler her vicdanı satılık sanır, ama bilmelidir ki kimi vicdanlar asla satın alınamaz. Dolaysıyla bu dayanaksız müfterinin iddiasını kanıtlaması gerekirdi, ama ne gezer. Neyse değerli satırlarımı bu bilim ve vicdan karikatürleri ile daha fazla işgale açık kılmak niyetinde değilim.

Nükleer enerji ile ilgili yapılan tüm tartışmalar da hemen hiç kimse enerji ve teknoloji ilişkisine ve bu ikiliden yola çıkarak sanayi uygarlığı denen şeye hiç girmiyor. Oysaki nükleer tahakküm ile uygarlık olgusu arasında kopmaz bir bağ var.


Savaşan Teknoloji: Biri sivil mi dedi?

Teknoloji konusundaki kuşkucu ve hatta eleştirel yaklaşımıyla tanıdığımız Lewis Mumford, ilk pramidler gibi modern teknolojinin de savaşın rahminde büyüdüğünü ve ondan doğduğunu belirtir. Mumford’a göre Teknoloji bir Megamakine’dir. Bu kavramla Mumford gücün seferber edilmesini, tek bir elde toplanarak yoğunlaştırılmasını ve merkezileştirilmesini kasteder ki, nükleer santraller tam da böyle bir yapılanma taşırlar.

Teknik olgular bilimin hükümranlığına dayandıklarından, neden ve ne için gibi etik sorular ıskalanarak, nasıl sorusuna yani yapılabilirlik olgusuna yoğunlaşılır. Böylece daha baştan aslında istenilen şeyin toplumsal fayda değil, güç elde etmek, gücü temerküz etmek olduğu ortaya çıkar.

Nitekim Mumford Dev Makine kavramını izah ettiği Teknik ve Uygarlık kitabında, Dev Makine’nin (yani Teknik seferberliğin) bir güç temerküzü yani yoğunlaşma olduğuna dikkat çekerek, dev makinenin bir güç kombinasyonu olarak tüm kaynakları bir araya topladığını, dil, din, bürokrasi ve kapitalizmi, askeri güç kaynaklarını devasa bir egemenlik için bir araya topladığını belirtir. Nükleer teknoloji de böyledir, nükleer enerjide de askeri güç, sermaye, bilim, devlet iktidarı bir araya toplanır ve böylece insan devre dışı bırakılır.

Çünkü teknoloji olarak nükleer güç, militer ve parasal amaçlar için insanın ve doğanın üzerinde olağanüstü bir hâkimiyet kurarak geniş anlamda insanın kendi potansiyelini değersizleştirir. Bu nedenle tekniğin gelişimi, insanın gelişimini durdurduğu için özgürlüğün düşmanıdır. Yani nükleer enerji doğası gereği anti-demokratiktir.

Demokrasi temelde müzakere edilebilirlik temelinde oluşmuştur, bu nedenle doğrular ve beceriler üzerinde bir iktidar inşa eden uzmanlaşma ile uyuşmaz. Demokrasi doğası gereği profesyonelliği değil amatörlüğü içerir.

Bunun yanı sıra nükleer teknoloji, doğasında savaşçı amaçlar taşıdığı için sivil amaçlar ve demokrasiyle çelişir. Nükleer enerjinin olduğu yerde olağanüstü bir polisiye güvenlik, gizlilik ve denetim dışılık vardır. Bunlar doğası gereği demokrasinin ruhu ile uyuşmaz.

Nitekim Mumford’da “Savaş Megamakine’nin ruhu ve bedenidir. Dolayısıyla savaş Megamakine’nin kurulumunu ilerletmenin ideal koşuludur Bir Megamakine bir kez vücuda getirildikten sonra, onun programıyla ilgili herhangi bir tenkid, ayrılma onun rutinlerinden herhangi bir kopma, aşağıdan gelen talepler doğrultusunda onun yapısında herhangi bir değişiklik, bütün sistem için bir tehdit teşkil eder” diyerek tekniğin ruhu ile özgürlük olarak demokrasinin ruhunun birbirini dışladığını göstermiş olur.


Ne kadarı yeterli?

Andre Gorz kapitalizmle ilgili bir saptama yaparken “Kapitalizm yeterlilik denen şeyi bilmez “der. Marks’da kapitalizmin büyümeye mahkûm olduğunu, büyüyemeyen kapitalizmin ölümcül bir hal içinde olacağını söyler. Bu anlamda fazlaya ve biriktirmeye koşullanmış bir düzen olarak kapitalizm de doğası gereği güneş, rüzgâr, dalga vb yenilenebilir doğal güçlerden yerel bir biyobölge * ekonomisi içinde istifade edemez. Onun yerine bu teknikleri endüstrileştirir ve tıpkı diğer konvansiyonel (kömür, doğalgaz, petrol, nükleer, devasa barajlara dayalı hidrolik enerji gibi endüstriyel enerji kaynaklarını kastediyorum) enerji kaynakları gibi bunu ticarileştirir. Bun rağmen yine de dünya ekonomisi açısından yenilenebilir enerji uzun vadede bile konvansiyonel enerjinin tamamı ile yerine geçecek bir enerji kaynağı değildir.

Çünkü sürekli büyümek durumunda olan kapitalizme bu enerji yetmez. Mevcut enerji talebinin devam etmesi mümkün değildir, çünkü dünya kaynakları bu büyüme temposuna cevap verebilecek halde değildir. Dolaysıyla aslında bu talebe hâlihazırda dünya elektrik üretiminin yüzde 16’sını karşılayan nükleer santrallerde cevap veremez

Bugün dünyada ki uranyum rezervlerin işletilmesi ve çıkarılması ağırlıklı olarak üç büyük şirketin elinde yoğunlaşmış durumda. Bu üç şirket mevcut terzervlerin yüzde ellisine yakınını çıkarıyor. Fransız devi AREVA’ya bağlı COGEMA, bu şirket dünya uranyum üretiminin yüzde 20’sini karşılıyor. Onu Kanada kökenli Cameco izliyor bunlarda yüzde 17’lik bir paya sahipler. Onu da yüzde onluk pay ile Energy Resources of Australia izliyor.

Görüldüğü gibi Nükleer enerji demokratik bir toplumun değil, totaliter bir toplumun tekniğidir. Bu nedenle Amerikalı Ekolojist Boockhin’nin dediği gibi özgürlükçü bir teknik ancak özgürlükçü bir toplumda varolabilir.
Dolayısıyla küresel iktidar odaklarıyla kucak kucağa olmayı seçen devlet ve onun omurgasız uzantısı AKP hükümetinin nükleeri bu kadar sevmeleri son derece anlaşılabilir, çünkü onlar ruhlarını para ve güç şeytanına sattıklarından özgürlük denen şeyden nefret ederler.

Diyeceğim o ki devlet ve AKP bizleri kanserli bir Güç sevdasının içinde harcamaya niyetlenmiş olabilirler, ama siz siz olun ruhunuzu İktidar ve Sermaye şeytanlarına satmayın. Çünkü bu size kanser ve polis devleti olarak geri döner.


* Biyobölge kavramı ekolojist düşünürlerden Krıpatrick Sale’ye aittir. İnsanlarca yapay sırırlar ile ayrılmış ülke vb yerleşmelere karşı, ekolojik sınırlara sahip biyolojik yaşam alanları kastedilir. Mesela nehir havzaları birer biyo bölgedir, bir ormanlık bölge biyobölgedir. Biyo bölgeci ekonomi deninde ekolojik sınırlara dayanan ve bölgenin ekolojinse dayalı ürünlerin üretimine dayanan bir ekonomi kastedilir.

Gladyatör Oyunları ve Katledilen Doğa / İnsanlık

Derya Özgüzel


Söz felsefeden, çağdaşlıktan açılınca hep Antik Yunan anılır da “çevre” olunca anılamaz mı? Net bir şekilde ben bu soruya “evet - doğal çevreyi koruma konusunu biraz da Antik Yunan’dan günümüze açılan bir perspektifle değerlendirebiliriz diyorum.

Antik Yunan kültürü “estetiğe” çok önem verirdi. Onlar için “orantı” güzelliğin birincil koşuluydu. Bu bakış açısı yaşamlarında mimariden – heykeltraşlığa kadar pek çok alanda yer aldı. İşte bu nedenledir ki Dünya’ nın Yedi Harikası’ndan dördü bu devre aittir.

Zira ülkemizde bizzat doğanın güzelliği ile iç içe kurulmuş olan antik kentleri gezerken de hayranlık içinde kalırız. Bir misal; Antalya’daki Patara kenti papatyaları ve doğal güzelliğiyle benim favori kentlerim arasındadır. Ne var ki üzücü bir şekilde bu ketin de büyük kısmı yangında tahrip olmuştur. ( ülkemizdeki bu tarihi eser tahribatına ise başka bir yazıda değinmek istiyorum )

Mimari kusursuzluğa oynar, yönetim doğrudan demokrasidir, İ.Ö 600 – 545 yıllarında büyük bir “düşünsel” gelişim yaşanır, Yunan’ın attığı her adım bir sonrakini tetikler de bir dönem gelir her şey baş aşağı olur.

İ.Ö 330 -30 Hellenizmin çöküşü ve büyüyen Roma İmparatorluğu ile her şey çok şaşalı da gözükse insandan- hayvana- doğaya olan katliam inanılmaz boyutlara ulaşmıştır. Hakimiyeti ile “ego” su büyüyen ve bunu inanılmaz yollarla beslemeye çalışan Roma’ya “gladyatör oyunları” gelir.

Düzenlenen oyunlara munera adı verilir. İlk gladyatör dövüşleri, içinde dinsel öğeler taşıyan basit gösterilerdir. Ancak İ.Ö 3. ve 2. yüzyıllarda oyunlara ilgi giderek artar ve bu gösteriler Roma halkının vazgeçemediği eğlenceler arasına girer. Philostratos, bu oyunları “vahşi” bulan Atinalıların Korinthos kentinde bir amphitheatrum inşa ettirmelerinin nedeninin Roma ve Korinthos arasındaki rekabet olduğunu öne sürer *. Gerçekten de bu gösterileri insanlık dışı bulan Yunanlılarda oyunlar dinsel içerikli olarak kalmıştır. Gladyatör oyunlarının halkın beğenisini kazanmasıyla aristokratlar arasındaki rekabet sonucu, halkı bu oyunlara daha fazla bağlamak için gladyatörlerin vahşi hayvanlarla dövüştürüldükleri venatio adı verilen bir gösteri türü daha eklenir. Bu gösteriler o kadar tutulmuştur ki, İ.S.2. yüzyıl sırasında pek çok tiyatro binası tadilat görür.

Roma’da “oyunlar” otoriteyi temsil eden ve aynı zamanda halkı oyalayan önemli bir simgedir. Bu oyunlarda dünyanın pek çok yerinden çeşitli, nadide hayvanlar sırf öldürülmek üzere imparatorluğa getirilmekteydi. Sadece insanların değil tüm doğanın katliydi aynı zamanda.

Antik Yunan’dan Roma’ ya geldiğimizde ise düşünsel gelişimin durduğunu, sanat ve felsefe konularında Yunan’ın tekrarlanmasından öte fazla bir şey yapılmadığını ve üzerine bu tarz katliamların gerçekleştiğini göz önüne alacak olursak- salt otorite’nin ( mutlakiyetçi bir yapının ) varlığının nelerle beslendiğini daha iyi görürüz.

Günümüzde belki binlerce kişinin seyirci olarak katıldığı gladyatör gösterileri yok, ama “insan”ın vahşete eğilimi bambaşka şekillerde ve bambaşka oyunlarda kendisini gösteriyor. Binlerce insan televizyonlarının başında tarihi eser kıyımlarına tanıklık ediyor, kurgusal savaşları alkışlıyor, yanan ormanları bir macera filmi gibi izliyor, tam da öyle olsun diye hazırlanmış olan kimi yarışmalara ve sporlara fanatiklik ediyor.. Şimdi tekrar Antik Yunan’a dönelim ve tekrar günümüze gelelim … Nasıl yönetiliyoruz??


* Wolfgang Pietsch, Roma İmparatorluğu’nun Doğusunda Gladyatörler ve Gladyatör Oyunları, Öğleden Sonra Ölüm Efes Gladyatörleri, Selçuk, 2002, s. 9

Demokrasi Şart Mıdır?

Muhsin Kemal Şimşek


Bu ülkede bir zamandır yine iktidarı elinde tutanların, bir kısım dayatmalarını toplum nezdinde meşrulaştırma uğraşlarına ve bu durumdan rahatsız olan muhalefetin/karşı iktidarın da hükümetin uygulamalarının anti demokratik olduğu yönündeki feveranlarına tanık olmaktayız.

Muhalefeti karşı iktidar olarak ifade ediyorum. Zira şu an sözünü ettiğimiz gündemde, şimdiye kadar hiç olmadığı kadar açık olarak görüldüğü üzere, muhalefet edenler iktidara karşı halkların değil, kendi iktidarlarının çıkarlarını ve tehlikeye düşen mevzilerini savunmaktadır.

Bir yanda AKP, iktidarını kalıcılaştırmak için taktik düzenlemeler ve yasal değişiklikler yapma çabasındadır. Bu çabasına karşı muhalefet edenleri anti demokratik ve halkın iradesine saygısı olmayanlar olarak mahkum etmektedir. Diğer yanda cumhuriyet tarihi boyunca, seçimle hangi iktidar gelirse gelsin devletin yönetimini elinde tutan nam-ı diğer derin devlet vardır. Sarsılan saltanatı artık iyice tehlikeye girmesi hasebiyle AKP’yi devirmenin türlü yöntemlerini denemekte ve her kozunu kullanmaktadır bunlar da. Cumhuriyet Tarihinde hiç olmadığı şekilde, AKP bu gizli iktidara karşı direnirken, hedeflediği kilit mekanizmaların zayıf noktalarını ve açıklarını da bildiğinden olsa gerek, uzlaşmayı ve iktidar paylaşımını değil, açık savaşı tercih etmektedir.

Her iki iktidar da aynı silahları kullanmakta; Demokrasi.

Her iki muhalefet de aynı argümanla kendini savunmakta; Demokrasi.

İki tarafın da çirkin yüzünü bilen ve bu kör dövüşünde taraf olmak tuzağına düşmemeyi başarabilenlerin ise durumu tahlil edip, tespit ettikleri sorun, demokrasi eksikliği, ürettikleri çözüm ise daha fazla demokrasidir.

Herkesin demokrasisi farklı, ya da herkes demokrasiyi kendi dilinde okuyor. Sadece demokrasi için değil bu okuma, herkes Atatürkçülüğü de kendi dilinde okuyor. Herkes liberalizmi de, sosyalizmi de, İslamı da, Budizmi de kendi dilinde okuyor. Herkes kendi ihtiyaçlarını gidermek, kendi küçük ya da büyük iktidarlarını kurmak ve savunmak için bu ve benzeri bir sürü kavramı kullanıyor.

Niyet sorun çözmek değil kendini meşrulaştırmak olduğunda kavramlar sadece kargaşaya yol açar, zihin bulandırır. Gündemdeki parti kapatma ve çete çökertme operasyonlarında olduğu gibi, her iki tarafın da savunusu olan demokrasiyi siz çözüm üretirken önerirseniz, aslında hiçbir şey söylememiş olursunuz.

Belirsizlikten medet ummuyorsak eğer, sözlerimizi gür ve tüm yalınlığıyla söylememiz gerek. Bu kavganın iki tarafının da halkların temel çıkarlarının düşmanı olduklarını, iktidarlarını kalıcılaştırmak pahasına en kutsal olduğunu iddia ettikleri değerleri kullanmaktan çekinmediklerini haykırmak gerekir.

Son söz olarak; Bırakın demokrasiyi, demokrasinin olmadığı ülkelerin dahi uygulamak zorunda olduğu temel insan haklarının olmadığı bu ülkede somutu isteyelim. Adil yargılanma hakkını savunalım, yaşam hakkını savunalım, düşünce ve ifade özgürlüğünü isteyelim, din ve vicdan özgürlüğünü isteyelim…

Bu hakların hiçbirinin diğerinin önünde engel olmadığı bir sistemin adı demokrasidir belki. Ama iktidar sahipleri demokrasiyi görse de tanımazlar…